Σειρά υποχρεώσεων για τις ελληνικές αρχές συνεπάγεται η εγγραφή της ευρύτερης περιοχής του Ολύμπου στον κατάλογο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO. Σύμφωνα με την απόφαση του διεθνούς οργανισμού, η Ελλάδα οφείλει να προχωρήσει μέσα στο επόμενο διάστημα σε μια σειρά από ενέργειες που έχουν ως στόχο την προστασία της ευρύτερης περιοχής του Βουνού των Θεών και αφορούν από ζητήματα προστασίας της φύσης και των πολιτιστικών στοιχείων, όπως η διαχείριση των επιπτώσεων από το πεδίο βολής αρμάτων στο Λιτόχωρο, έως τη διασφάλιση της συμμετοχής της τοπικής κοινωνίας στη λήψη αποφάσεων.
Όπως γράφει η Καθημερινή (Γιώργος Λιάλιος) η απόφαση, που ελήφθη προχθές στις εργασίες της 48ης συνόδου της UNESCO στη Νότια Κορέα, ενέταξε την περιοχή του Ολύμπου στον κατάλογο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς ως «μεικτό αγαθό», αναγνωρίζοντας την εξέχουσα αξία του Ολύμπου τόσο από πλευράς φυσικής όσο και πολιτιστικής κληρονομιάς. Η πολύ σημαντική απόφαση είναι αποτέλεσμα πολυετούς προσπάθειας του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος (ΟΦΥΠΕΚΑ) του ΥΠΕΝ με τις υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού και θεωρείται ιδιαίτερα τιμητική, καθώς αναγνωρίζει την οικουμενική σημασία του βουνού.
Σειρά δεσμεύσεων
Η τιμητική απόφαση, πάντως, συνοδεύεται και από σειρά δεσμεύσεων. Η Ελλάδα θα πρέπει να αναλάβει συγκεκριμένες υποχρεώσεις έναντι της UNESCO, για την πρόοδο των οποίων θα πρέπει να ενημερώσει τον οργανισμό στην 50ή του σύνοδο, τον Δεκέμβριο του 2027. Ανάμεσα στις υποχρεώσεις αυτές, η Ελλάδα δεσμεύεται: – Να ενθαρρύνει μελέτες για την οικουμενική σημασία του Ολύμπου.
– Να αναθεωρήσει τα όρια της προστατευόμενης περιοχής γύρω από το Λιτόχωρο, ώστε να βελτιώσει την αποτελεσματικότερη διαχείριση του όρους.
– Να διασφαλίσει την επίσημη προστασία και της περιφερειακής ζώνης και να εκτιμήσει τυχόν επιπτώσεις του (ευρισκόμενου σε κοντινή απόσταση) πεδίου βολής αρμάτων Λιτοχώρου στο φυσικό περιβάλλον.
– Να διασφαλίσει ότι εκτός του ήδη εγκεκριμένου σχεδίου διαχείρισης (την ευθύνη του οποίου έχει ο ΟΦΥΠΕΚΑ και το τοπικό δασαρχείο), θα εγκριθεί νέο, αναθεωρημένο σχέδιο για το Εθνικό Πάρκο Ολύμπου, το οποίο θα ενσωματώνει τις οικουμενικής σημασίας πολιτιστικές και φυσικές αξίες του όρους, ορίζοντας ξεκάθαρα με ποιο τρόπο θα προστατευθούν. – Να εγκρίνει το νέο ειδικό πολεοδομικό σχέδιο των παραλιακών περιοχών της Πιερίας, στο οποίο περιλαμβάνεται και η περιοχή του Λιτοχώρου. – Να καταστήσει λειτουργική τη συντονιστική επιτροπή για την παρακολούθηση του σχεδίου διαχείρισης του παγκόσμιου φυσικού και πολιτιστικού μνημείου του όρους Ολυμπος.
– Να διασφαλίσει την εφαρμογή στρατηγικής για τον τουρισμό, η οποία θα συμπεριλαμβάνει την τουριστική φέρουσα ικανότητα και παρακολούθηση της ροής επισκεπτών. Και να φροντίσει ώστε να σταματήσει η ανεξέλεγκτη πρόσβαση και συγκέντρωση επισκεπτών σε ευαίσθητες περιβαλλοντικά περιοχές.
– Να μελετήσει περαιτέρω τους φυσικούς κινδύνους της περιοχής, όπως τη σεισμικότητα και τον κίνδυνο πλημμύρας.
– Να επισημοποιήσει τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, με τη βοήθεια της συντονιστικής επιτροπής, όπως αυτό περιγράφεται στο σχέδιο διαχείρισης.
– Να χρησιμοποιήσει την «εργαλειοθήκη» της UNESCO για τη λήψη αποφάσεων που αφορούν το φυσικό και πολιτιστικό απόθεμα της περιοχής.
Να σημειωθεί ότι η Ελλάδα πρέπει σε ενάμισι έτος να πληροφορήσει την UNESCO για την πρόοδο που έχει σημειωθεί σε όλους αυτούς τους τομείς. Παράλληλα, η χώρα έχει δηλώσει ότι θα αναλάβει την εκτέλεση σειράς έργων, συνολικού προϋπολογισμού 10 εκατ. ευρώ. Οπως ανακοίνωσε ο υπ. Περιβάλλοντος Σταύρος Παπασταύρου, «περνάμε τώρα από τη διεθνή αναγνώριση στα συγκεκριμένα έργα. Το αμέσως επόμενο διάστημα υλοποιούμε στον Ολυμπο παρεμβάσεις ύψους άνω των 10 εκατ. ευρώ, με στόχο την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, τη βελτίωση της προσβασιμότητας και την αειφόρο ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής».
Να σημειωθεί ότι ο ΟΦΥΠΕΚΑ έχει προκηρύξει διαγωνισμό για την ανάθεση μελέτης όσον αφορά την επισκεψιμότητα του Εθνικού Πάρκου Ολύμπου (η οποία ως είθισται καθυστέρησε λόγω δικαστικών προσφυγών ανάμεσα στους ενδιαφερομένους). Παράλληλα, το τελευταίο διάστημα έχει προχωρήσει στον εξοπλισμό της τοπικής μονάδας του Οργανισμού, ο οποίος ωστόσο προς το παρόν αριθμεί μόνο επτά μόνιμους υπαλλήλους (ενισχύεται με εποχικούς).
ρεπορτάζ του Γιώργου Λιάλιου στην Καθημερινή
