Σε τουλάχιστον τρίμηνο εκτροχιασμό οδηγείται η πλήρης λειτουργία του ελληνικού σιδηροδρόμου από την Αθήνα ως τη Θεσσαλονίκη, μετά την παράταση της εργολαβίας για την αποκατάσταση του ETCS και της ηλεκτροκίνησης ως το τέλος Οκτωβρίου.
Παρά τις αλλεπάλληλες διαβεβαιώσεις ότι ο βασικός άξονας της χώρας θα έχει και την απαιτούμενη «σφραγίδα» ασφαλείας στο κλείσιμο του φετινού καλοκαιριού, απομακρύνουν το στοίχημα της φετινής χρονιάς.
Οι απαιτούμενες πιστοποιήσεις των συστημάτων ασφαλείας, αλλά και τα εμπόδια που παραμένουν, σύμφωνα με πληροφορίες, στην ηλεκτροδότηση του δικτύου, η οποία και είναι προαπαιτούμενη για τη λειτουργία του ETCS, στέλνουν πια τις εξελίξεις στο 2027.
Έτσι, η ενίσχυση των δρομολογίων στο Αθήνα-Θεσσαλονίκη, όπως τη σχεδίαζε -δεσμευόμενος για την ολοκλήρωση των έργων εν μέσω θέρους- ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, μπαίνει σε αναμονή μέχρι νεωτέρας.
Αυτό πάντως που ξεκαθαρίζεται στην απόφαση παράτασης είναι ότι οι κατασκευαστικές εργασίες, οι οποίες συνδέονται με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, «δεν επηρεάζονται και ολοκληρώθηκαν με επιτυχία».
Παράμετρος σημαντική, αφού ο κύκλος του Ταμείου Ανάκαμψης, που χρηματοδοτεί με συνολικά 226,86 εκατ. ευρώ τα έργα αποκατάστασης των ζημιών που υπέστη το σιδηροδρομικό δίκτυο της Θεσσαλίας από τις κακοκαιρίες Daniel και Elias, κλείνει οριστικά τον κύκλο του.
Κι ενώ το έργο αποκατάστασης της διπλής σιδηροδρομικής γραμμής από Δομοκό ως Κραννώνα βαίνει προς ολοκλήρωση από τη ΜΕΤΚΑ, έχοντας «κλειδώσει» και αποζημίωση 16 εκατ. ευρώ (χωρίς ΦΠΑ) ως πρόσθετο κόστος επιτάχυνσης, ώστε να μη χαθεί το ορόσημο του Ταμείου Ανάκαμψης, τα συστήματα ασφαλείας θα απαιτήσουν ένα ακόμη τρίμηνο.
Θυμίζεται ότι για την αποκατάσταση των συστημάτων έχει ήδη προστεθεί στα 35,63 εκατ. (με ΦΠΑ) της αρχικής σύμβασης, κόστος 5,29 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ) για συμπληρωματικές εργασίες.
Οι καθυστερήσεις
Σύμφωνα με την απόφαση του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, που κάνει αποδεκτό το αίτημα της Alstom Transport για χρονική μετάθεση της συνολικής προθεσμίας του έργου «με αναθεώρηση», αναγνωρίζεται η μη υπαιτιότητα του αναδόχου. Άρα η ευθύνη της καθυστέρησης βαραίνει το δημόσιο.
Έτσι, η ημερομηνία περαίωσης του έργου αποκατάστασης των συστημάτων σηματοδότησης, ETCS L1, τηλεδιοίκησης και ηλεκτροκίνησης στο τμήμα της διπλής σιδηροδρομικής γραμμής Παλαιοφάρσαλος – Κραννώνας, αρχικής συνολικής διάρκειας 15 μηνών, μετατέθηκε από τις 28/7/2026 στις 18/10/2026.
