Τη δυνατότητα είτε να κατατμήσουν ένα μεγάλο διαμέρισμα σε μικρότερα είτε να ενοποιήσουν δύο διαμερίσματα ακόμη κι αν βρίσκονται σε διπλανές πολυκατοικίες δίνουν νομοθετικές διατάξεις που προωθεί η κυβέρνηση, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστεί το στεγαστικό πρόβλημα. Συγκεκριμένα, το υπουργείο Δικαιοσύνης προωθεί ρύθμιση που θα περιλαμβάνεται στον νέο Κώδικα Ιδιοκτησίας και θα προβλέπει τη δυνατότητα διαίρεσης ενός ακινήτου σε μικρότερα, εφόσον επιτρέπεται πολεοδομικά. Σημειώνεται ότι η ζήτηση για κατοικίες αφορά κυρίως μικρές επιφάνειες σε παλαιότερες πολυκατοικίες. Με άλλη διάταξη σε νομοσχέδιο του υπ. Περιβάλλοντος επιτρέπεται, υπό προϋποθέσεις, η λειτουργική ενοποίηση όμορων διαμερισμάτων, γραφείων ή καταστημάτων, ακόμη κι αν βρίσκονται σε διαφορετικά κτίρια.

Νέες πρωτοβουλίες σε νομοθετικό επίπεδο προωθούνται από την κυβέρνηση, προκειμένου να αντιμετωπιστούν χρόνια ζητήματα που εμποδίζουν την αμεσότερη αξιοποίηση ακινήτων, αλλά και να καταστούν ευκολότερες παρεμβάσεις τεχνικής φύσεως, όπως οι συνενώσεις ή οι κατατμήσεις ιδιοκτησιών, ανάλογα με τις ανάγκες. Αλλωστε, όπως έχουν επισημάνει και επαγγελματίες της αγοράς ακινήτων, το στεγαστικό πρόβλημα δύσκολα θα λυθεί μέσω νέων κατασκευών, με δεδομένο το κόστος που συνεπάγεται μια τέτοια επιλογή. Αντιθέτως, το υφιστάμενο κτιριακό απόθεμα προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες, τόσο σε επίπεδο πολυκατοικιών όσο και απαξιωμένων επαγγελματικών κτιρίων (π.χ. κτίρια γραφείων, αποθήκες, ισόγεια καταστήματα, βιομηχανικά ακίνητα) που μπορούν να μετατραπούν σε κατοικίες, μέσω αλλαγής χρήσης, συνενώσεων και άλλων δυνατοτήτων, οι οποίες σταδιακά προστίθενται στη νομοθετική «φαρέτρα» των ενδιαφερομένων.

Στο πλαίσιο αυτό, στο νομοσχέδιο που κατατέθηκε στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, περιλαμβάνεται και μια σειρά τροποποιήσεων στον Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας «Νίκος Ταγαράς», που είχε ψηφιστεί νωρίτερα εντός του έτους. Μεταξύ των νέων διατάξεων προβλέπεται και η διευκόλυνση της λειτουργικής ενοποίησης γειτονικών διαμερισμάτων και άλλων αυτοτελών ιδιοκτησιών, που βρίσκονται στον ίδιο όροφο, συμπεριλαμβάνοντας μάλιστα και ακίνητα που ανήκουν σε διαφορετικές πολυκατοικίες. Η δυνατότητα αυτή θα παρέχεται εφόσον υπάρχει συναίνεση του 67% των συνιδιοκτητών των χώρων που ενοποιούνται, ανεξαρτήτως κανονισμών των πολυκατοικιών και των όσων ενδεχομένως αναγράφονται σε αυτούς. Επομένως, χρειάζεται η συμφωνία των ιδιοκτητών των συγκεκριμένων ακινήτων και όχι του συνόλου των ιδιοκτητών ενός κτιρίου (έστω με αυξημένη πλειοψηφία). Προϋπόθεση είναι, προφανώς, να διατηρούνται οι προϋποθέσεις στατικής ασφάλειας και των απαιτούμενων διοικητικών πράξεων (π.χ. οικοδομική άδεια κτλ). Η στατική ασφάλεια θα πρέπει να τεκμηριώνεται από μηχανικό.

Η διάταξη προβλέπει τη δυνατότητα λειτουργικής συνένωσης όμορων οικοπέδων, ιδιοκτησιών που βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο κτιρίου (π.χ. όμορα διαμερίσματα), αλλά και ιδιοκτησιών που είναι όμορες αλλά ανήκουν σε διαφορετικά κτίρια. Ωστόσο, η συνένωση αυτή δεν αφορά και την ιδιοκτησία, παρά μόνον τη λειτουργική αξιοποίηση των συγκεκριμένων ακινήτων.

