Με την ψήφιση του νέου νομοσχεδίου για την οδική ασφάλεια, η χώρα περνάει σε μια εποχή όπου οι παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας δεν αποτελούν αντικείμενο χρονοβόρων διαδικασιών ούτε βασίζονται αποκλειστικά στο ανθρώπινο μάτι. Ο Ν. 5256/2025 έθεσε το νομικό πλαίσιο για το Εθνικό Ηλεκτρονικό Σύστημα (ΕΗΣ), μια ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα που συγκεντρώνει όλα τα δεδομένα παραβάσεων σε πραγματικό χρόνο. Το σύστημα μπορεί να εκδίδει την πράξη βεβαίωσης μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, να την αποστέλλει στη θυρίδα του πολίτη στο gov.gr, να δέχεται ψηφιακές ενστάσεις και να παρακολουθεί την πληρωμή του προστίμου χωρίς καμία φυσική επαφή με υπηρεσίες.
Η πιλοτική λειτουργία υλοποιείται σε συνεργασία των Υπουργείων Προστασίας του Πολίτη, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Υποδομών και Μεταφορών, με στόχο τη σταδιακή μετάβαση από τη χειρόγραφη στην ψηφιακή βεβαίωση παραβάσεων, ενισχύοντας τη διαφάνεια, την ταχύτητα επεξεργασίας και το επίπεδο οδικής ασφάλειας.
Ποιες κάμερες «βλέπουν» και τι καταγράφουν
Το σύστημα τροφοδοτείται από δύο διαφορετικές πηγές. Η πρώτη είναι οι κάμερες του ΟΣΥ στις λεωφορειολωρίδες της Αθήνας, που καταγράφουν παραβάσεις κυκλοφορίας και παράνομης στάθμευσης. Η δεύτερη είναι το πιλοτικό δίκτυο «έξυπνων» καμερών του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, εξοπλισμένων με τεχνολογία που αναγνωρίζει αυτόματα παραβάσεις υψηλής επικινδυνότητας: μη χρήση ζώνης ασφαλείας, μη χρήση προστατευτικού κράνους, υπέρβαση ορίου ταχύτητας, παραβίαση ερυθρού σηματοδότη και χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση. Πρόκειται ακριβώς για τις πέντε παραβάσεις που συνδέονται άμεσα με τα πιο θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα στην Ελλάδα.
Σημαντική λεπτομέρεια: το υλικό εμφανίζεται στο gov.gr και αποστέλλεται στο email του οδηγού μαζί με το πρόστιμο. Δεν χρειάζεται πλέον επίσκεψη σε αστυνομικό τμήμα, ούτε παραλαβή χαρτιού στο δρόμο.
Τα νούμερα που μιλούν μόνα τους
Έως σήμερα έχουν βεβαιωθεί και επιδοθεί 2.453 ψηφιακές κλήσεις, ενώ έχουν υποβληθεί 420 ενστάσεις — ποσοστό 17,12% επί του συνόλου. Από αυτές, έγιναν αποδεκτές μόλις 52, δηλαδή ποσοστό 2,11% του συνόλου των ψηφιακών κλήσεων.
Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος: σχεδόν 1 στους 6 οδηγούς που έλαβαν κλήση αμφισβήτησε την παράβαση. Από αυτούς, μόλις 1 στους 8 δικαιώθηκε. Ποσοστά που, σύμφωνα με τις αρχές, επιβεβαιώνουν την υψηλή ακρίβεια του συστήματος — αλλά και την ανάγκη να γνωρίζει κάθε οδηγός πότε και πώς μπορεί να αντιδράσει.
Γιατί έγιναν δεκτές οι 52 ενστάσεις — αναλυτικά
Ορισμένες αποδοχές αφορούσαν ζητήματα τεχνικής ή διαδικαστικής φύσεως: αναντιστοιχία χρόνου καταγραφής (17 περιπτώσεις), δυσδιάκριτα χαρακτηριστικά οχήματος (12 περιπτώσεις), ή οχήματα για τα οποία προβλέπονται ειδικές εξαιρέσεις ως προς τη χρήση ζώνης ασφαλείας (3 περιπτώσεις). Οι υπόλοιπες έγιναν αποδεκτές κατόπιν εξέτασης ουσιαστικών λόγων, κυρίως περιστατικών που σχετίζονταν με ζητήματα υγείας.
Με απλά λόγια, το σύστημα δέχεται ότι έκανε λάθος όταν: η ώρα που εμφανίζεται στην κλήση δεν ταιριάζει με τα δεδομένα, η πινακίδα ή τα χαρακτηριστικά του οχήματος δεν αναγνωρίζονται με βεβαιότητα, ο οδηγός ανήκει σε κατηγορία που εξαιρείται νομικά, ή υπάρχει ιατρική γνωμάτευση που δικαιολογεί την παράβαση.
Πώς υποβάλλεις ένσταση: βήμα προς βήμα
Aυτό είναι το σημείο που ενδιαφέρει πρακτικά κάθε οδηγό. Η διαδικασία είναι πλήρως ψηφιακή.
Πρώτα λαμβάνεις τη γνωστοποίηση στη θυρίδα σου στο gov.gr και στο email σου. Περιέχει τον κωδικό παράβασης, την ημερομηνία, την ώρα, τη θέση καταγραφής και συνήθως φωτογραφικό ή βιντεοσκοπημένο υλικό. Πριν από οτιδήποτε άλλο, εξέτασέ το προσεκτικά: είναι σαφής η πινακίδα; Είναι σωστή η ώρα; Αναγνωρίζεις το όχημα; Υπάρχει κάποιος λόγος — υγείας, τεχνικός ή εξαίρεση — που δικαιολογεί τη συμπεριφορά;
Στη συνέχεια, εάν κρίνεις ότι έχεις λόγο ένστασης, συνδέεσαι στο gov.gr με τους κωδικούς Taxisnet σου και υποβάλλεις ψηφιακά την αντίρρησή σου. Η εξέτασή της μπορεί να γίνει και μέσω τηλεδιάσκεψης, ενώ η απόφαση του αρμόδιου οργάνου αποστέλλεται επίσης ψηφιακά. Η ένσταση πρέπει να συνοδεύεται από αιτιολογία και, όπου χρειάζεται, από αποδεικτικά έγγραφα — πχ. ιατρική γνωμάτευση για μη χρήση ζώνης.
Τι σημαίνουν αυτά τα νούμερα για το μέλλον
Το 2,11% αποδοχής ενστάσεων δεν είναι απλώς ένα στατιστικό. Είναι ένα μήνυμα: το σύστημα εξετάζει ουσιαστικά κάθε αίτημα, αλλά επιβεβαιώνει κατά κανόνα τις καταγραφές του. Η συνεχής αξιολόγηση των δεδομένων αποσκοπεί στη διαμόρφωση του τελικού επιχειρησιακού μοντέλου, με στόχο τη διαρκή βελτίωση της αξιοπιστίας πριν από τη γενικευμένη εφαρμογή.
Οι αρχές υπογραμμίζουν ότι η τεχνολογία λειτουργεί υποστηρικτικά προς το έργο των αστυνομικών υπηρεσιών και δεν υποκαθιστά την επιχειρησιακή κρίση και τον ανθρώπινο έλεγχο. Παράλληλα, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου έχει ανακοινώσει νέο διαγωνισμό για επέκταση του δικτύου καμερών. Όταν αυτό γίνει, τα 2.453 πρόστιμα των πρώτων δύο μηνών θα μοιάζουν ελάχιστα μπροστά στον αριθμό που έρχεται.
