Νέα δεδομένα για την αντιμετώπιση του καρκίνου του δέρματος φέρνουν τα αποτελέσματα έρευνας των εταιρειών Moderna και Merck, για εξατομικευμένο εμβόλιο mRNA κατά του μελανώματος, που φαίνεται να μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής και εξάπλωσης της νόσου. Η κύρια ερευνήτρια του εμβολίου για το μελάνωμα, καθηγήτρια Παθολογίας-Ογκολογίας του ΕΚΠΑ και διευθύντρια της Α΄ Παθολογικής Κλινικής του Λαϊκού Νοσοκομείου, Έλενα Γκόγκα, μίλησε στο ΕΡΤnews και την εκπομπή UPDATE.

«Χρησιμοποιούμε τη λέξη εμβόλιο, αλλά ίσως θα ήταν καλύτερο να λέμε εξατομικευμένη θεραπεία νεοαντιγόνων», διευκρινίζει εξαρχής η κα. Γκόγκα προσθέτοντας ότι «η συγκεκριμένη θεραπεία παρασκευάζεται για κάθε ασθενή ξεχωριστά. Παίρνεται υλικό από τον όγκο του, το μελάνωμά του και πάνω στην πλατφόρμα την mRNA που είχε ξεκινήσει η ανάπτυξή της την εποχή του Covid, είμαστε σε θέση να δημιουργηθεί ένα μοναδικό όπλο για τον κάθε ασθενή».

«Πραγματικά χαρακτηρίστηκε χθες από κορυφαίους ερευνητές ότι αποτελεί ένα ορόσημο ορόσημο στη θεραπεία και την έρευνα για την θεραπεία του καρκίνου, γιατί χρησιμοποιεί το «δακτυλικό αποτύπωμα» του κάθε ασθενούς», λέει χαρακτηριστικά.

Η μελέτη πραγματοποιείται σε 26 χώρες και ξεκίνησε το 2023, με τη συμμετοχή περισσότερων από 1.100 ασθενών με υψηλού κινδύνου μελάνωμα.

Η Ελλάδα συμμετέχει στη διεθνή μελέτη. Το εμβόλιο, σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία, έδωσε θετικά δείγματα σε κλινική μελέτη Φάσης 3.

Όπως αναφέρει η κα. Γκόγκα, η κλινική δοκιμή έγινε στο Λαϊκό και «έχουμε θετικά αποτελέσματα όσον αφορά την ελάττωση των υποτροπών στους ασθενείς που έλαβαν αυτό το εμβόλιο μαζί με ανοσοθεραπεία και αύξηση του διαστήματος της επιβίωσης χωρίς μεταστατική νόσο».

Το εμβόλιο έχει την ονομασία intismeran ή mRNA-4157 και χορηγείται σε συνδυασμό με την ανοσοθεραπεία πεμπρολιζουμάμπη, ένα φάρμακο που είναι ήδη εγκεκριμένο για τη θεραπεία του μελανώματος.

Στη μελέτη, οι ασθενείς είχαν ήδη υποβληθεί σε χειρουργική αφαίρεση του μελανώματος. Χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: η μία έλαβε μόνο ανοσοθεραπεία για περίπου έναν χρόνο, ενώ η δεύτερη έλαβε ανοσοθεραπεία σε συνδυασμό με το εξατομικευμένο εμβόλιο, σε εννέα δόσεις. Η μελέτη δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, το εμβόλιο παραμένει υπό έρευνα και δεν έχει λάβει έγκριση για ευρεία χρήση.

«Στην παρούσα φάση το συγκεκριμένο εμβόλιο δεν είναι εγκεκριμένο πουθενά. Θα υπάρξει μια προσπάθεια να κατατεθούν αυτά τα αποτελέσματα στους ρυθμιστικούς οργανισμούς στην Αμερική και στην Ευρώπη, ώστε να υπάρξει έγκριση γι΄αυτό το εμβόλιο και να υπάρξει εμπορικά διαθέσιμο», εξηγεί η κα. Γκόγκα.

Η παραγωγή εξατομικευμένων εμβολίων σε πολλές δόσεις, φέρνει και σημαντικές προκλήσεις στην παρασκευή και τη διανομή τους λένε διεθνείς ερευνητές, επισημαίνοντας την ανάγκη καθιέρωσης αυστηρών κριτηρίων.

«Όταν γινόταν μαζική παραγωγή εμβολίων Covid, δεν είχε σημασία αν έκανα το δικό σας εμβόλιο Covid ή κάνατε εσείς το δικό μου γιατί ήταν το ίδιο. Εδώ όμως πειράζει αν κάνω το εμβόλιο σας και εσείς κάνετε το δικό μου. Αυτό σημαίνει ότι λάβαμε λάθος φάρμακο», επισημαίνει ο Διευθυντής προγράμματος Δερματικής Ιατρικής Ογκολογίας του Ινστιτούτου Καρκίνου BRIGHAM Μασαχουσέτης, Ράιαν Σάλιβαν.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν το όφελος που καταγράφεται στην υποτροπή και στις μεταστάσεις μεταφράζεται τελικά και σε μεγαλύτερη συνολική επιβίωση των ασθενών κάτι που ακόμα δεν είναι γνωστό.

Ανάλογες θεραπείες βρίσκονται σε στάδιο μελέτης και ανάπτυξης και για άλλες μορφές καρκίνου, όπως του πνεύμονα και της ουροδόχου κύστης.