Η καθυστέρηση αποδίδεται στους ακραίους καύσωνες του προηγούμενου καλοκαιριού (Ιούνιος-Ιούλιος 2025), οπότε και επιβλήθηκε παύση εργασιών 13 ημερών για λόγους υγείας και ασφάλειας του προσωπικού. Αντίστοιχα προβλήματα δημιούργησαν και οι έντονες βροχοπτώσεις του Φεβρουαρίου του 2026 στην περιοχή του έργου, που επέφεραν παύση εργασιών για τρεις εργάσιμες ημέρες.
Σημαντικές καθυστερήσεις στα εργοτάξια υπήρξαν και τον Δεκέμβριο του 2025. Αρχικά εξαιτίας της κακοκαιρίας Byron, η οποία κατά τον ανάδοχο συνιστά γεγονός ανωτέρας βίας, που πάγωσε τις εργασίες για διάστημα 10 εργάσιμων ημερών, μέχρι την πλήρη αποκατάσταση της πληγείσας περιοχής.
Τον ίδιο μήνα, «οι κινητοποιήσεις των αγροτών κατέστησαν δυσχερέστερη την πρόσβαση στο εργοτάξιο και στα μέτωπα εργασίας, με αποτέλεσμα να απαιτηθεί αναδιοργάνωση του προγραμματισμού και της εκτέλεσης των εργασιών του αναδόχου», όπως επισημαίνεται.
Έμπλεξαν οι εργολαβίες
Παράλληλα, μέρος της καθυστέρησης αποδίδεται και στις διεπαφές με τη δεύτερη εργολαβία αποκατάστασης του δικτύου, που «τρέχει» από τη ΜΕΤΚΑ για την αποκατάσταση της γραμμής.
Όπως σημειώνει τη Alstom στο αίτημά της, η κρίσιμη διαδρομή περιλαμβάνει την ολοκλήρωση εργασιών της παράλληλης εργολαβίας και, συγκεκριμένα, την ολοκλήρωση της άρσης των παραλλαγών και την οριστικοποίηση της τελικής θέσης γραμμής από την εν λόγω εργολαβία, ήτοι εργασίες που διαφεύγουν από τον έλεγχο και τη σφαίρα ευθύνης του αναδόχου.
Υπογραμμίζει μάλιστα πως, δεδομένου ότι οι δύο εργολαβίες έχουν την ίδια συνολική προθεσμία εκτέλεσης, κάθε χρονική μετάθεση των προαπαιτούμενων εργασιών της παράλληλης εργολαβίας επιφέρει ουσιώδεις διαταραχές και καθυστερήσεις στην εκτέλεση των εργασιών στα συστήματα ασφαλείας.
Οπότε, «η συγκεκριμένη χρονική μετάθεση των προαπαιτούμενων εργασιών σε μεταγενέστερο χρόνο συνεπάγεται ουσιώδη χρονική συμπίεση του διαθέσιμου χρόνου εκτέλεσης των εργασιών του αναδόχου, προκειμένου να καταστεί εφικτή η τήρηση της συμβατικής προθεσμίας ολοκλήρωσης του έργου».
Η αναθέτουσα αρχή αποδέχεται, όπως αποτυπώνεται στην απόφαση, ότι η ολοκλήρωση της εγκατάστασης και των δοκιμών του εξοπλισμού ηλεκτροκίνησης, προϋποθέτει την ολοκλήρωση όλων των προαπαιτούμενων εργασιών της δεύτερης εργολαβίας.
Δεδομένου ότι από το εγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα της εργολαβίας της ΜΕΤΚΑ προκύπτει ότι οι εργασίες στα γεφυρίδια G3, G4 και G6 ολοκληρώθηκαν στις 16, 15 και 12 Ιουλίου αντίστοιχα, δεν υπήρχε το χρονικό περιθώριο για την ολοκλήρωση των εργασιών της ηλεκτροκίνησης ως τη συμβατική προθεσμία του έργου.
Μιας και ο χρόνος των απαιτούμενων εργασιών εκτιμήθηκε σε 135 ημέρες, η αναθέτουσα αρχή έκρινε ως εύλογη την τρίμηνη παράταση της σύμβασης, προκειμένου να ολοκληρωθεί η ηλεκτροκίνηση αλλά και να γίνουν οι απαιτούμενες δοκιμές.
