Η Αντιπρύτανις του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Χρυσή Λασπίδου εξηγεί στην ΕΡΤ Βόλου τι προβλέπει η αντιπλημμυρική μελέτη, πού εντοπίζονται τα ευάλωτα σημεία και ποια έργα προτείνονται.

Σε 28 συγκεκριμένες θέσεις του Δήμου Βόλου επικεντρώνεται ο σχεδιασμός για νέες αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις, μετά την εμπειρία των καταστροφικών Daniel και Elias. Η μελέτη εξετάζει όχι μόνο τι συμβαίνει μέσα στον αστικό ιστό, αλλά και πώς μπορεί να ανακοπεί η ορμή νερού, λάσπης και φερτών υλών πριν φτάσουν στην πόλη. Τις βασικές κατευθύνσεις παρουσίασε στην ΕΡΤ Βόλου και την εκπομπή του Γιάννη Ξυνόπουλου η Χρυσή Λασπίδου, Καθηγήτρια του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών και Αντιπρύτανις Έρευνας, Καινοτομίας, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Διά Βίου Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Από 43 ευάλωτα σημεία επιλέχθηκαν 28

Το ερευνητικό έργο υλοποιήθηκε στο πλαίσιο προγραμματικής συνεργασίας Δήμου Βόλου, Περιφέρειας Θεσσαλίας και Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, με αντικείμενο την εκτίμηση του πλημμυρικού κινδύνου και την αναζήτηση μέτρων προστασίας του δικτύου ρεμάτων. Όπως εξήγησε η κ. Λασπίδου, προηγήθηκε διαβούλευση με υπηρεσίες και πολίτες και αρχικά καταγράφηκαν 43 σημεία που είχαν παρουσιάσει σοβαρά προβλήματα. Από αυτά επιλέχθηκαν 28 θέσεις, οι οποίες μελετήθηκαν αναλυτικότερα και για τις οποίες σχεδιάστηκαν συγκεκριμένες παρεμβάσεις. Η μελέτη που παραδόθηκε την άνοιξη είχε προϋπολογισμό περίπου 800.000 ευρώ, ενώ το πρώτο πακέτο προτεινόμενων έργων είχε αποτιμηθεί σε περίπου 17 εκατ. ευρώ, με την Περιφέρεια Θεσσαλίας να έχει ανακοινώσει χρηματοδότηση άνω των 10 εκατ. ευρώ μέσω του Περιφερειακού Προγράμματος.

Τα ρέματα και οι ανθρώπινες παρεμβάσεις

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στο ιστορικό ίχνος των ρεμάτων, ώστε να εξεταστεί πώς μεταβλήθηκε η φυσική τους πορεία με την πάροδο των δεκαετιών. Η κ. Λασπίδου επισήμανε ότι οι στενώσεις της κοίτης, οι κατασκευές και άλλες ανθρώπινες παρεμβάσεις μπορούν να αυξήσουν την ταχύτητα της ροής και να δημιουργήσουν ευάλωτα σημεία. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι μέσα σε μια ήδη δομημένη πόλη υπάρχουν αντικειμενικά όρια, καθώς «δεν μπορείς να ρίξεις σπίτια». Μεταξύ των περιοχών και λεκανών που εξετάζονται βρίσκονται η Αγριά, τα Λεχώνια, η Γορίτσα, η Άλλη Μεριά, το Κατηχώρι, ο Άναυρος, η Αγία Αικατερίνη, η Ανακασιά, ο Άγιος Ονούφριος και ο Κραυσίδωνας, η Αγία Παρασκευή, το Βαθύρεμα, το Φυτόκο, ο Ξηριάς, το Σέσκλο και οι Νέες Παγασές.

«Το απρόβλεπτο γίνεται κανονικότητα»

Η επιστημονική ομάδα χρησιμοποίησε επικαιροποιημένα δεδομένα και στοχαστική ανάλυση, λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ακραία φαινόμενα δεν μπορούν πλέον να αξιολογούνται αποκλειστικά με βάση τα ιστορικά δεδομένα. «Με την κλιματική κρίση, δυστυχώς το απρόβλεπτο γίνεται πλέον κανονικότητα», ανέφερε χαρακτηριστικά η Χρυσή Λασπίδου, εξηγώντας ότι ακόμη και η έννοια μιας πλημμύρας «εκατονταετίας» χρειάζεται επανεκτίμηση με βάση τις νέες συνθήκες.

Παρεμβάσεις από το βουνό πριν φτάσει το νερό στην πόλη

Κρίσιμο στοιχείο του σχεδιασμού είναι ο συνδυασμός ορεινής και πεδινής υδρονομίας. Η λογική είναι να μειώνεται η ταχύτητα του νερού ψηλότερα στις λεκάνες απορροής και ταυτόχρονα να ενισχύεται η προστασία μέσα στον αστικό ιστό. Για τις μεγάλες λασποροές προτείνονται ακόμη και διάτρητες κατασκευές ανάσχεσης, οι οποίες συγκρατούν φερτά υλικά χωρίς να διακόπτουν πλήρως τη φυσική ροή. Η ίδια έκανε λόγο για λύσεις βασισμένες στη φύση, αντί της αποκλειστικής χρήσης μεγάλων τσιμεντένιων και «γκρίζων» υποδομών.

Το επόμενο βήμα είναι η χρηματοδότηση

Σύμφωνα με την Αντιπρύτανι, οι μελέτες βρίσκονται πλέον σε ώριμη φάση και είναι έτοιμες να διεκδικήσουν χρηματοδότηση. Για τις παρεμβάσεις ορεινής υδρονομίας υπάρχει το Aqua Montis, ενώ για άλλα έργα προβλέπεται αξιοποίηση πόρων του ΕΣΠΑ. Το Aqua Montis διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό περίπου 123 εκατ. ευρώ για Θεσσαλία και Φθιώτιδα, ενώ το ΥΠΕΝ ανακοίνωσε ότι έργα 26,56 εκατ. ευρώ στις ορεινές λεκάνες αρμοδιότητας του Δασαρχείου Βόλου έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι έχουν χρηματοδοτηθεί όλες οι 28 παρεμβάσεις της συγκεκριμένης μελέτης.

Το κρίσιμο στοίχημα, πλέον, είναι οι μελέτες να μετατραπούν σε έργα πριν ένα νέο ακραίο φαινόμενο δοκιμάσει ξανά τις αντοχές της πόλης.