Νέα διάσταση αποκτά η μεγάλη έρευνα για τις προμήθειες ψηφιακών υδρομέτρων και συστημάτων τηλεμετρίας από δήμους και δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης, καθώς στο μικροσκόπιο των ελεγκτικών και δικαστικών Αρχών βρίσκονται συμβάσεις συνολικού ύψους περίπου 500 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με νέο αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Βασίλη Γ. Λαμπρόπουλου στην εφημερίδα «Το Βήμα», η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία σχηματίζει δικογραφία για τη διερεύνηση τυχόν ευθυνών δημάρχων, διευθυντών υπηρεσιών και άλλων υπηρεσιακών στελεχών σε τουλάχιστον 50 δήμους της χώρας.
Παράλληλους ελέγχους έχουν πραγματοποιήσει η Εθνική Αρχή Διαφάνειας, η Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου και άλλοι φορείς, ενώ σκέλος της υπόθεσης εξετάζεται και από τις ελληνικές δικαστικές Αρχές.
Οι έρευνες επικεντρώνονται σε έργα προμήθειας και εγκατάστασης «έξυπνων» υδρομέτρων, λογισμικού και ολοκληρωμένων συστημάτων τηλεμετρίας, τα οποία χρηματοδοτήθηκαν κυρίως με κοινοτικούς πόρους.
Σύμφωνα με «Το Βήμα», ελέγχονται καταγγελίες για υπερκοστολογήσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις φέρεται να υπερβαίνουν το 200% ή και το 300%, παραγγελίες μεγαλύτερων ποσοτήτων από τις αναγκαίες, επικαλύψεις φυσικού αντικειμένου και τεχνικές προδιαγραφές που ενδεχομένως περιόριζαν τον ανταγωνισμό.
Η έρευνα αφορά συνολικά 55 εγκεκριμένα έργα, μέσου προϋπολογισμού περίπου 9 εκατ. ευρώ το καθένα. Στο πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας καταγράφονται, μεταξύ άλλων, ενδείξεις διασύνδεσης εταιρειών που συμμετείχαν σε ομάδες προσφερόντων, με κοινές έδρες, κοινά πρόσωπα στα διοικητικά συμβούλια ή συμμετοχή στον ίδιο επιχειρηματικό όμιλο.
Εξετάζεται επίσης κατά πόσο ορισμένες προσφορές ήταν πραγματικά αυτοτελείς και ανεξάρτητες. Ως ενδείξεις αναφέρονται διαδοχικοί αριθμοί πρωτοκόλλου, υποβολή προσφορών μέσα σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα και παραπλήσιες τιμές.
Οι τρεις συμβάσεις στον νομό Λάρισας
Στον νομό Λάρισας, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν γίνει μέχρι σήμερα γνωστά, στους ελέγχους περιλαμβάνονται συμβάσεις της ΔΕΥΑ Λάρισας, του Δήμου Ελασσόνας και της ΔΕΥΑ Κιλελέρ.
Η σύμβαση της ΔΕΥΑ Λάρισας αφορά την προμήθεια, εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία ασύρματου συστήματος τηλεμετρικής καταμέτρησης ψηφιακών υδρομετρητών σε συνοικίες και τοπικές κοινότητες του Δήμου Λαρισαίων. Η επιλέξιμη δαπάνη της σύμβασης ανέρχεται περίπου στα 6,3 εκατ. ευρώ.
Η δεύτερη υπόθεση αφορά έργο του Δήμου Ελασσόνας για την εγκατάσταση ολοκληρωμένου συστήματος τηλεελέγχου και τηλεχειρισμού του εξωτερικού δικτύου ύδρευσης, καθώς και συστήματος παρακολούθησης της κατανάλωσης και περιορισμού των διαρροών στα εσωτερικά δίκτυα. Η επιλέξιμη δαπάνη ανέρχεται σε περίπου 6,9 εκατ. ευρώ.
Η τρίτη σύμβαση αφορά το «Ολιστικό σύστημα ελέγχου και διαχείρισης δικτύων ύδρευσης της ΔΕΥΑ Κιλελέρ», με επιλέξιμη δαπάνη περίπου 2,1 εκατ. ευρώ. Οι τρεις συμβάσεις υπογράφηκαν τον Δεκέμβριο του 2023 με διαφορετικούς αναδόχους.
Πρέπει, πάντως, να διευκρινιστεί ότι η ένταξη μιας σύμβασης σε ελεγκτική ή εισαγγελική έρευνα δεν συνεπάγεται αυτομάτως διαπίστωση παρανομίας ή απόδοση ποινικών ευθυνών. Αυτά αποτελούν αντικείμενο των αρμόδιων ελεγκτικών και δικαστικών οργάνων.
