Νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες για τα οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους έχουν ήδη αρχίσει να εφαρμόζονται και αναμένεται να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται, αποσυναρμολογούνται και ανακυκλώνονται τα αυτοκίνητα. Μεταξύ των νέων μέτρων περιλαμβάνονται υποχρεωτικοί στόχοι για τη χρήση ανακυκλωμένων υλικών, καθώς και νέοι περιορισμοί στις εξαγωγές οχημάτων εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κάθε χρόνο, μεταξύ 10 και 12 εκατομμυρίων οχημάτων φτάνουν στο τέλος της χρήσης ζωής τους στην Ευρώπη και στη συνέχεια αντιμετωπίζονται ως απόβλητα. Οι Βρυξέλλες θέλουν πλέον να αξιοποιούν καλύτερα τα υλικά που περιέχονται σε αυτά τα αυτοκίνητα.
Σύμφωνα με το RTP, οι νέοι κανόνες αφορούν τον σχεδιασμό, την παραγωγή, τη συλλογή και την επεξεργασία των οχημάτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους, με στόχο την αύξηση της επαναχρησιμοποίησης και της ανακύκλωσης στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Τα παλιά αυτοκίνητα αποτελούν πηγή πρώτων υλών
Ένα όχημα που φτάνει στο τέλος της χρήσιμης ζωής του περιέχει διάφορα υλικά οικονομικής αξίας, όπως χάλυβα, αλουμίνιο, χαλκό και διαφορετικά είδη πλαστικού.
Όταν ένα αυτοκίνητο δεν συντηρείται σωστά, σημαντικό μέρος αυτών των υλικών μπορεί να χαθεί, μαζί με τις πιθανές περιβαλλοντικές επιπτώσεις που αυτό συνεπάγεται.
Ο νέος κανονισμός επιδιώκει, επομένως, να ανακτηθεί μεγαλύτερη ποσότητα αυτών των πρώτων υλών και να μειωθεί η ανάγκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για εισαγωγή παρθένων πρώτων υλών από άλλες αγορές.
Τα νέα αυτοκίνητα θα περιέχουν περισσότερο ανακυκλωμένο πλαστικό
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την υποχρεωτική χρήση ανακυκλωμένων υλικών στην κατασκευή νέων αυτοκινήτων.
Οι νέοι κανόνες προβλέπουν στόχο για 15% ανακυκλωμένο πλαστικό στα οχήματα από το 2032, ποσοστό που θα αυξηθεί στο 25% από το 2036.
Παράλληλα, αναμένεται να καθοριστούν στόχοι και για τη χρήση ανακυκλωμένου χάλυβα και αλουμινίου. Σύμφωνα με το RTP, οι σχετικές απαιτήσεις αναμένεται να αρχίσουν να εφαρμόζονται από το 2033.
Νέες υποχρεώσεις για τους κατασκευαστές
Οι κατασκευαστές θα υποχρεούνται επίσης να παρέχουν σαφείς και λεπτομερείς οδηγίες σχετικά με την αφαίρεση και την αντικατάσταση συγκεκριμένων εξαρτημάτων.
Οι οδηγίες αυτές θα πρέπει να διευκολύνουν τόσο τις επισκευές κατά τη διάρκεια της χρήσης του οχήματος όσο και την αποσυναρμολόγησή του όταν φτάσει στο τέλος της ζωής του.
Στόχος είναι να καταστεί ευκολότερη η ανάκτηση εξαρτημάτων και υλικών που μπορούν ακόμη να επαναχρησιμοποιηθούν, να ανακατασκευαστούν ή να ανακυκλωθούν.
Περισσότερα μεταχειρισμένα ανταλλακτικά στην αγορά
Τα μέτρα που ενθαρρύνουν την επαναχρησιμοποίηση, την ανακατασκευή και την ανακαonditioning αναμένεται επίσης να αυξήσουν τη διαθεσιμότητα μεταχειρισμένων ανταλλακτικών αυτοκινήτων.
Αυτό σημαίνει ότι εξαρτήματα που αφαιρούνται από οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξανά, εφόσον βρίσκονται σε κατάλληλη κατάσταση.
Οι κανόνες ενισχύουν επίσης την αποκαλούμενη Εκτεταμένη Ευθύνη του Παραγωγού, υποχρεώνοντας τους κατασκευαστές να συμμετέχουν στο κόστος συλλογής και επεξεργασίας των οχημάτων που φτάνουν στο τέλος της χρήσιμης ζωής τους.
Οι κανόνες επεκτείνονται σε περισσότερες κατηγορίες οχημάτων
Το νέο πλαίσιο δεν θα αφορά μόνο τα επιβατικά αυτοκίνητα.
Οι κανόνες θα επεκταθούν σταδιακά και σε άλλες κατηγορίες οχημάτων, όπως φορτηγά, λεωφορεία και μοτοσικλέτες.
Με τον τρόπο αυτό, οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να δημιουργήσουν μια κοινή προσέγγιση για μεγαλύτερο μέρος του τομέα των μεταφορών και να αυξήσουν την ποσότητα υλικών που επιστρέφουν στην οικονομία μέσω της ανακύκλωσης.
Αλλάζουν και οι εξαγωγές μεταχειρισμένων αυτοκινήτων
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τα μεταχειρισμένα οχήματα που εξάγονται σε χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Από τα μέσα του 2031, θα επιτρέπεται να εξάγονται εκτός ΕΕ μόνο οχήματα που είναι πραγματικά κατάλληλα για κυκλοφορία.
Το μέτρο αποσκοπεί στο να αποτρέψει την αποστολή οχημάτων που ουσιαστικά θα έπρεπε να θεωρούνται οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους σε άλλες χώρες, παρουσιάζοντάς τα ως κανονικά μεταχειρισμένα αυτοκίνητα.
Ενισχύονται οι έλεγχοι
Οι αρχές θα διαθέτουν επίσης σαφέστερα κριτήρια για να διακρίνουν ένα μεταχειρισμένο όχημα από ένα αυτοκίνητο που έχει ουσιαστικά φτάσει στο τέλος της χρήσιμης ζωής του.
Παράλληλα, θα ενισχυθούν οι μηχανισμοί συλλογής και ιχνηλασιμότητας, ώστε να είναι δυνατή η καλύτερη παρακολούθηση της πορείας των οχημάτων και των υλικών που αφαιρούνται κατά την αποσυναρμολόγηση.
Με αυτές τις αλλαγές, οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να μειώσουν τα απόβλητα, να ανακτήσουν στρατηγικές πρώτες ύλες και να αυξήσουν τη χρήση ανακυκλωμένων υλικών στην ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία, δημιουργώντας έναν πιο κυκλικό κύκλο ζωής για τα οχήματα.
