Σημαντικά στοιχεία για την εικόνα και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της απασχόλησης στον τομέα των καταλυμάτων και της εστίασης αποτυπώνει η νέα μελέτη του Ινστιτούτου του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ) με τίτλο «Ελληνικός Τουρισμός: Επιτεύγματα, Προκλήσεις, Προοπτικές», βασισμένη σε δεδομένα της Έρευνας Εργατικού Δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ για το 2025.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, ο κλάδος επιβεβαιώνει τον καθοριστικό του ρόλο στην εθνική οικονομία, καθώς κατά το τρίτο τρίμηνο του έτους απασχολούσε 475.000 εργαζομένους, αριθμός που αντιστοιχεί στο 17% της συνολικής απασχόλησης στη χώρα. Ταυτόχρονα, τα στοιχεία δείχνουν μια σαφή τάση βελτίωσης των ποιοτικών χαρακτηριστικών της εργασίας. Το ποσοστό της πλήρους απασχόλησης διαμορφώθηκε στο 90,4%, καταγράφοντας αισθητή άνοδο σε σύγκριση με το 83,6% του 2015, ενώ η μερική απασχόληση περιορίστηκε στο 9,6%, ποσοστό ιδιαίτερα χαμηλό αν συγκριθεί με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που φθάνει το 29,5%.
Παράλληλα, καταγράφεται απόλυτη ισορροπία ως προς την εκπροσώπηση των φύλων, με την αναλογία να διαμορφώνεται στο 50% άνδρες και 50% γυναίκες, την ώρα που σε άλλους κλάδους της οικονομίας η αντίστοιχη αναλογία είναι 57% προς 43%. Ιδιαίτερα θετική είναι και η εικόνα στο μέτωπο της ανασφάλιστης εργασίας, όπου στα καταλύματα περιορίζεται στο 1,1%, ποσοστό χαμηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο του 2,2%, ενώ στην εστίαση διαμορφώνεται στο 3,8% με συνεχή τάση μείωσης.
Παρ’ όλα αυτά, η έκθεση αναδεικνύει και τις σημαντικές προκλήσεις που καλείται να διαχειριστεί ο τομέας, με κυριότερη την οξεία εποχικότητα και τις ελλείψεις προσωπικού. Χαρακτηριστικό είναι ότι η θερινή απασχόληση στα ξενοδοχεία ήταν 2,6 φορές μεγαλύτερη από τη χειμερινή, ενώ το ποσοστό των θέσεων εργασίας που παρέμεναν κενές άγγιξε το 14%. Παράλληλα, αποτυπώνεται στρέβλωση στην απορρόφηση του εξειδικευμένου δυναμικού, καθώς μόλις το 24% των αποφοίτων τουριστικών σχολών εργαζόταν σε ξενοδοχειακές μονάδες.
Σχολιάζοντας τα ευρήματα της μελέτης, η Πρόεδρος του ΣΕΤΕ, Αγάπη Σμπώκου, στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη ουσιαστικής αναβάθμισης των συνθηκών εργασίας και της εκπαίδευσης στον τομέα, επισημαίνοντας χαρακτηριστικά στην τοποθέτησή της: «Το ζητούμενο είναι πώς θα μετατρέψουμε την εργασία στον τουρισμό σε πραγματική ευκαιρία καριέρας και εξέλιξης, προσφέροντας στους ανθρώπους του εκπαίδευση και ποιοτικές θέσεις εργασίας. Ο τουρισμός εισέρχεται σε έναν νέο κύκλο, όπου το ζητούμενο δεν είναι μόνο να μεγαλώνει σε αριθμούς, αλλά να δημιουργεί μεγαλύτερη και σταθερή αξία για τις επιχειρήσεις, τους εργαζομένους, τους προορισμούς, τις τοπικές κοινωνίες και τη χώρα συνολικά».
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο τουρισμός θεωρείται ο τομέας με τη μεγαλύτερη πρόοδο στα 50 χρόνια της Δημοκρατίας. Σύμφωνα με έρευνα της Prorata για το Ινστιτούτο ΕΝΑ, το 54% των ερωτηθέντων αναδεικνύει τον τουρισμό ως τον τομέα με τη μεγαλύτερη εξέλιξη, ξεπερνώντας τα ατομικά δικαιώματα και τις ελευθερίες που συγκεντρώνουν 47%, την ισότητα των φύλων με 45%, τις υποδομές με 31% και την εξωτερική πολιτική με 22%. Την ίδια ώρα, η δυναμική του κλάδου αποτυπώνεται και στη δημογραφική εικόνα της χώρας. Με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ από τις απογραφές του 2011 και του 2021, το Νότιο Αιγαίο και η Κρήτη κατέγραψαν αύξηση πληθυσμού κατά 6,1% και 0,2% αντίστοιχα, κινούμενες κόντρα στη γενική τάση μείωσης του εθνικού πληθυσμού κατά 3,1%, αλλά και στις απώλειες άλλων περιφερειών που άγγιξαν έως και το 10,3%.
