Έντονες αντιδράσεις προκαλεί διάταξη που προστέθηκε στο νομοσχέδιο του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης για την αλιεία, καθώς εκφράζονται φόβοι ότι μπορεί να αξιοποιηθεί δικαστικά από πρόσωπα που εμπλέκονται σε εκκρεμείς υποθέσεις παράνομων επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ, σημειώνει η Καθημερινή στρο σημερινό της φύλλο.

Πρόκειται για το άρθρο 74, με τίτλο «Ρυθμίσεις για την εκκαθάριση ενιαίων αιτήσεων ενίσχυσης ετών 2018 έως και 2022», το οποίο αφορά τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορούν να εκκαθαριστούν αιτήσεις της συγκεκριμένης περιόδου.

Ανάμεσα στα πρόσωπα που εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις βρίσκεται ο Αντώνης Βαγιάνος, νομικός εκπρόσωπος της Παρασκευής Τυχεροπούλου, της ελέγκτριας του ΟΠΕΚΕΠΕ και συμβούλου της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας που διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην αποκάλυψη του σκανδάλου.

Σε δημόσια παρέμβασή του, ο κ. Βαγιάνος υποστηρίζει ότι με την προωθούμενη διάταξη κινδυνεύει να νομιμοποιηθεί εκ των υστέρων ο μηχανισμός μέσω του οποίου οι αποκαλούμενοι «παραγωγοί του καναπέ» λάμβαναν ενισχύσεις για βοσκοτόπια, χωρίς να διαθέτουν ζώα ή να ασκούν πραγματική αγροτική δραστηριότητα.

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, η ρύθμιση αποσκοπεί στην προστασία παραγωγών οι οποίοι υπέβαλαν αιτήσεις για εκτάσεις που χαρακτηρίστηκαν μεταγενέστερα δασικές. Οι επικριτές της, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι η διατύπωσή της είναι ευρύτερη και μπορεί να καλύψει περιπτώσεις προσώπων που δήλωναν ότι διατηρούσαν βοσκοτόπια σε καλή γεωργική κατάσταση, μολονότι δεν είχαν παραγωγική δραστηριότητα ή νόμιμη κατοχή των εκτάσεων.

Τα «βοσκοτόπια χωρίς ζώα»

Κατά την περίοδο 2018-2022, ως επιλέξιμα για ενίσχυση μπορούσαν να εμφανίζονται καλλιεργούμενα αγροτεμάχια, εκτάσεις σε αγρανάπαυση, αλλά και βοσκότοποι χωρίς ζωικό κεφάλαιο, εφόσον δηλωνόταν ότι διατηρούνταν σε κατάλληλη γεωργική κατάσταση.

Αυτή η τρίτη κατηγορία βρέθηκε στο επίκεντρο της απάτης που διερευνάται τα τελευταία χρόνια. Πρόσωπα χωρίς ουσιαστική σχέση με τη γεωργία ή την κτηνοτροφία φέρονται να εξασφάλιζαν επιδοτήσεις, εμφανίζοντας ότι κατείχαν ή μίσθωναν βοσκοτόπια και ότι πραγματοποιούσαν τις αναγκαίες εργασίες συντήρησής τους.

Σε αρκετές από τις υποθέσεις που ερευνήθηκαν, η υποτιθέμενη νόμιμη κατοχή των εκτάσεων φέρεται να στηριζόταν σε εικονικά μισθωτήρια, πλαστές διαθήκες ή άλλα αμφισβητούμενα δικαιολογητικά. Με αυτόν τον τρόπο δηλώνονταν εκτάσεις ακόμη και σε περιοχές μακριά από τον τόπο κατοικίας των αιτούντων, χωρίς να υπάρχει πραγματική παραγωγική δραστηριότητα.

Η διαδικασία είχε αυστηροποιηθεί κατά τη θητεία του Γρηγόρη Βάρρα στην προεδρία του ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς είχε εκδοθεί σχετική εγκύκλιος για ενισχυμένους ελέγχους. Η εγκύκλιος, όμως, καταργήθηκε μετά την απομάκρυνσή του από τη διοίκηση του οργανισμού.

Ο φόβος για τις δικαστικές υποθέσεις

Η βασική ανησυχία είναι ότι κατηγορούμενοι ή ακόμη και πρόσωπα που έχουν καταδικαστεί πρωτοδίκως για απάτη εις βάρος του ΟΠΕΚΕΠΕ θα επιχειρήσουν να επικαλεστούν τη νέα διάταξη ενώπιον των δικαστηρίων.

Κατά τους επικριτές της ρύθμισης, το άρθρο 74 θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως επιχείρημα σε δίκες ή εφέσεις, προκειμένου να υποστηριχθεί ότι οι εκτάσεις για τις οποίες καταβλήθηκαν οι επίμαχες ενισχύσεις αναγνωρίζονται πλέον ως επιλέξιμες. Μεταξύ των προσώπων που ενδέχεται να επιχειρήσουν κάτι τέτοιο περιλαμβάνονται, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, παραγωγοί αλλά και πρώην στελέχη του οργανισμού.

Τι απαντά το υπουργείο

Πηγές του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης απορρίπτουν αυτές τις ερμηνείες. Υποστηρίζουν ότι το άρθρο 74 δεν νομιμοποιεί παράνομες πληρωμές, δεν μεταβάλλει αναδρομικά τους κανόνες επιλεξιμότητας και δεν διακόπτει τους διοικητικούς ή δικαστικούς ελέγχους.

Όπως τονίζουν, η διάταξη αφορά την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης παλαιών αιτήσεων και δεν δημιουργεί δικαίωμα ενίσχυσης για πρόσωπα που δεν πληρούσαν τις νόμιμες προϋποθέσεις. «Όποιος δεν δικαιούτο ενίσχυση, δεν αποκτά δικαίωμα με τη συγκεκριμένη διάταξη», αναφέρουν χαρακτηριστικά.

Το κρίσιμο ζήτημα, πάντως, είναι πώς θα ερμηνευτεί και θα εφαρμοστεί στην πράξη το άρθρο 74 — και κυρίως εάν η διατύπωσή του αφήνει περιθώριο να χρησιμοποιηθεί σε εκκρεμείς ποινικές υποθέσεις για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

με πληροφορίες από Γιάννη Σουλιώτη, Καθημερινή