Η έκθεση της ΕΑΔ για τη ΔΕΥΑ Κιλελέρ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εξέλιξη στην περίπτωση της ΔΕΥΑ Κιλελέρ. Όπως αποκάλυψε πρόσφατα η εφημερίδα «ΚΟΣΜΟΣ» και το kosmoslarissa.gr, η Εθνική Αρχή Διαφάνειας ολοκλήρωσε στις 11 Ιουνίου 2026 ειδική έκθεση ελέγχου για τις σχετικές διαδικασίες. Η έκθεση γνωστοποιήθηκε στις 7 Αυγούστου στο Διοικητικό Συμβούλιο της επιχείρησης, προκειμένου να εξεταστούν οι ενέργειες που πρέπει να ακολουθήσουν.
Στον Δήμο Κιλελέρ έχουν υλοποιηθεί δύο μεγάλες προμήθειες ψηφιακής υδρομέτρησης και τηλεμετρίας, συνολικής αξίας περίπου 4,89 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ. Τα δύο έργα προβλέπουν συνολικά 6.950 ψηφιακά υδρόμετρα, συστήματα συλλογής δεδομένων, λογισμικά διαχείρισης, πλατφόρμες παρακολούθησης και εφαρμογές SCADA.
Το πρώτο έργο αφορά τη Δημοτική Ενότητα Πλατυκάμπου και περιλαμβάνει 3.000 ψηφιακούς μετρητές, με συνολική συμβατική αξία περίπου 2,2 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ. Το δεύτερο αφορά το ολιστικό σύστημα της ΔΕΥΑ Κιλελέρ, προϋπολογισμού περίπου 2,69 εκατ. ευρώ, και περιλαμβάνει άλλους 3.950 μετρητές.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του «ΚΟΣΜΟΥ», στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάστηκαν η νομιμότητα της διαγωνιστικής διαδικασίας, οι όροι του διαγωνισμού και το κόστος της προμήθειας. Από τις τέσσερις προσφορές που φέρονται να υποβλήθηκαν, ορισμένες παρουσίαζαν σημαντικές ελλείψεις, ενώ μία, κατά τις ίδιες πληροφορίες, δεν περιλάμβανε τις απαιτούμενες τεχνικές προδιαγραφές. Ένα από τα μέλη της τριμελούς επιτροπής της ΔΕΥΑ Κιλελέρ που συμμετείχε στη διαδικασία έχει στο μεταξύ υποβάλει την παραίτησή του.
Το αναλυτικό περιεχόμενο της ειδικής έκθεσης για τη ΔΕΥΑ Κιλελέρ δεν έχει δημοσιοποιηθεί από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας. Κατά συνέπεια, δεν μπορούν ακόμη να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για το σύνολο των διαπιστώσεων ή για ενδεχόμενες ευθύνες συγκεκριμένων προσώπων.
Τι ερευνούν οι Αρχές
Η έρευνα, σύμφωνα με το δημοσίευμα του Βασίλη Γ. Λαμπρόπουλου, ξεκίνησε ύστερα από πολυσέλιδη αναφορά κρατικού λειτουργού με ελεγκτικό ρόλο. Στην αναφορά υποστηριζόταν ότι, παρά τις έγγραφες προειδοποιήσεις υπηρεσιακών στελεχών, δεν έγιναν εγκαίρως οι αναγκαίες διορθωτικές ενέργειες για την προστασία του δημόσιου χρήματος.
Οι καταγγελίες κάνουν λόγο για υδρόμετρα που σε άλλες περιοχές της Ελλάδας ή στην Κύπρο κόστιζαν περίπου 80 ευρώ ανά μονάδα, ενώ σε ορισμένους από τους ελεγχόμενους διαγωνισμούς εμφανίζονταν με τιμές 200 έως 300 ευρώ.
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού είχε ήδη ανακοινώσει από το 2024 ότι πραγματοποίησε επιτόπιους ελέγχους σε επιχειρήσεις, στο πλαίσιο αυτεπάγγελτης έρευνας για ενδεχόμενη οριζόντια σύμπραξη και νόθευση δημόσιων διαγωνισμών στον τομέα της ψηφιακής διαχείρισης των δικτύων ύδρευσης.
Η υπόθεση βρίσκεται πλέον σε κρίσιμο στάδιο. Το ενδιαφέρον για τη Λάρισα είναι άμεσο, καθώς οι έλεγχοι αγγίζουν τρεις σημαντικές συμβάσεις του νομού, ενώ στην περίπτωση της ΔΕΥΑ Κιλελέρ υπάρχει ήδη ολοκληρωμένη έκθεση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας. Το επόμενο βήμα είναι να αποσαφηνιστεί ποιες από τις καταγγελίες επιβεβαιώνονται, αν προκύπτει δημοσιονομική ζημιά και εάν υπάρχουν ποινικές ή διοικητικές ευθύνες.
Κώστας Τόλης, kosmoslarissa.gr
