Από μια περιορισμένη παρουσία μη επανδρωμένων συστημάτων πριν από λίγα χρόνια, οι Ένοπλες Δυνάμεις επιχειρούν πλέον να δημιουργήσουν τη δική τους παραγωγική βάση στα drones, με τον σχεδιασμό του υπουργείου Εθνικής Άμυνας να προβλέπει σημαντική αύξηση της δυνατότητας κατασκευής τους ήδη έως το τέλος του 2026 και πολύ μεγαλύτερη κλιμάκωση μέχρι το τέλος της δεκαετίας.

Το νέο ορόσημο έθεσε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, ο οποίος σε πρόσφατο άρθρο του ανέφερε ότι στα τέλη του 2026 τα εργοστάσια του υπουργείου Εθνικής Άμυνας θα μπορούν να παράγουν 15.000 drones ετησίως. Πρόκειται για στόχο που αφορά αποκλειστικά τις παραγωγικές δομές των Ενόπλων Δυνάμεων και δεν συνυπολογίζει τις δυνατότητες που αναπτύσσονται παράλληλα από το ελληνικό οικοσύστημα αμυντικής καινοτομίας.

Η απόσταση που έχει διανυθεί αποτυπώνεται στους αριθμούς που παρουσίασε στις αρχές Σεπτεμβρίου ο υπουργός κατά την επίσκεψή του στο 316 Συνεργείο Περιοχής Τεχνικού στους Τοξότες Ξάνθης. Σύμφωνα με τον ίδιο, στις 31 Δεκεμβρίου 2023 οι Ένοπλες Δυνάμεις διέθεταν δύο ισραηλινά HERON Κατηγορίας ΙΙΙ και 252 drones βιομηχανικής παραγωγής. Σήμερα, το 316 στην Ξάνθη μαζί με το 306 Εργοστάσιο Βάσης Τηλεπικοινωνιών στις Αχαρνές έχουν ήδη διαμορφώσει δυνατότητα παραγωγής περίπου 5.000 drones ετησίως.

Από τα 1.000 στα 5.000 και τώρα στα 15.000

Η ανάπτυξη της παραγωγικής βάσης επιταχύνθηκε μέσα στο 2026. Τον Απρίλιο, κατά την επίσκεψή του στο 306 ΕΒΤ, ο Νίκος Δένδιας είχε αναφερθεί στην επέκταση της γραμμής παραγωγής στις Αχαρνές, όπου λειτουργεί το Συνεργείο Κατασκευής Συστημάτων μη Επανδρωμένων, αλλά και στις κινητές μονάδες που μπορούν να κατασκευάζουν, να επισκευάζουν, να ρυθμίζουν και να δοκιμάζουν drones επί του πεδίου.

Το επόμενο και μεγαλύτερο βήμα είναι το 309 Εργοστάσιο Κατασκευής Συστημάτων Μη Επανδρωμένων Μέσων στη Μαλακάσα, το οποίο θεμελιώθηκε στις 12 Ιουνίου. Με την ολοκλήρωση του νέου εργοστασίου, σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου, η συνολική δυνατότητα των στρατιωτικών εργοστασίων θα φτάσει τα 15.000 drones ετησίως έως το τέλος του 2026.

Το 309 δεν σχεδιάζεται απλώς ως μία ακόμη γραμμή συναρμολόγησης. Οι εγκαταστάσεις στη Μαλακάσα, έκτασης περίπου 2.800 τ.μ., προορίζονται να μετατραπούν σε σύγχρονους χώρους παραγωγής, τεχνικών εργασιών και υποστήριξης μη επανδρωμένων συστημάτων, διευρύνοντας σημαντικά την παραγωγική υποδομή που έχει αρχίσει να δημιουργείται εντός των Ενόπλων Δυνάμεων.

Ο επόμενος στόχος: Πάνω από 100.000 και στη συνέχεια 1 εκατ.

Τα 15.000 drones ετησίως στο τέλος του 2026 δεν αποτελούν το «ταβάνι» του σχεδιασμού. Ο Νίκος Δένδιας έχει περιγράψει μια πολύ μεγαλύτερη κλιμάκωση της παραγωγικής δυνατότητας, αναφέροντας ότι από τις περίπου 5.000 μονάδες ετησίως, η Ελλάδα μπορεί μέσα σε ενάμισι έως δύο χρόνια να ξεπεράσει τις 100.000, ενώ στο τέλος του 2030 ο σχεδιασμός προβλέπει δυνατότητα παραγωγής άνω του ενός εκατομμυρίου drones ετησίως.

