Τα προβλήματα που κρατούν την ελληνική βιομηχανία στην 4η θέση από το… τέλος ως προς το ΑΕΠ σε σχέση με τις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και τις προοπτικές που έχει για να βρει τη θέση που της αξίζει στην ελληνική οικονομία, συζητήθηκαν στο πάνελ με θέμα «Bridging the Gap: Investing in the Future of Greek Heavy Industry within Europe», στο πλαίσιο του οικονομικού forum των Δελφών.
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά που αποτελεί τροχοπέδη για επενδύσεις στη βιομηχανία είναι σύμφωνα με στελέχη του ΣΕΒ, η έλλειψη προβλεψιμότητας στο κόστος ενέργειας.
«Χρειάζεται ρεαλισμός και μακροπρόθεσμες λύσεις, πέρα από βραχυπρόθεσμα μέτρα, και όπως είπε και η Πρόεδρος της ΕΕ πρέπει να αξιολογήσουμε όλες τις χρεώσεις του τιμολογίου (μηχανισμοί αγοράς, χρεώσεις δικτύων, λοιπές ρυθμιζόμενες χρεώσεις, φόροι και τέλη)» αναφέρει η Ράνια Αικατερινάρη, Πρόεδρος Εκτελεστικής Επιτροπής ΣΕΒ και συνεχίζει λέγοντας: «το σίγουρο είναι ότι ανταγωνιστική βιομηχανία χωρίς ανταγωνιστικό κόστος ενέργειας δεν υπάρχει. Άρα πρέπει να βρούμε λύσεις».
Μία ακόμη σημαντική παράμετρος που κρατά χαμηλά τη βιομηχανία είναι οι ελλιπείς υποδομές και το χωροταξικό.
Πιο συγκεκριμένα ο σχεδιασμός υποδομών και δικτύων δεν λαμβάνει πάντα υπόψη τις ανάγκες της βιομηχανίας. Απαιτείται «χώρος» στο ηλεκτρικό δίκτυο για αυτοπαραγωγή και αποθήκευση, αποζημίωση ευελιξίας, καθώς και ένα ξεκάθαρο θεσμικό πλαίσιο με ασφάλεια δικαίου και χώρο (ειδικό χωροταξικό) για να επεκταθεί η βιομηχανία χωρίς απρόβλεπτες προσφυγές στο ΣτΕ.
Παρόλα τα προβλήματα πάντως το αποτύπωμα της βιομηχανίας στην οικονομία είναι μεγάλο σύμφωνα με την κ. Αικατερινάρη: «Πριν από οποιαδήποτε συζήτηση, Ευρώπη και Ελλάδα πρέπει να απαντήσουμε γιατί θέλουμε να στηρίξουμε τη βιομηχανία μας. Η απάντηση δεν είναι ιδεολογική, αλλά βαθιά οικονομική και αναπτυξιακή». Οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν στην δεκαετία κατά 90%, φτάνοντας το 2025 τα 48,7 δισ. ευρώ, εκ των οποίων η βιομηχανία αντιπροσωπεύει το 90% (44,3 δισ. ευρώ). Για να έχουμε μια σύγκριση, οι εισπράξεις από τον Τουρισμό (ταξιδιωτικές εισπράξεις) διαμορφώθηκαν στα 23,6 δισ. ευρώ το 2025.
Επίσης η βιομηχανία αναπτύσσεται ταχύτερα από το ΑΕΠ (σε πραγματικούς όρους 37% έναντι 17% αύξηση του ΑΕΠ την τελευταία δεκαετία). Κι αυτό καθώς η παραγωγικότητα της εργασίας στη βιομηχανία είναι κατά 60% υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ελλάδα. Αυτό δεν είναι τυχαίο. Είναι αποτέλεσμα μεγάλων επενδύσεων και υιοθέτησης τεχνολογιών αιχμής.
Επενδύσεις και τεχνολογικός μετασχηματισμός
Η βιομηχανία έχει πραγματοποιήσει μεγάλες επενδύσεις που ξεπερνούν τα €45 δισ. τα τελευταία 5 χρόνια. Πρόκειται για μακροπρόθεσμες επενδύσεις που έχουν επιχειρηματικό ρίσκο γιατί παίρνουν χρόνια να ολοκληρωθούν και να αρχίζουν να αποδίδουν.
Η σύγχρονη βιομηχανία είναι επίσης στην πρώτη γραμμή των τεχνολογικών αλλαγών, ενσωματώνοντας πρώτη τεχνολογίες αιχμής – από τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την αυτοματοποίηση, την ρομποτική μέχρι και την τεχνητή νοημοσύνη.
«Η εικόνα ενός εργοστασίου σήμερα είναι πολύ διαφορετική από αυτό που πολλοί έχουν στο μυαλό τους, και εμείς ως ΣΕΒ, θα το αναδείξουμε σύντομα μέσω μιας σειράς ντοκιμαντέρ που ετοιμάζουμε» τονίζει η κ. Αικατερινάρη.
Στον χώρο της βιομηχανίας επενδύονται ανά εργαζόμενο πέντε φορές περισσότερα χρήματα (€36.000 ετησίως) σε σχέση με το σύνολο της οικονομίας, αλλά χρειάζεται απεξάρτηση από Ξένες Επενδύσεις: Δεν πρέπει να βασιζόμαστε στην «επενδυτική καλοσύνη» των ξένων (που αποτελούν μόνο το 6-7% των συνολικών επενδύσεων), αλλά να τονώσουμε τις επενδύσεις από τον εγχώριο βιομηχανικό τομέα» αναφέρει ο Πάνος Λώλος, Μέλος Δ.Σ. ΣΕΒ., Γενικός Διευθυντής Κλάδου Χαλκού ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ
Η Ευρώπη στρέφεται ξανά στη βιομηχανία (Clean Industrial Deal, Industry Accelerator Act) για λόγους ανταγωνιστικότητας, αλλά και εθνικής άμυνας/ασφάλειας, καθώς η βιομηχανία παρέχει τις απαραίτητες πρώτες ύλες.
Η Ελλάδα, παρά το μικρό της μέγεθος, έχει «εθνικούς πρωταθλητές» με τεράστιο διεθνές αποτύπωμα σε κλάδους όπως το τσιμέντο, το αλουμίνιο, ο χαλκός και η χαλυβουργία και μπορούν να αξιοποιηθούν οι υφιστάμενες βιομηχανικές περιοχές (π.χ. Οινόφυτα – Σχηματάρι) ως «πρότυπες περιοχές βιομηχανικής επιτάχυνσης» με κίνητρα και υποδομές.
Το τρέχον ευρωπαϊκό μοντέλο αγοράς ενέργειας (Target Model) είναι παρωχημένο σύμφωνα με τον κ. Λώλο. «Η κυβέρνηση να υιοθετήσει άμεσα μέτρα στήριξης για την ενεργοβόρο βιομηχανία, ακολουθώντας επιτυχημένα παραδείγματα άλλων χωρών (π.χ. Βουλγαρία)».
