Kάθε Οκτώβριο, το ροζ χρώμα επιστρέφει σε κτίρια, δρόμους και καμπάνιες σε ολόκληρο τον κόσμο. Πίσω, όμως, από τις κορδέλες και τα μηνύματα ευαισθητοποίησης βρίσκονται αριθμοί που εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχία: Ο καρκίνος του μαστού παραμένει ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες παγκοσμίως και η πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στον γυναικείο πληθυσμό.

Ο φετινός Οκτώβριος βρίσκει, ωστόσο, την επιστημονική κοινότητα με περισσότερα «όπλα» από ποτέ. Η έγκαιρη διάγνωση, οι θεραπείες που προσαρμόζονται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε όγκου, τα νεότερα φάρμακα και η ολοένα ακριβέστερη μοριακή ανάλυση μετατρέπουν σε πολλές περιπτώσεις μια διάγνωση που κάποτε προκαλούσε μόνο φόβο σε μια νόσο με πολύ καλύτερες προοπτικές αντιμετώπισης.

Σήμερα, Κυριακή 4 Οκτωβρίου, η Αθήνα στέλνει το δικό της μήνυμα. Χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώνονται στο Πεδίον του Άρεως για το 18ο Greece Race for the Cure®, τον συμβολικό αγώνα δρόμου και περίπατο που έχει εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες διοργανώσεις ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού στην Ευρώπη.

Σχεδόν 2,5 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις σε έναν χρόνο

Τα νεότερα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος.

Το 2024 περίπου 2,4 εκατομμύρια γυναίκες διαγνώστηκαν με καρκίνο του μαστού παγκοσμίως, ενώ περίπου 694.000 έχασαν τη ζωή τους από τη νόσο. Στο τέλος της ίδιας χρονιάς, περίπου 8,2 εκατομμύρια γυναίκες ζούσαν έχοντας διαγνωστεί με καρκίνο του μαστού. Σε 164 από τις 186 χώρες για τις οποίες υπάρχουν στοιχεία, αποτελεί τον συχνότερο καρκίνο στις γυναίκες.

Οι προβλέψεις δείχνουν ότι το βάρος της νόσου θα αυξηθεί τις επόμενες δεκαετίες. Αν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις, ο IARC εκτιμά ότι το 2050 θα καταγράφονται περίπου 3,2 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 1,1 εκατομμύριο θάνατοι κάθε χρόνο. Σε παγκόσμιο επίπεδο, περίπου μία στις 20 γυναίκες αναμένεται να εμφανίσει καρκίνο του μαστού στη διάρκεια της ζωής της.

Πίσω από τον παγκόσμιο μέσο όρο κρύβονται και τεράστιες ανισότητες. Τα πρώτα παγκόσμια συγκρίσιμα στοιχεία του ΠΟΥ για την πενταετή επιβίωση, που δημοσιεύθηκαν το 2026 και αφορούν γυναίκες που διαγνώστηκαν την περίοδο 2017-2021, δείχνουν παγκόσμια διάμεση πενταετή καθαρή επιβίωση 77,8%. Στην ευρωπαϊκή περιφέρεια του ΠΟΥ φθάνει το 84%, ενώ στην αφρικανική περιορίζεται στο 39,1%. Στις χώρες υψηλού εισοδήματος η διάμεση επιβίωση φθάνει το 87,3%, έναντι μόλις 41,9% στις χώρες χαμηλού εισοδήματος.

Περίπου 9.000 νέες διαγνώσεις κάθε χρόνο στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του GLOBOCAN για το 2022 υπολογίζουν 8.987 νέα περιστατικά καρκίνου του μαστού. Πρόκειται για περίπου το 31% όλων των νέων περιστατικών καρκίνου στις γυναίκες, γεγονός που τον καθιστά με διαφορά τη συχνότερη κακοήθεια στον γυναικείο πληθυσμό της χώρας.

Ο καρκίνος του μαστού δεν αφορά, βέβαια, αποκλειστικά στις γυναίκες. Περίπου το 0,5%-1% των περιστατικών εμφανίζεται σε άνδρες. Και ένα από τα στοιχεία που καταρρίπτουν έναν διαδεδομένο μύθο είναι ότι περίπου 8 στους 10 καρκίνους του μαστού εμφανίζονται σε γυναίκες χωρίς κάποιον συγκεκριμένο παράγοντα κινδύνου πέρα από το φύλο και την ηλικία.

Το οικογενειακό ιστορικό αυξάνει τον κίνδυνο, όπως και συγκεκριμένες κληρονομικές μεταλλάξεις –με γνωστότερες εκείνες στα γονίδια BRCA1 και BRCA2– αλλά η απουσία οικογενειακού ιστορικού δεν σημαίνει ότι μια γυναίκα βρίσκεται εκτός κινδύνου.

Η πρόληψη που μπορεί να αλλάξει την έκβαση

Το σημείο – «κλειδί» είναι η πρόληψη και ο προσυμπτωματικός έλεγχος. Η έγκαιρη διάγνωση παραμένει ένα από τα ισχυρότερα όπλα απέναντι στη νόσο. Στην Ελλάδα, το πρόγραμμα πρόληψης για τον καρκίνο του μαστού «Φώφη Γεννηματά» αφορά πλέον περίπου 1,4 εκατομμύρια γυναίκες ηλικίας 45 έως 74 ετών και προβλέπει δωρεάν ψηφιακή μαστογραφία και, όταν υπάρχουν ευρήματα, δωρεάν ιατρική εξέταση και υπερηχογράφημα.

Το πρόγραμμα αποτελεί μέρος του ευρύτερου «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ». Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το υπουργείο Υγείας τον Φεβρουάριο του 2026, περισσότεροι από 5,2 εκατομμύρια πολίτες είχαν ήδη πραγματοποιήσει δωρεάν προληπτικές εξετάσεις μέσω των διαφορετικών δράσεων του προγράμματος, ενώ σχεδόν 178.000 είχαν εντοπίσει εγκαίρως κάποιο εύρημα σχετιζόμενο με τον καρκίνο του μαστού, του τραχήλου της μήτρας, του παχέος εντέρου ή με καρδιαγγειακά νοσήματα.

Race for the Cure: Όταν οι αριθμοί αποκτούν πρόσωπα

Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, το σημερινό Greece Race for the Cure® δεν είναι απλώς ένας ακόμη αγώνας δρόμου.

Η διοργάνωση πραγματοποιείται στην Ελλάδα από το 2009 από τον Πανελλήνιο Σύλλογο Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» και έχει εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες αντίστοιχες διοργανώσεις διεθνώς. Φέτος επιστρέφει για 18η χρονιά, με επίκεντρο το Πεδίον του Άρεως. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει αγώνα δρόμου 5 χιλιομέτρων και περίπατο 2 χιλιομέτρων, ενώ η διοργάνωση πλαισιώνεται από δράσεις ενημέρωσης και προαγωγής της υγείας.

Τα καθαρά έσοδα χρησιμοποιούνται για δωρεάν προγράμματα στήριξης και ενδυνάμωσης ασθενών, βελτίωσης της ποιότητας ζωής και της φροντίδας τους, καθώς και για δράσεις πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης.