Περισσότεροι από 324.000 τόνοι απορριμμάτων κατέληξαν μέσα σε έναν χρόνο στους χώρους υγειονομικής ταφής της Θεσσαλίας, αναδεικνύοντας το μέγεθος της πίεσης που εξακολουθεί να δέχεται το σύστημα διαχείρισης αποβλήτων της Περιφέρειας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία για το 2025, στους επτά ΧΥΤΑ και ΧΥΤΥ που λειτουργούν στη Θεσσαλία οδηγήθηκαν, κατ΄εκτίμηση, συνολικά 324.201 τόνοι απορριμμάτων. Πρόκειται για ποσότητα που αντιστοιχεί σε σχεδόν 890 τόνους σκουπιδιών κάθε ημέρα.

Το ζήτημα αποκτά πλέον μεγαλύτερη σημασία, καθώς αρκετοί χώροι υγειονομικής ταφής στη χώρα πλησιάζουν στα όρια της χωρητικότητάς τους και το υπουργείο Περιβάλλοντος ανοίγει νέο κύκλο χρηματοδότησης για την επέκταση υφιστάμενων εγκαταστάσεων ή ακόμη και τη δημιουργία νέων.

Πρόσκληση και στη Θεσσαλία

Το υπουργείο Περιβάλλοντος έχει καλέσει τους 14 Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων της χώρας να υποβάλουν προτάσεις για τη δημιουργία νέας χωρητικότητας στους ΧΥΤΑ και ΧΥΤΥ.

Στην πρόσκληση περιλαμβάνεται και ο ενιαίος πλέον ΦοΔΣΑ Περιφέρειας Θεσσαλίας, ο οποίος έχει την ευθύνη της διαχείρισης των στερεών αποβλήτων σε ολόκληρη την Περιφέρεια.

Για την πρώτη φάση προβλέπεται χρηματοδότηση 20 εκατ. ευρώ σε πανελλαδικό επίπεδο, με δυνατότητα αύξησης του ποσού εφόσον οι ανάγκες που θα δηλώσουν οι φορείς είναι μεγαλύτερες.

Στόχος είναι να δημιουργηθεί εγκαίρως πρόσθετη χωρητικότητα, ώστε να μη φτάσουν σε κορεσμό οι υφιστάμενοι χώροι πριν ολοκληρωθούν τα έργα ολοκληρωμένης διαχείρισης των απορριμμάτων.

Το ενδιαφέρον για τη Θεσσαλία είναι προφανές: με περισσότερους από 324.000 τόνους να οδηγούνται ετησίως σε ταφή, η εξασφάλιση επαρκούς χωρητικότητας αποτελεί βασική προϋπόθεση για να συνεχίσει να λειτουργεί χωρίς προβλήματα ολόκληρο το σύστημα.

Χρηματοδότηση μόνο με έτοιμες μελέτες

Το ΥΠΕΝ ξεκαθαρίζει ότι χρήματα θα δοθούν μόνο σε ΦοΔΣΑ που διαθέτουν ώριμες μελέτες. Η χρηματοδότηση δεν καλύπτει την εκπόνηση των μελετών ούτε λειτουργικές δαπάνες των εγκαταστάσεων.

Οι πόροι μπορούν να κατευθυνθούν στην αγορά των απαραίτητων εκτάσεων και στην κατασκευή νέων χώρων ή νέων κυττάρων υγειονομικής ταφής, μαζί με τον αναγκαίο εξοπλισμό τους.

Επομένως, για τον ΦοΔΣΑ Θεσσαλίας το κρίσιμο ζήτημα είναι ποιες από τις ανάγκες των επτά ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ της Περιφέρειας έχουν ήδη μετατραπεί σε ώριμα έργα, ώστε να μπορέσουν να διεκδικήσουν μέρος της χρηματοδότησης.

Ενιαίος πλέον ο ΦοΔΣΑ Θεσσαλίας

Η συγκεκριμένη πρόσκληση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η διαχείριση των απορριμμάτων στη Θεσσαλία έχει περάσει σε νέα φάση.

Ο ΦοΔΣΑ Περιφέρειας Θεσσαλίας λειτουργεί πλέον ως ενιαίος φορέας για ολόκληρη την Περιφέρεια, με πρόεδρο τον δήμαρχο Λαρισαίων Θανάση Μαμάκο, Α΄ αντιπρόεδρο τον δήμαρχο Καρδίτσας Βασίλη Τσιάκο και Β΄ αντιπρόεδρο τον δήμαρχο Μετεώρων Λευτέρη Αβραμόπουλο.

Η νέα διοίκηση καλείται να διαχειριστεί ένα σύνθετο σύστημα εγκαταστάσεων που μέχρι πρόσφατα λειτουργούσαν μέσα από διαφορετικούς φορείς και διαφορετικά μοντέλα διαχείρισης.

Ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη διαγωνισμοί που αφορούν τη λειτουργία και τη συντήρηση των υφιστάμενων ΧΥΤΑ. Στη Λάρισα, για παράδειγμα, ο ΦοΔΣΑ έχει προκηρύξει διαγωνισμό για τη λειτουργία του ΧΥΤΑ για ένα έτος, με δικαίωμα προαίρεσης για ακόμη ένα, ενώ αντίστοιχες παρεμβάσεις βρίσκονται σε εξέλιξη και στη Μαγνησία.

Παρά τις επενδύσεις στην ανακύκλωση, τις μονάδες επεξεργασίας και τη χωριστή συλλογή αποβλήτων, η ταφή εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο τμήμα του συστήματος.

Ακόμη και μετά την πλήρη λειτουργία των νέων μονάδων επεξεργασίας θα εξακολουθεί να υπάρχει υπόλειμμα που πρέπει να οδηγείται σε ΧΥΤΥ. Γι’ αυτό και η εξάντληση της χωρητικότητας ενός χώρου μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτά προβλήματα στη διαχείριση των απορριμμάτων μιας ολόκληρης περιοχής.

Γιώργος Δεληχάς, kosmoslarissa.gr