Τα νέα περιστατικά καρκίνου του τραχήλου της μήτρας παγκοσμίως αναμένεται να αυξηθούν κατά 20,2% έως το 2050, ενώ οι θάνατοι από τη νόσο εκτιμάται ότι θα σημειώσουν άνοδο 39,3%, σύμφωνα με μελέτη μοντελοποίησης που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Nature Medicine». Τα ευρήματα δείχνουν ότι το βάρος της νόσου θα εξακολουθήσει να κατανέμεται άνισα, με τα υψηλότερα ποσοστά εμφάνισης και θνησιμότητας να καταγράφονται στην υποσαχάρια Αφρική.
Ωστόσο, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας μπορεί σε μεγάλο βαθμό να προληφθεί. Οι στρατηγικές για την εξάλειψή του βασίζονται στον εμβολιασμό κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), στον προσυμπτωματικό έλεγχο και στη θεραπεία των αλλοιώσεων του τραχήλου της μήτρας.
Η πρόσβαση σε αυτά τα μέτρα διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα. Το 2023, ο ηλικιακά τυποποιημένος δείκτης εμφάνισης της νόσου ήταν στις χώρες χαμηλού εισοδήματος πάνω από τέσσερις φορές υψηλότερος σε σχέση με τις χώρες υψηλού εισοδήματος, ενώ ο δείκτης θνησιμότητας ήταν πάνω από επτά φορές υψηλότερος.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον στο Σιάτλ, ανέλυσαν τη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, τους θανάτους και την απώλεια υγείας σε 204 χώρες και περιοχές κατά την περίοδο 1990-2023. Για την ανάλυση αξιοποίησαν εκτιμήσεις της διεθνούς μελέτης «Global Burden of Diseases, Injuries, and Risk Factors Study» και διαμόρφωσαν προβλέψεις για τις τάσεις έως το 2050.
Όπως αναφέρεται στη μελέτη, το 2023 καταγράφηκαν παγκοσμίως 887.000 νέα περιστατικά και 369.000 θάνατοι από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, στην Ελλάδα καταγράφηκαν το 2023 περίπου 669 νέα περιστατικά καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, αριθμός μειωμένος κατά περίπου 19,4% σε σχέση με το 1990 (αν και το εύρος αβεβαιότητας είναι αρκετά μεγάλο και κυμαίνεται από μείωση 39,2% έως αύξηση 4,8%). Επίσης, σημειώθηκαν 310 θάνατοι από τη νόσο, αριθμός μειωμένος κατά 16% (με εύρος αβεβαιότητας από -33% έως +2,8%).
Έως το 2050, ο ετήσιος αριθμός νέων περιστατικών σε όλο τον κόσμο προβλέπεται να αυξηθεί κατά 20,2% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2024, φτάνοντας τα 1,08 εκατομμύρια. Οι θάνατοι προβλέπεται ότι θα αυξηθούν κατά 39,3%, αγγίζοντας τους 522.000 ετησίως. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η επιβάρυνση από τη νόσο θα εξακολουθήσει να κατανέμεται άνισα μεταξύ των περιοχών του κόσμου, με τα υψηλότερα ποσοστά εμφάνισης και θνησιμότητας να καταγράφονται στην υποσαχάρια Αφρική. Στη συγκεκριμένη περιοχή, τα νέα περιστατικά ενδέχεται να αυξηθούν κατά 88,7% και οι θάνατοι κατά 95,4% φτάνοντας τους 206.000 το 2050.
Οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι καμία από τις επτά υπερπεριφέρειες που ορίζει η μελέτη Global Burden of Disease δεν αναμένεται να επιτύχει έως το 2050 τον στόχο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, εάν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις. Ο στόχος του ΠΟΥ προβλέπει τη μείωση της επίπτωσης της νόσου σε λιγότερα από τέσσερα περιστατικά ανά 100.000 άτομα. Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές ζητούν να διευρυνθεί η πρόσβαση στον εμβολιασμό, τον προσυμπτωματικό έλεγχο και τη θεραπεία.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι οι εκτιμήσεις της μελέτης περιορίζονται από τα κενά στη διαθεσιμότητα και την ποιότητα των δεδομένων, ιδίως στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Επιπλέον, οι προβλέψεις βασίζονται στις σημερινές τάσεις και δεν λαμβάνουν υπόψη τον πιθανό αντίκτυπο που θα έχουν τα μελλοντικά προγράμματα εμβολιασμού κατά του HPV στα ποσοστά εμφάνισης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