Στην πράξη καλύπτονται διαμερίσματα διαφορετικών πολυκατοικιών (δύο κατοικίες στον ίδιο όροφο, που βρίσκονται σε επαφή μεταξύ δύο γειτονικών κτιρίων), επαγγελματικά γραφεία (δύο αυτοτελείς χώροι γραφείων που βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο γειτονικών κτιρίων και πρόκειται να λειτουργήσουν ενιαία), εμπορικά καταστήματα (δύο ισόγεια καταστήματα σε διαφορετικά κτίρια, τα οποία εφάπτονται και μπορούν να αποκτήσουν λειτουργική επικοινωνία), ιατρεία ή άλλοι επαγγελματικοί χώροι (εφαπτόμενες ιδιοκτησίες που προορίζονται να αποτελέσουν μία ενιαία εγκατάσταση, εφόσον επιτρέπεται η χρήση τους) και αυτοτελείς ιδιοκτησίες της ίδιας πολυκατοικίας (η ειδική πρόβλεψη μπορεί να εφαρμοστεί και σε γειτονικές ιδιοκτησίες του ίδιου κτιρίου).

Με τη διάταξη αυτή, η στόχευση είναι να αυξηθεί ο αριθμός διαθέσιμων διαμερισμάτων, ειδικά σε περιοχές υψηλής πυκνότητας δόμησης, όπου υπάρχουν πολλά ακίνητα και επαγγελματικοί χώροι μικρών επιφανειών που υπό προϋποθέσεις θα μπορούσαν να ενοποιηθούν και να δημιουργήσουν νέα λειτουργικά ακίνητα. Αντιστοίχως, το υπουργείο Δικαιοσύνης προωθεί έτερη ρύθμιση, που θα περιλαμβάνεται στον νέο Κώδικα Ιδιοκτησίας, βάσει της οποίας θα παρέχεται και η δυνατότητα διαίρεσης ενός ακινήτου, ιδίως σε περιπτώσεις μεγάλων διαμερισμάτων, που θα μπορούν να χωριστούν σε μικρότερα, εφόσον επιτρέπεται πολεοδομικά.

Αντιστοίχως, στο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για το ιδιωτικό χρέος, που αναμένεται να ψηφιστεί τις επόμενες ημέρες, περιλαμβάνεται ρύθμιση, με την οποία διευκολύνεται η διαδικασία εξαγοράς του μεριδίου του Δημοσίου, όταν αποτελεί συνιδιοκτήτη οριζόντιας ιδιοκτησίας ή όταν εμφανίζεται μεταξύ των συγκληρονόμων, όπως συμβαίνει σε πολλές περιπτώσεις κατά τις οποίες υπάρχει αποποίηση από ορισμένους εκ των κληρονόμων. Στην αγορά είναι χιλιάδες τα παραδείγματα τέτοιων ακινήτων, που μένουν για χρόνια αναξιοποίητα λόγω εμπλοκής του Δημοσίου στη συνιδιοκτησία, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις που αυτά αξιοποιούνται χωρίς το Δημόσιο να το γνωρίζει.

Με βάση το σχετικό άρθρο, η δυνατότητα εξαγοράς ενεργοποιείται εφόσον το Δημόσιο έχει μειοψηφικό ποσοστό και εφόσον έχουν περάσει τουλάχιστον πέντε χρόνια από την επαγωγή της κληρονομιάς και δεν έχει ολοκληρωθεί διαδικασία εξαγοράς. Εφόσον πληρούνται οι δύο αυτές προϋποθέσεις, οι ενδιαφερόμενοι ιδιώτες με πλειοψηφικό ποσοστό θα μπορούν να υποβάλουν πρόταση εξαγοράς μέσω ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής του Ηλεκτρονικού Μητρώου Κοινωφελών Περιουσιών. Η πρόταση πρέπει να συνοδεύεται από εκτίμηση της αγοραίας αξίας του μεριδίου, η οποία θα γίνεται από δύο πιστοποιημένους εκτιμητές που ορίζονται από τον αρμόδιο φορέα, καθώς και από εγγυητική επιστολή κατατεθειμένη σε τράπεζα. Το τίμημα δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο ούτε από την εκτιμηθείσα αξία του μεριδίου ούτε από την αντικειμενική αξία που του αναλογεί. Εάν, για παράδειγμα, η εκτιμημένη αξία είναι 40.000 ευρώ και η αντίστοιχη αντικειμενική 35.000 ευρώ, η προσφορά δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 40.000 ευρώ. Αν η αντικειμενική αξία είναι υψηλότερη, αυτή αποτελεί το κατώτατο όριο.

  (από το ρεπορτάζ του Νίκου Ρουσάνογλου στηνν Καθημερινή)