Η κρίσιμη διαφορά είναι ότι οι αριθμοί αυτοί αφορούν παραγωγική δυναμικότητα και όχι τη δημιουργία αντίστοιχων αποθεμάτων.

Η διαφορά της νέας φιλοσοφίας βρίσκεται ακριβώς στη λέξη «δυνατότητα». Ο σχεδιασμός δεν προβλέπει την παραγωγή ενός εκατομμυρίου drones κάθε χρόνο ώστε να δημιουργούνται τεράστια αποθέματα. Αντίθετα, επιδιώκεται να υπάρχει η βιομηχανική και τεχνολογική υποδομή που θα μπορεί να ανεβάζει γρήγορα την παραγωγή όταν αυτό απαιτείται.

Η προσέγγιση αυτή συνδέεται με ένα από τα βασικά συμπεράσματα του πολέμου στην Ουκρανία: τα μικρά FPV drones εξελίσσονται τόσο γρήγορα ώστε η μαζική αποθήκευσή τους για χρόνια ενέχει τον κίνδυνο τεχνολογικής απαξίωσης.

Ο ίδιος ο υπουργός έχει επισημάνει ότι ένα απόθεμα ακόμη και ενός εκατομμυρίου drones θα μπορούσε μέσα σε δύο χρόνια να έχει ξεπεραστεί τεχνολογικά.

«Εργοστάσια» που θα ακολουθούν τις Ταξιαρχίες

Σε αυτή τη λογική εντάσσονται και οι Κινητές Μονάδες Κατασκευής drones. Πρόκειται για αυτόνομες μονάδες που μπορούν να κατασκευάζουν, να επισκευάζουν, να ρυθμίζουν και να δοκιμάζουν μη επανδρωμένα συστήματα κοντά στο πεδίο επιχειρήσεων.

Ο σχεδιασμός πηγαίνει όμως ακόμη μακρύτερα. Όπως έχει αναφέρει ο υπουργός, η επιδίωξη είναι κάθε Ταξιαρχία του Ελληνικού Στρατού να αποκτήσει δυνατότητα επιτόπιας παραγωγής drones, αλλά και προσαρμογής του προγραμματισμού τους ανάλογα με τις επιχειρησιακές απαιτήσεις.

Με αυτό τον τρόπο, το μοντέλο μετακινείται από τη λογική της κεντρικής προμήθειας ενός έτοιμου οπλικού συστήματος σε μια αποκεντρωμένη παραγωγική δομή που θα βρίσκεται πολύ πιο κοντά στον τελικό χρήστη.

Παραγωγή μαζί με εκπαίδευση

Το δεύτερο σκέλος του σχεδίου αφορά το ανθρώπινο δυναμικό. Τον Ιούλιο εγκαινιάστηκε στην Τρίπολη το Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης στα Μη Επανδρωμένα Αεροχήματα, με αντικείμενο μεταξύ άλλων την εκπαίδευση, τις δοκιμές νέων drones και anti-drones και την ανάπτυξη δυνατοτήτων για αποστολές επιτήρησης, έγκαιρης προειδοποίησης και διαχείρισης κρίσεων.

Παράλληλα με τα drones, οι Ένοπλες Δυνάμεις επενδύουν και στην άλλη πλευρά της εξίσωσης, δηλαδή στην αντιμετώπιση των μη επανδρωμένων συστημάτων, με ελληνικής ανάπτυξης λύσεις όπως ο «Κένταυρος» και άλλα anti-drone συστήματα που εντάσσονται σταδιακά στη νέα αρχιτεκτονική άμυνας.

Έτσι, πίσω από τον αριθμό των 15.000 drones το 2026 βρίσκεται ένας πολύ μεγαλύτερος σχεδιασμός. Η επιδίωξη δεν είναι απλώς να αποκτήσουν οι Ένοπλες Δυνάμεις περισσότερα μη επανδρωμένα μέσα, αλλά να δημιουργηθεί στην Ελλάδα η δυνατότητα σχεδιασμού, παραγωγής, προγραμματισμού, επισκευής και ταχείας αναβάθμισής τους.

Και εφόσον επιβεβαιωθεί στην πράξη η κλιμάκωση που έχει περιγράψει το υπουργείο, τα 15.000 drones του 2026 θα αποτελούν ουσιαστικά το πρώτο μεγάλο σκαλοπάτι: από τις περίπου 5.000 μονάδες σημερινής παραγωγικής δυνατότητας, στις 15.000 στο τέλος του έτους, στη δυνατότητα άνω των 100.000 τα επόμενα χρόνια και, τελικά, σε παραγωγική δυναμικότητα που θα μπορεί να ξεπεράσει το ένα εκατομμύριο drones ετησίως έως το τέλος του 2030.