Μια εντυπωσιακή και τεχνικά προηγμένη ρωμαϊκή λουτρική εγκατάσταση ήρθε για πρώτη φορά στο φως στη Σερβία, προσφέροντας νέα στοιχεία για την αρχιτεκτονική της εποχής. Το συγκρότημα, το οποίο περιλαμβάνει τρεις διαφορετικές πισίνες και σάουνα, κατασκευάστηκε ειδικά για τον αυτοκράτορα Μαξιμίνους Δάζα, ο οποίος κυβέρνησε για λίγο πριν χάσει τη ζωή του σε εμφύλιο πόλεμο.

Το λουτρό, γνωστό στα λατινικά ως «balneum», ανακαλύφθηκε στον αρχαιολογικό χώρο Vrelo-Šarkamen στην ανατολική Σερβία, όπου οι ανασκαφές συνεχίζονται εδώ και δεκαετίες. Αν και στη νοτιοδυτική γωνία του χώρου ήταν γνωστή η ύπαρξη ενός μνημειώδους πέτρινου πύργου, οι αρχαιολόγοι αγνοούσαν εντελώς ότι τα χαμηλότερα επίπεδά του έκρυβαν αυτό το σπάνιο συγκρότημα.

Σύμφωνα με τους ερευνητές του Ινστιτούτου Αρχαιολογίας της Σερβίας, η διάταξη των δωματίων παρουσιάζει έναν σχεδιασμό πρωτοφανή για τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Ενώ τα λουτρά της εποχής χτίζονταν συνήθως με γραμμική διάταξη για να διευκολύνονται οι υδραυλικές εγκαταστάσεις, το «balneum» του Δάζα ήταν κυκλικό, διαθέτοντας θολωτή οροφή και ψηλά παράθυρα.

Στο ισόγειο είχαν εγκατασταθεί τα συστήματα θέρμανσης, συμπεριλαμβανομένης της εστίας που φρουντάριζε τα πατώματα, καθώς και η βάση για έναν μεγάλο χάλκινο λέβητα που ζέσταινε το νερό των πισινών (ο ίδιος ο λέβητας δεν βρέθηκε). Στον χώρο υπήρχε επίσης ένα «sudatorium», δηλαδή μια αρχαία σάουνα, από την οποία προέρχεται η ιταλική λέξη για τον ιδρώτα.

Ο Γαλέριος Ουαλέριος Μαξιμίνους, γνωστός ως «Δάζας» και γεννημένος στα σημερινά εδάφη της Σερβίας, ανέλαβε την εξουσία ως κατώτερος ηγεμόνας στο πλαίσιο της τετραρχίας του Διοκλητιανού, ενός συστήματος όπου η αυτοκρατορία χωριζόταν σε Ανατολή και Δύση, με έναν αυτοκράτορα και έναν συν-ηγεμόνα σε καθεμία. Ο Δάζας διορίστηκε σε αυτή τη θέση από τον θείο του, Γαλέριο, μια αμφιλεγόμενη επιλογή που πυροδότησε εμφύλιο πόλεμο, οδήγησε στην κατάρρευση του συστήματος και στο τέλος της ζωής του Δάζα, μετά την ήττα του από τον αντίπαλό του, Λικίνιο.

Σε μια άλλη ιστορική λεπτομέρεια, ασύνδετη μεν με το λουτρό αλλά ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, οι αρχαιολόγοι σημειώνουν ότι ο Μαξιμίνους Δάζας ήταν ο τελευταίος άνθρωπος στην παγκόσμια ιστορία που έφερε επίσημα τον τίτλο του Φαραώ της Αιγύπτου, καθώς παρέμεινε πιστός στην παγανιστική θρησκεία και δεν ασπάστηκε τον χριστιανισμό. Οι ανασκαφές στον χώρο συνεχίζονται με αμείωτο ενδιαφέρον για την άντληση νέων στοιχείων