Σαφές μήνυμα κατά της εργαλειοποίησης των έργων συνδεσιμότητας από χώρες για γεωπολιτικούς σκοπούς, έστειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το IISS Manama Dialogue 2026, που διοργανώνεται στο Μπαχρέιν.
«Τα έργα συνδεσιμότητας είναι πολύ σημαντικά ώστε να εργαλειοποιούνται από χώρες για γεωπολιτικούς σκοπούς, και αυτό είναι κάτι που η Ελλάδα δεν θα αποδεχθεί» διαμήνυσε σε αυστηρό τόνο ο πρωθυπουργός.
Με φόντο τα ενεργειακά και τηλεπικοινωνιακά καλώδια που σχεδιάζονται να πονιστούν στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι τέτοιες υποδομές δεν πρέπει να καθίστανται όμηροι των διαφορών για θαλάσσιες περιοχές που δεν έχουν ακόμη οριοθετηθεί
«Τα έργα συνδεσιμότητας δεν πρέπει να γίνονται όμηροι των διαφορών που ενδεχομένως έχουμε για περιοχές όπου δεν έχει γίνει οριοθέτηση», σημείωσε.
Σε συζήτηση μέσω τηλεδιάσκεψης με τον επικεφαλής του International Institute for Strategic Studies, Μπάστιαν Γκίγκεριχ, ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε εκ νέου το τουρκολιβυκό μνημόνιο άκυρο, ανυπόστατο και εντελώς παράνομο, υπογραμμίζοντας ότι η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών δεν μπορεί να γίνεται κατά παράβαση του Διεθνούς Δικαίου και με πλήρη αγνόηση των ελληνικών νησιών.
Η παρέμβασή του πραγματοποιήθηκε μία ημέρα μετά την τοποθέτησή του στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου είχε αναπτύξει εκτενώς τις ελληνικές θέσεις για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, στον απόηχο της πρόσφατης έγκρισής του από τη Βουλή της ανατολικής Λιβύης.
Αναπτύσσοντας την επιχειρηματολογία του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών προϋποθέτει την ύπαρξη αντικείμενων ή παρακείμενων ακτών.
«Εάν απλώς τραβήξεις μια διαγώνια γραμμή μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, αγνοείς εντελώς τα ελληνικά νησιά. Αλλά αυτά τα νησιά υπάρχουν και, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, δικαιούνται θαλάσσιες ζώνες, και ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα», τόνισε.
Ο πρωθυπουργός επικαλέστηκε επίσης την αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ απέναντι στο επίμαχο μνημόνιο, επιμένοντας ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί νόμιμη μια συμφωνία που παρακάμπτει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών.
Για να καταδείξει, μάλιστα, το παράλογο της τουρκολιβυκής οριοθέτησης, χρησιμοποίησε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.
«Είναι σαν η Ελλάδα να αποφάσιζε να υπογράψει συμφωνία οριοθέτησης με την Τυνησία, αγνοώντας εντελώς τη Λιβύη ή την Ιταλία», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι τη Μεσόγειο μοιράζονται 21 χώρες».
Η συμφωνία με την Αίγυπτο ως παράδειγμα
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προέταξε τη συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών Ελλάδας – Αιγύπτου ως παράδειγμα επίλυσης διαφορών με βάση το Διεθνές Δίκαιο.
«Έχουμε υπογράψει συμφωνία οριοθέτησης με την Αίγυπτο. Γιατί καταφέραμε να το κάνουμε; Επειδή καθίσαμε και είπαμε: “Ας δούμε τι λέει το Διεθνές Δίκαιο και ας βρούμε μια λύση που να είναι αμοιβαία αποδεκτή, και από τις δύο πλευρές”», ανέφερε.
Όπως υπογράμμισε, η προσήλωση στους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου αποτελεί τη μόνη οδό για τη διευθέτηση των εκκρεμοτήτων στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Πρόκειται για μια παράλογη συμφωνία», είπε για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, προσθέτοντας ότι η περιοχή πρέπει να επιστρέψει στις θεμελιώδεις αρχές που διέπουν την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
«Αυτό είναι το μήνυμά μου, είναι το μήνυμά μου προς τη Λιβύη, είναι το μήνυμά μου προς την Τουρκία», τόνισε.
«ΑΣΠΙΔΕΣ»: Η Ελλάδα στην πρώτη γραμμή για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «ΑΣΠΙΔΕΣ», η οποία αποσκοπεί στην προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα.
Χαρακτήρισε το ζήτημα ιδιαίτερα επίκαιρο, με δεδομένη την εκ νέου επιθετική δραστηριότητα των Χούθι.
«Η Ελλάδα συνεισφέρει με ένα πλοίο σε αυτή την επιχείρηση. Το ίδιο και η Ιταλία. Η Γαλλία διαθέτει κάποια μέσα στην ευρύτερη περιοχή. Ωστόσο, δεν έχουν συμμετάσχει πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες», επισήμανε.
Με την αναφορά αυτή, ο κ. Μητσοτάκης ανέδειξε την ανάγκη ευρύτερης ευρωπαϊκής συμμετοχής στην προσπάθεια προστασίας των θαλάσσιων εμπορικών οδών, σε μια περίοδο κατά την οποία η αστάθεια στη Μέση Ανατολή δοκιμάζει την ασφάλεια της διεθνούς ναυσιπλοΐας.
Η Ελλάδα ως γέφυρα Ευρώπης και Περσικού Κόλπου
Στην ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση της παρέμβασής του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε στον ρόλο που επιδιώκει να διαδραματίσει η Ελλάδα ως σύνδεσμος μεταξύ Ευρώπης και χωρών του Κόλπου.
«Βλέπουμε την Ελλάδα κυριολεκτικά ως γέφυρα μεταξύ της Ευρώπης και της περιοχής του Κόλπου», ανέφερε.
Ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι η ιδιότητα της Ελλάδας ως κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, σε συνδυασμό με τη γεωγραφική της θέση, δημιουργεί προϋποθέσεις για αναβάθμιση της παρουσίας της στον ευρύτερο περιφερειακό σχεδιασμό.
«Σε μια εποχή που το ενδιαφέρον της Ευρώπης πρέπει να στραφεί πιο ενεργητικά προς την περιοχή σας, αισθανόμαστε ότι έχουμε τον ρόλο του γεφυροποιού», σημείωσε.
Ο ρόλος αυτός, όπως εξήγησε, μπορεί να εκτείνεται από την πολιτική και διπλωματική συνεργασία έως την υλοποίηση σημαντικών έργων υποδομής.
Στην εξίσωση ενέταξε συγκεκριμένα τα καλώδια μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και δεδομένων, προτάσσοντας τη δυνατότητα της Ελλάδας να αξιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση ως κόμβος διασύνδεσης της Ευρώπης με τη Μέση Ανατολή.
