Δύο διαδοχικές πετρελαιοκηλίδες από πλοία που δέχθηκαν επίθεση προκαλούν ανυπολόγιστη οικολογική καταστροφή. Οι διαρροές καυσίμων από τα δεξαμενόπλοια «Caroline Bezengi» στο Ομάν και «Minoan Pioneer» στα Στενά του Ορμούζ έχουν επεκταθεί σε εκατοντάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα, απειλώντας σπάνια θαλάσσια οικοσυστήματα, προστατευόμενα είδη και τις παράκτιες αλιευτικές κοινότητες της περιοχής.

Η πρώτη πετρελαιοκηλίδα από ένα ακινητοποιημένο δεξαμενόπλοιο στα ανοικτά των ακτών του Ομάν καλύπτει πλέον περίπου 1.300 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ανέφερε η περιβαλλοντική οργάνωση Greenpeace στο CNN, προκαλώντας φόβους για μία τεράστια οικολογική καταστροφή στην Αραβική Θάλασσα. Η διαρροή έχει εξαπλωθεί στις ακτές του Ομάν, περίπου 200 χιλιόμετρα από το δεξαμενόπλοιο, σύμφωνα με τις αρχές της χώρας.

Η Χάνεν Κέσκες, ακτιβίστρια της Greenpeace, δήλωσε ότι η ανάλυση των δορυφορικών εικόνων έδειξε κατακερματισμένα σημεία, που σημαίνει ότι η διαρροή έχει επεκταθεί σε πολλαπλές περιοχές και όχι σε μία συνεχή μάζα. Η κυβέρνηση έδωσε ήδη οδηγίες στους πολίτες να αποφεύγουν το ψάρεμα στις πληγείσες περιοχές και να αναφέρουν ασυνήθιστες οσμές και θεάσεις πετρελαίου, ενώ ανακοίνωσε οτι θα ελέγξει τα θαλασσινά στις αγορές για τυχόν ρύπους.

Διεθνείς προσπάθειες διάσωσης βρίσκονται σε εξέλιξη, με τη συμμετοχή πλοίων και αεροσκαφών «με πάνω από 100 τόνους εξοπλισμού», σύμφωνα με τη βρετανική εταιρεία ναυτιλιακής ασφάλειας Ambrey. Η επιχείρηση ωστόσο παρεμποδίζεται από την ετήσια περίοδο των μουσώνων. Το δεξαμενόπλοιο, Caroline Bezengi, μετέφερε περίπου 800.000 βαρέλια πετρελαίου όταν φέρεται να δέχτηκε επίθεση. Το πλοίο που υπόκειται σε κυρώσεις πιστεύεται ότι αποτελεί μέρος του σκιώδους στόλου των πετρελαιοφόρων που χρησιμοποιεί η Ρωσία.

Αγνωστη αιτία

Μετά από ένα άγνωστο «περιστατικό» στις 6 Ιουνίου έξω από τα χωρικά ύδατα του Ομάν, το δεξαμενόπλοιο προσάραξε στα ανοικτά του νησιού Αλ-Κιμπλίγια στις 21 Ιουνίου, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ο Αμπντουλάχ Μπιν Αλί Αλ Άμρι, πρόεδρος της Περιβαλλοντικής Αρχής του Ομάν.

Ενώ ορισμένοι παρατηρητές ασφαλείας ανέφεραν μια έκρηξη στο πλοίο, η ακριβής φύση του περιστατικού δεν έχει προσδιοριστεί. Το δεξαμενόπλοιο είχε αναχωρήσει από μια ζώνη συγκρούσεων – το Νοβοροσίσκ, μια ρωσική πόλη-λιμάνι στη Μαύρη Θάλασσα, όπου η Ουκρανία έχει στοχεύσει ρωσικά πλοία – πριν ταξιδέψει κοντά στην Υεμένη, όπου οι Χούθι έχουν επιτεθεί σε πλοία στο πλαίσιο της σύγκρουσης Ιράν-ΗΠΑ. Η διαρροή πετρελαίου εντοπίστηκε για πρώτη φορά την πρώτη εβδομάδα του Ιουλίου, δήλωσε ο Αλ Άμρι. Μέχρι τις 4 Αυγούστου, η διαρροή είχε εξαπλωθεί σε περίπου 600 τετραγωνικά χιλιόμετρα στο αρχιπέλαγος Αλ Χαλανιγιάτ, αντιπροσωπεύοντας «τετραπλάσια αύξηση σε σχέση με τις τελευταίες δύο ημέρες», σύμφωνα με την ανάλυση δορυφορικών εικόνων της Greenpeace.

