Μετά το Ισραήλ, την Ελλάδα, κατά της πώλησης F-35 από τις ΗΠΑ στην Τουρκία τάσσονται και στην Ινδία.
Η προοπτική να αποκτήσει η Τουρκία τα αμερικανικά μαχητικά πέμπτης γενιάς F-35 βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος και στην Ινδία, καθώς εκτιμάται ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επηρεάσει τις ισορροπίες ασφαλείας στην ευρύτερη περιοχή.
Όπως αναφέρει η ινδική εφημερίδα India Today, το ζήτημα δεν αφορά άμεσα τις διμερείς σχέσεις Ινδίας και Τουρκίας, ωστόσο αντιμετωπίζεται με αυξημένη προσοχή λόγω της συνεχώς ενισχυόμενης αμυντικής συνεργασίας μεταξύ Άγκυρας και Ισλαμαμπάντ.
Τα τελευταία χρόνια, Τουρκία και Πακιστάν έχουν αναπτύξει στενότερους στρατιωτικούς δεσμούς, πραγματοποιώντας κοινές ασκήσεις και ενισχύοντας τη συνεργασία τους στον εξοπλιστικό τομέα. Το Πακιστάν έχει ήδη αποκτήσει τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πολεμικά πλοία και άλλο στρατιωτικό υλικό, γεγονός που παρακολουθεί στενά η ινδική πλευρά.
Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, η ανησυχία στο Νέο Δελχί εντάθηκε μετά τις αναφορές ότι η Τουρκία παρείχε drones και στρατιωτικό προσωπικό στο Πακιστάν κατά τη διάρκεια της επιχείρησης Operation Sindoor, με την οποία η Ινδία απάντησε στη σφαγή στο Παχαλγκάμ.
Ο αμυντικός αναλυτής Σαντίπ Ουνίθαν εκτιμά ότι το βασικό σενάριο που εξετάζουν οι ινδικοί κύκλοι ασφαλείας είναι η πιθανότητα τουρκικά F-35 να συμμετάσχουν επιχειρησιακά στο πλευρό της πακιστανικής πολεμικής αεροπορίας σε μια μελλοντική κρίση ή σύγκρουση με την Ινδία.
Αν και χαρακτηρίζει ένα τέτοιο ενδεχόμενο μάλλον απίθανο, σημειώνει ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί πλήρως. Υπενθυμίζει, μάλιστα, πως στον πόλεμο Ινδίας-Πακιστάν το 1971, η Ιορδανία είχε διαθέσει στο Πακιστάν εννέα αμερικανικά μαχητικά F-104 Starfighter, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν εναντίον των ινδικών δυνάμεων.
Απέχει ακόμη μια πιθανή συμφωνία
Παρά τις δηλώσεις Τραμπ, η πιθανή πώληση των F-35 στην Τουρκία απέχει ακόμη από την υλοποίησή της. Η Άγκυρα θα πρέπει να βρει έναν αξιόπιστο τρόπο να αντιμετωπίσει το ζήτημα των S-400, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εμπόδιο.
Επιπλέον, στο παρελθόν ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αφήσει ανοιχτό και το ενδεχόμενο πώλησης F-35 στη Σαουδική Αραβία, χωρίς όμως να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος. Ωστόσο, ακόμη και η συζήτηση για μια πιθανή συμφωνία αναμένεται να συνεχίσει να προκαλεί έντονες αντιδράσεις στο Ισραήλ και να παρακολουθείται στενά από την Ινδία.
Γιατί αντιδρά το Ισραήλ
Το Ισραήλ αντιτίθεται έντονα σε μια πιθανή πώληση F-35 στην Τουρκία, καθώς θεωρεί ότι θα διαταράξει την αεροπορική του υπεροχή στη Μέση Ανατολή.
Οι σχέσεις των δύο χωρών έχουν επιδεινωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Η ισραηλινή κυβέρνηση αντιμετωπίζει με καχυποψία την αυξανόμενη στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στη Συρία, αλλά και τη συνεργασία της με χώρες όπως η Αίγυπτος, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία.
Από την πλευρά της, η Άγκυρα έχει καταδικάσει επανειλημμένα τις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Συρία, το Ιράν και τον Λίβανο, ενώ ο πρόεδρος Ερντογάν έχει κατηγορήσει το Ισραήλ για γενοκτονία στη Γάζα.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου εξαπέλυσε δημόσια εκστρατεία κατά της πιθανής συμφωνίας, υποστηρίζοντας ότι η παράδοση F-35 ή κινητήρων για το τουρκικό πρόγραμμα μαχητικού KAAN θα ανατρέψει την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.
Σε συνεντεύξεις του στα αμερικανικά δίκτυα Fox News και CNN, ο Νετανιάχου προειδοποίησε ότι η ενίσχυση της Τουρκίας με τεχνολογία πέμπτης γενιάς θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη περιφερειακή επιθετικότητα.
Γιατί οι ΗΠΑ είχαν αποκλείσει την Τουρκία
Το Lockheed Martin F-35 Lightning II είναι ένα υπερσύγχρονο μονοθέσιο μαχητικό αεροσκάφος πέμπτης γενιάς με δυνατότητες απόκρυψης από τα ραντάρ (stealth), σχεδιασμένο τόσο για αποστολές αεροπορικής υπεροχής όσο και για πλήγματα ακριβείας. Οι εξαγωγές του ελέγχονται αυστηρά από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες εγκρίνουν την πώλησή του μόνο σε στενούς συμμάχους, αφού αξιολογήσουν ζητήματα ασφάλειας της τεχνολογίας και τις επιπτώσεις στις περιφερειακές στρατιωτικές ισορροπίες.
Αυτές οι ανησυχίες οδήγησαν την Ουάσινγκτον να απομακρύνει την Τουρκία από το πρόγραμμα F-35 τον Ιούλιο του 2019, μετά την απόφαση της Άγκυρας να προμηθευτεί τους ρωσικούς S-400. Τον Δεκέμβριο του 2020 επιβλήθηκαν επιπλέον κυρώσεις βάσει του νόμου CAATSA.
Επτά χρόνια αργότερα, η εικόνα φαίνεται να αλλάζει. Μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ επιδιώκει να αποκαταστήσει τις σχέσεις με την Τουρκία, ανακοινώνοντας την άρση των κυρώσεων και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επανένταξης της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35.
Γιατί αλλάζει στάση η Ουάσινγκτον
Σύμφωνα με τον αμυντικό αναλυτή Σαντίπ Ουνίθαν, ο Τραμπ επιδιώκει να αποκαταστήσει τις σχέσεις με την Τουρκία εξαιτίας της κομβικής γεωστρατηγικής της θέσης, στον Βόσπορο και στο σταυροδρόμι Ευρώπης και Ασίας.
Η αμερικανική πλευρά είχε εκφράσει φόβους ότι οι S-400 θα μπορούσαν να συλλέξουν δεδομένα για τα χαρακτηριστικά stealth των F-35, μειώνοντας σημαντικά την επιχειρησιακή τους αποτελεσματικότητα. Για τον λόγο αυτό, το Κογκρέσο είχε θέσει ως προϋπόθεση για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα την απομάκρυνση των S-400 και τη δέσμευση ότι δεν θα αποκτήσει άλλα αντίστοιχα ρωσικά συστήματα.
Πλέον, ωστόσο, ο Τραμπ υποστηρίζει ότι η Τουρκία έχει επιδείξει μεγαλύτερη αξιοπιστία ως σύμμαχος και δήλωσε πως η πώληση των F-35 είναι ένα ενδεχόμενο που εξετάζεται.
