«Η Vespa ήταν η μεγάλη του αγάπη, γιατί του έδινε τη δυνατότητα να φτάνει παντού. Αργότερα ήρθε το 2CV και οι εκδρομές συνεχίστηκαν. Ο πατέρας μου αγαπούσε πολύ τα ταξίδια, αλλά έστρεφε πάντοτε το βλέμμα στους ανθρώπους που συναντούσε εκεί. Ταξίδευε μόνος και με τους φίλους του, αργότερα με τη μητέρα μου, και πήγαινε πρωτίστως για να περάσει καλά. Είχε όμως πάντοτε μαζί του τις φωτογραφικές μηχανές του. Αν κάτι τον ενδιέφερε, το φωτογράφιζε. Αλλιώς, επέστρεφε και θυμάμαι, έλεγε: “Πήγα βόλτα τις μηχανές”». Η Βάνια Τλούπα, φωτογράφος και διαχειρίστρια του αρχείου του πατέρα της, περιγράφει έτσι έναν Τάκη Τλούπα που ίσως δεν γνωρίζουμε τόσο καλά.
Όπως σημειώνει η Μάρω Βασιλείου στην Καθημερινή, αυτό το λιγότερο γνωστό έργο του σημαντικού καταγραφέα της ελληνικής ζωής στην επαρχία και την ύπαιθρο παρουσιάζει η έκθεση «Μια άλλη Ευρώπη – Τάκης Τλούπας», που εγκαινιάζεται στις 2 Οκτωβρίου στην Ελληνοαμερικανική Ενωση, σε επιμέλεια της κόρης του. Η έκθεση συγκεντρώνει φωτογραφίες από Ιταλία, Γαλλία, Ελβετία, Γερμανία κατά τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, με αφετηρία πάντα την Ελλάδα. Πολλές από τις εικόνες παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό. Μαζί τους, στις δύο γκαλερί της Ελληνοαμερικανικής Ενωσης, θα εκτεθούν προσωπικά αντικείμενά του, όπως το ξύλινο καρεκλάκι που είχε σκαλίσει ο ίδιος και άλλα ξυλόγλυπτα, τα γυαλιά του, αρχειακό υλικό και η χαρακτηριστική βέσπα του. Θα προβληθούν επίσης αποσπάσματα από το ντοκιμαντέρ της Καλλιόπης Λεγάκη «Το φωτογραφείο του μπαμπά μου».
Η έκθεση μετακινεί το βλέμμα μακριά από τον θεσσαλικό κάμπο, χωρίς όμως να αλλάζει το βασικό ενδιαφέρον του φωτογράφου. «Για τον πατέρα μου, η ανθρώπινη φιγούρα ήταν πάντα το κέντρο, είτε βρισκόταν σε ένα απομονωμένο ελληνικό χωριό είτε σε μια πολύβουη ευρωπαϊκή λεωφόρο», λέει η κ. Τλούπα. «Ο ταξιδιώτης Τλούπας κοιτάζει τους ανθρώπους στην Ευρώπη όπως κοιτάζει και τους ανθρώπους στην Ελλάδα: με λεπτότητα και προσοχή στις μικρές στιγμές».
«Για τον πατέρα μου, η ανθρώπινη φιγούρα ήταν πάντα το κέντρο, είτε βρισκόταν σε ένα απομονωμένο ελληνικό χωριό είτε σε μια πολύβουη λεωφόρο», λέει η Βάνια Τλούπα.
Η σχέση του με τη φωτογραφία είχε ξεκινήσει σχεδόν τυχαία, το επάγγελμά του ήταν ξυλουργός. Ομως σε μια εκδρομή του Ορειβατικού Συλλόγου ο πρόεδρος του συλλόγου, ερασιτέχνης φωτογράφος, του έδειξε τη μηχανή του. Ο Τλούπας θέλησε να μάθει περισσότερα. Επιστρέφοντας στη Λάρισα αγόρασε την πρώτη του μηχανή, μια Box Tengor, και άρχισε να φωτογραφίζει. Ηταν αυτοδίδακτος. Στην πορεία ήρθε σε επαφή με επαγγελματίες φωτογράφους, έμαθε να υπολογίζει τους χρόνους εμφάνισης των φιλμ και να προσέχει τον φωτισμό.
Μετά τον πόλεμο, η φωτογραφία έγινε όλο και περισσότερο τρόπος ζωής. Σε μια γωνιά του ξυλουργείου δημιούργησε τον δικό του χώρο, αγόρασε καινούργιες μηχανές, ενώ για να βιοποριστεί εργάστηκε στο δασαρχείο, στον Ερυθρό Σταυρό και φωτογράφισε κοινωνικές εκδηλώσεις στην πόλη του, τη Λάρισα. Το ταξίδι στο Παρίσι το 1952 τον έκανε να δει διαφορετικά το καθημερινό μεροκάματο. Μείωσε τις δουλειές που τον περιόριζαν και αφιερώθηκε περισσότερο σε αυτό που ήθελε: να περιπλανιέται φωτογραφίζοντας. Το 1953 αγόρασε μια μοτοσικλέτα Vespa. Η ιδέα ήταν να πάει με αυτήν στη Γαλλία, να επισκεφθεί τον αδελφό του Φιλόλαο, που είχε φύγει για σπουδές με υποτροφία το 1950. Το ταξίδι εξελίχθηκε σε μία ευρωπαϊκή περιπέτεια, τη δεκαετία του ’50 και του ’60, «παρέα» με μια μηχανή Rolleiflex με αρνητικά 6×6 και αργότερα με μια Pentax.
Την έκθεση στην Ελληνοαμερικανική Ενωση που μας προσφέρει αυτή τη νέα ματιά στο έργο του Τλούπα, την οφείλουμε στην κόρη του, που επί χρόνια δούλεψε μέσα σε κούτες με φωτογραφικό υλικό, ενώ την ίδια δουλειά θα κάνει στο μέλλον με τις ενότητες της Αιγύπτου, της Συρίας και της Ιορδανίας, του Μεξικού, αλλά και σε ανέκδοτο υλικό από φωτογραφικές αναθέσεις στη Θεσσαλία.
kosmoslarissa.gr (από το άρθρο της Μάρως Βασιλείου στην Καθημερινή)
*H φωτογραφία είναι από ταξίδι του Τάκη Τλούπα στην Αυστρία το 1956 και αναδημοσιεύεται σε χαμηλή ανάλυση