Καταφύγιο για σπάνια είδη, όπως η φάλαινα της Αραβικής Θάλασσας

«Αυτή είναι μια από τις πιο οικολογικά σημαντικές θαλάσσιες περιοχές στην περιοχή», είπε ο Keskes. «Περιλαμβάνει κοραλλιογενείς υφάλους, θαλάσσια βλάστηση, λιβάδια, παραλίες ωοτοκίας για απειλούμενες χελώνες, περιοχές αναπαραγωγής για μεταναστευτικά θαλασσοπούλια, και είναι επίσης το «σπίτι» της φάλαινας της Αραβικής Θάλασσας, η οποία είναι ένα εξαιρετικά σπάνιο πλάσμα».

Την Τετάρτη, οι αρχές του Ομάν δήλωσαν ότι η διαρροή έφτασε στην ηπειρωτική χώρα, επηρεάζοντας 40 χιλιόμετρα της ακτογραμμής Ρας Μαντράκα, σε απόσταση μεγαλύτερη των 200 χιλιομέτρων από το δεξαμενόπλοιο. Καθώς άρχισε να παρασύρεται βορειοανατολικά, η διαρροή αναμενόταν να επηρεάσει και το νησί Μασίρα, σύμφωνα με την περιβαλλοντική αρχή του Ομάν.

Αυτή η εξέλιξη μπορεί να έχει πιο διαρκή αντίκτυπο στις κοινότητες κατά μήκος της ακτογραμμής. Μόλις το πετρέλαιο φτάσει στην ακτή, «όχι μόνο η συγκράτηση γίνεται πολύ πιο δύσκολη, αλλά ουσιαστικά [το πετρέλαιο] εισέρχεται στα ιζήματα και στο νερό… και παραμένει ενσωματωμένο για χρόνια ακόμη και μετά την εξαφάνιση της διαρροής. Η διαρροή ενέχει επίσης πολυάριθμους κινδύνους για την υγεία των παράκτιων κοινοτήτων, ιδίως εκείνων που εξαρτώνται από την αλιεία.

Οικολογική καταστροφή και στο νησί Κεσμ

Βορειότερα, στα Στενά του Ορμούζ, το Ιράν ανέφερε επίσης μια πετρελαιοκηλίδα που έπληξε το νησί Κεσμ και απαίτησε αποζημίωση για τις περιβαλλοντικές ζημιές. Η αιτία της διαρροής είναι άγνωστη. Το BBC Verify ανέλυσε επίσης δορυφορικές εικόνες που υποδηλώνουν ότι η πετρελαιοκηλίδα προήλθε από επίθεση σε πλοίο στα ύδατα του Ομάν στις 3 Αυγούστου. Μια εβδομάδα αργότερα, η φαινομενική διαρροή καυσίμων από το πλοίο μεταφοράς χύδην φορτίου Minoan Pioneer είχε εξαπλωθεί σε μια μεγάλη περιοχή του στενού.

Οι περιβαλλοντικοί εμπειρογνώμονες λένε ότι η διαρροή απειλεί την άγρια ​​ζωή, τα προστατευόμενα οικοσυστήματα και τις αλιευτικές κοινότητες γύρω από το Κεσμ, το οποίο φιλοξενεί μαγκρόβια δάση, συστήματα κοραλλιογενών υφάλων και χώρους ωοτοκίας για τις απειλούμενες χελώνες Hawksbill. Αρχικά, τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η προέλευση της ρύπανσης βρισκόταν υπό διερεύνηση και ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε την Πέμπτη ότι η πηγή της ήταν ένα «ξένο πλοίο μεταφοράς χύδην φορτίου».

Το Ιράν δεν ανέλαβε την ευθύνη, αλλά ναυτιλιακοί αναλυτές έχουν δηλώσει ότι είναι πιθανό να βρίσκεται πίσω από την επίθεση στο Minoan Pioneer στις 3 Αυγούστου. Από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ άρχισαν να σφυροκοπούν το Ιράν στο τέλος Φεβρουαρίου, στοιχεία από την εταιρεία ναυτιλιακών πληροφοριών Kpler δείχνουν ότι έχουν σημειωθεί 67 επιθέσεις σε πλοία κοντά στο στενό.Εκτός από τις συνεχιζόμενες συγκρούσεις που έχουν οδηγήσει σε επιθέσεις εναντίον πολλών πλοίων στην περιοχή, η ολοένα και μεγαλύτερη δραστηριότητα του “σκιώδους στόλου” που μεταφέρει πετρέλαιο υποκείμενο σε κυρώσεις, αυξάνει τον κίνδυνο περιβαλλοντικής καταστροφής

Αυτά τα πλοία δεν υπόκεινται σε ρυθμιστικούς κανόνες, είναι συχνά ασυντήρητα και βρίσκονται εκτός της νομικής αλυσίδας ευθύνης, εξηγούν οι ειδικοί. Σε κανονικά περιστατικά που δεν σχετίζονται με πόλεμο, θα πρέπει να εξετάζεται ο ιδιοκτήτης του πλοίου, η σημαία που φέρει και ο ασφαλιστικός του φορέας. Στη συγκεκριμένη περίπτωση όμως, και τα τρία αυτά στοιχεία είναι είτε ασαφή είτε ανύπαρκτα, προσθέτουν.