Νέα κλιμάκωση της πίεσης προς το Ιράν προανήγγειλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, απειλώντας με πρωτοφανείς οικονομικές κυρώσεις οποιαδήποτε χώρα προσφέρει άμεση ή έμμεση βοήθεια στην Τεχεράνη.

Σε μήνυμά του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι κράτη των οποίων χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, επιχειρήσεις, αεροδρόμια ή κυβερνητικοί φορείς λειτουργήσουν ως «σωσίβιο» για το Ιράν θα βρεθούν αντιμέτωπα με «τρομερές οικονομικές συνέπειες».

Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε παράλληλα ότι η ιρανική ηγεσία δεν αξιοποίησε τη «μεγάλη ευκαιρία» που της είχε προσφέρει για την επίτευξη συμφωνίας με την Ουάσιγκτον.

Στο στόχαστρο πετρέλαιο, χρηματοδότηση και εταιρείες-βιτρίνες

Ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε λόγο για τη «συντριπτικότερη επιχείρηση οικονομικού πολέμου» που έχει εξαπολυθεί ποτέ εναντίον χώρας, προαναγγέλλοντας οικονομική απομόνωση «άνευ προηγουμένου».

Στο πλαίσιο αυτό, ζήτησε να σταματήσουν δραστηριότητες που, σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, μπορούν να στηρίζουν την ιρανική οικονομία, μεταξύ άλλων το λαθρεμπόριο πετρελαίου, οι συναλλαγές νομισμάτων, οι μεταφορές κεφαλαίων, οι δραστηριότητες ανταλλακτηρίων συναλλάγματος, οι νηογνώμονες και η λειτουργία εταιρειών-βιτρίνα.

Ωστόσο, ο Τραμπ δεν παρουσίασε συγκεκριμένο κατάλογο μέτρων ή κυρώσεων που προτίθεται να εφαρμόσει, αφήνοντας ανοιχτό το εύρος της νέας αμερικανικής εκστρατείας οικονομικής πίεσης.

Ήδη από την προηγούμενη εβδομάδα, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ είχε προειδοποιήσει την Τεχεράνη ότι κινδυνεύει να αντιμετωπίσει οικονομική απομόνωση σε επίπεδο που «δεν είχε γνωρίσει ποτέ πριν ο κόσμος».

Σε αδιέξοδο οι διπλωματικές προσπάθειες

Παρά τη σχετική μείωση της έντασης των εχθροπραξιών, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμένει εξαιρετικά τεταμένη, σχεδόν έξι μήνες μετά την έναρξη του πολέμου.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι αυτή τη στιγμή δεν διεξάγονται συνομιλίες ή διαπραγματεύσεις με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Σύμφωνα με πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου στην Ουάσινγκτον, οι επαφές έχουν ουσιαστικά ανασταλεί, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να έχει ζητήσει από τους συνεργάτες του να μην συνεχίσουν τον διάλογο με την Τεχεράνη όσο αυτή δεν προσεγγίζει τις αμερικανικές θέσεις.

Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει το βάθος του διπλωματικού αδιεξόδου, καθώς η συμφωνία που είχε επιτευχθεί μεταξύ των δύο πλευρών και προέβλεπε κατάπαυση του πυρός για 60 ημέρες και διαπραγματεύσεις για μια πιο σταθερή λύση κατέρρευσε μετά την επανέναρξη των εχθροπραξιών τον Ιούλιο.

Νέα ένταση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης παραμένουν και τα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη εξαπέλυσε αντίποινα εναντίον συμμάχων της Ουάσινγκτον στην περιοχή και προχώρησε στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Η Ουάσιγκτον απάντησε επιβάλλοντας αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο.

Την Τρίτη, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγόρησαν το Ιράν ότι εκτόξευσε δύο βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον τους, οι οποίοι κατέπεσαν στη θάλασσα, υποστηρίζοντας ότι η ενέργεια αυτή απείλησε τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Η Τεχεράνη απέρριψε κατηγορηματικά την κατηγορία.

Σε αντίδραση, τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν την αναστολή, μέχρι νεοτέρας, όλων των εμπορικών ανταλλαγών και των χρηματοοικονομικών συναλλαγών με το Ιράν.

Η Τεχεράνη προειδοποιεί τις χώρες του Κόλπου

Από την πλευρά του, ο επικεφαλής των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, στρατηγός Αλί Αμπντουλαχί, προειδοποίησε τις χώρες του Κόλπου ότι οποιαδήποτε βοήθεια ή διευκόλυνση προς τον αμερικανικό στρατό θα θεωρείται συμμετοχή στις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Η προειδοποίηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω των στενών ιστορικών, πολιτιστικών και οικονομικών σχέσεων Ιράν και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Μέχρι την έναρξη του πολέμου, τα ΗΑΕ αποτελούσαν σημαντικό εμπορικό εταίρο της Τεχεράνης, παρά το καθεστώς εκτεταμένων αμερικανικών κυρώσεων που έχει επιβληθεί στο Ιράν.

Ο Γαλιμπάφ απορρίπτει τις αμερικανικές πιέσεις

Ο επικεφαλής της ιρανικής διαπραγματευτικής ομάδας, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, επανέλαβε ότι το Ιράν δεν πρόκειται να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ όσο η αμερικανική κυβέρνηση δεν τηρεί τις δεσμεύσεις που, σύμφωνα με την Τεχεράνη, απορρέουν από το μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, το οποίο υπογράφηκε τον Ιούνιο.

Ο Γαλιμπάφ κατηγόρησε την Ουάσινγκτον ότι επιχειρεί μέσω της αυξημένης πίεσης να εξασφαλίσει παραχωρήσεις που δεν περιλαμβάνονταν στην αρχική συμφωνία, ενώ χαρακτήρισε την αμερικανική κυβέρνηση ιδιαίτερα επικριτικά.

Κατά την επίσκεψή του στη Βαγδάτη, ο Ιρανός αξιωματούχος καταδίκασε επίσης τη «ξένη ανάμιξη» στην περιοχή, την ώρα που η Ουάσιγκτον πιέζει την ιρακινή κυβέρνηση να αφοπλίσει ισχυρές ένοπλες οργανώσεις που διατηρούν στενούς δεσμούς με την Τεχεράνη.

Διαπραγματεύσεις για το μέλλον των Στενών

Την ίδια στιγμή, Ιράν και Ομάν συνεχίζουν τις συζητήσεις για τη μελλοντική διαχείριση των Στενών του Ορμούζ, που αποτελούν κρίσιμο κόμβο για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και την παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Η Τεχεράνη εξετάζει την επιβολή τελών για υπηρεσίες που παρέχονται σε πλοία που διέρχονται από τα Στενά, ενώ η Ουάσιγκτον και ορισμένες πετρελαιοεξαγωγικές μοναρχίες της περιοχής έχουν απορρίψει κατηγορηματικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Με τη διπλωματική οδό να παραμένει ουσιαστικά παγωμένη και τις απειλές για οικονομική και στρατιωτική κλιμάκωση να διαδέχονται η μία την άλλη, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ένα από τα πλέον ευαίσθητα σημεία της σύγκρουσης μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών.