Έπειτα από μαραθώνιες διαβουλεύσεις που διήρκεσαν 14 ώρες, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν σε συμβιβαστική διατύπωση για την ενεργειακή κρίση, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτά τα μεγάλα ζητήματα που αφορούν τόσο τα μέτρα στήριξης όσο και τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.

Στα συμπεράσματα της Συνόδου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει και, εφόσον χρειαστεί, να προτείνει πρόσθετα βραχυπρόθεσμα μέτρα για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες και τις διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των κρατών-μελών.

Η ελληνική κυβέρνηση εμφανίζεται ικανοποιημένη από τη διατύπωση του κειμένου, καθώς θεωρεί ότι ενσωματώνει το αίτημα της Αθήνας για στοχευμένες και προσωρινές παρεμβάσεις, προσαρμοσμένες στις ανάγκες κάθε χώρας. Πρόκειται για θέση που είχε προωθήσει με έμφαση ο πρωθυπουργός κατά τις διαπραγματεύσεις.

Την ίδια ώρα, οι έντονες διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών μεταφέρθηκαν και στη συζήτηση για τον νέο πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034. Οι χώρες του Βορρά ζητούν περαιτέρω περικοπές στις προτεινόμενες δαπάνες, ενώ τα κράτη της συνοχής επιμένουν στη διατήρηση ισχυρής χρηματοδότησης για αναπτυξιακές και κοινωνικές πολιτικές.

Σημαντικές διαφωνίες καταγράφηκαν και γύρω από το Σύστημα Εμπορίας Ρύπων (ETS), το οποίο από το 2028 αναμένεται να επηρεάσει το κόστος θέρμανσης και μεταφορών. Από τη μία πλευρά, χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ισπανία τάσσονται υπέρ της εφαρμογής του, ενώ στον αντίποδα κράτη όπως η Ιταλία, η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Τσεχία και η Σλοβακία ζητούν αναστολή ή επανεξέταση λόγω της ενεργειακής πίεσης που αντιμετωπίζουν οι οικονομίες τους.

Η διαπραγμάτευση για τον νέο προϋπολογισμό περνά πλέον στα χέρια του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με έκτακτη σύνοδο να προγραμματίζεται για τα τέλη Νοεμβρίου. Εκεί αναμένεται να ληφθούν κρίσιμες αποφάσεις τόσο για το ύψος του προϋπολογισμού όσο και για τις νέες ευρωπαϊκές πηγές χρηματοδότησης, καθώς οι «27» καλούνται να καταλήξουν σε συμφωνία πριν από το τέλος του έτους.

Ικανοποίηση της Αθήνας για τα συμπεράσματα της Συνόδου

Θετικά αποτιμά η ελληνική κυβέρνηση τα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής για την ενεργειακή κρίση, καθώς στο τελικό κείμενο περιλαμβάνεται η δυνατότητα λήψης προσωρινών και στοχευμένων μέτρων στήριξης, θέση που προωθούσε σταθερά η Αθήνα κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η αναφορά αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ανοίγει τον δρόμο για πρόσθετες παρεμβάσεις ευρωπαϊκού χαρακτήρα με στόχο την ελάφρυνση νοικοκυριών και επιχειρήσεων από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.

Έμφαση αναμένεται να δοθεί στο κομμάτι που αποτιμά θετικά η ελληνική πλευρά, δηλαδή ότι με την επιμονή και του ίδιου του πρωθυπουργού μπήκε τελικά στο κείμενο των συμπερασμάτων αυτό που ζητούσε η Ελλάδα.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται επίσης στην πρόβλεψη ότι τα όποια μέτρα θα λαμβάνουν υπόψη τις ειδικές συνθήκες κάθε κράτους-μέλους. Πρόκειται για σημείο που η ελληνική πλευρά θεωρεί κρίσιμο, καθώς δίνει τη δυνατότητα προσαρμογής των ευρωπαϊκών παρεμβάσεων στις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες κάθε χώρας.

Μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου, η σκυτάλη περνά πλέον στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία καλείται να εξετάσει και να εξειδικεύσει τα πιθανά μέτρα που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την αντιμετώπιση της ακρίβειας στην ενέργεια.

Ο πρωθυπουργός αναμένεται να τοποθετηθεί αναλυτικά για τα αποτελέσματα της Συνόδου κατά τη συνέντευξη Τύπου που θα παραχωρήσει στις Βρυξέλλες, με το ενεργειακό και το μεταναστευτικό να βρίσκονται στο επίκεντρο των ερωτήσεων.

Μεταναστευτικό

Σε κλίμα έντονης αντιπαράθεσης διεξάγεται η συζήτηση των Ευρωπαίων ηγετών για το μεταναστευτικό, με τις διαφωνίες να είναι τόσο έντονες ώστε να παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο να μην υπάρξει τελικό κείμενο συμπερασμάτων για το συγκεκριμένο θέμα.

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκονται οι χειρισμοί της Ισπανίας στην πρόσφατη μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα, με τον Ισπανό πρωθυπουργό να δέχεται σφοδρές επικρίσεις από άλλους Ευρωπαίους ηγέτες.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ιδιαίτερα έντονοι ήταν οι διάλογοι μεταξύ της Ιταλίας, της Δανίας και της Ισπανίας, ενώ η Μαδρίτη επιμένει στην ανάγκη μεγαλύτερης ευρωπαϊκής αλληλεγγύης απέναντι στις αυξημένες μεταναστευτικές πιέσεις.

Την ίδια στιγμή, διαμορφώνεται ένα ευρύ μπλοκ κρατών-μελών που ζητά αυστηρότερη ευρωπαϊκή πολιτική στο μεταναστευτικό. Στη συζήτηση κυριαρχούν δύο βασικοί άξονες: Η περαιτέρω ενίσχυση της προστασίας των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η αντιμετώπιση της εργαλειοποίησης των μεταναστευτικών ροών ως μορφής υβριδικής απειλής.

Στο τραπέζι των διαβουλεύσεων βρίσκεται και η ελληνική πρόταση για τη δημιουργία ευρωπαϊκού μηχανισμού διαχείρισης μεταναστευτικών κρίσεων. Η πρόταση προβλέπει την παροχή ειδικών νομοθετικών εργαλείων και μεγαλύτερης ευελιξίας στα κράτη-μέλη, ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται ταχύτερα σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η ελληνική πρωτοβουλία φαίνεται να συγκεντρώνει ευρεία αποδοχή μεταξύ των ηγετών, ωστόσο παραμένει ανοιχτό το αν θα καταγραφεί τελικά σε επίσημο κείμενο συμπερασμάτων, καθώς οι διαβουλεύσεις συνεχίζονται σε ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα.