Η εύθραυστη ισορροπία στη Μέση Ανατολή δοκιμάζεται σκληρά τις τελευταίες ώρες, καθώς η περιοχή γύρω από το Στενό του Ορμούζ μετατράπηκε σε πεδίο ανοιχτής στρατιωτικής αντιπαράθεσης. Οι δυνάμεις της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM) εξαπέλυσαν την Παρασκευή, εκτεταμένες αεροπορικές επιθέσεις εναντίον ιρανικών στρατιωτικών υποδομών, ως μια δυναμική απάντηση στο χτύπημα που δέχτηκε την προηγούμενη ημέρα το εμπορικό πλοίο M/V Ever Lovely. Η Ουάσιγκτον κατηγόρησε ευθέως την Τεχεράνη για παραβίαση της συμφωνίας εκεχειρίας, η οποία είχε επιτευχθεί μόλις την προηγούμενη εβδομάδα, προκαλώντας άμεση αλυσίδα αντιποίνων.

Το χρονικό των αμερικανικών πληγμάτων

Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση της CENTCOM, αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη έπληξαν ιρανικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, καθώς και παράκτιες εγκαταστάσεις ραντάρ. Η επιχείρηση, η οποία σύμφωνα με πληροφορίες διήρκεσε περίπου 90 λεπτά και επικεντρώθηκε σε τέσσερις στρατηγικές τοποθεσίες, συμπεριλαμβανομένου του νησιού Κεσμ, ήρθε ως άμεση απάντηση στην επίθεση που σημειώθηκε στις 25 Ιουνίου. Τότε, το υπό σημαία Σινγκαπούρης εμπορικό πλοίο M/V Ever Lovely, συμφερόντων της Evergreen, επλήγη από ιρανικό drone αυτοκτονίας ενώ εξέρχονταν από το Στενό του Ορμούζ, προκαλώντας υλικές ζημιές στη γέφυρα χωρίς ευτυχώς να υπάρξουν θύματα μεταξύ του πληρώματος.

Την ίδια ώρα, η αμερικανική ηγεσία έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα προς την πλευρά του Ιράν. Ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος, Τζέι Ντι Βανς, ξεκαθάρισε με ανάρτησή του ότι «η βία θα απαντάται με βία», συμπληρώνοντας ότι αν η Τεχεράνη είχε διαφωνίες για την εφαρμογή του μνημονίου συναντίληψης, όφειλε να χρησιμοποιήσει τη διπλωματική οδό. Κι όμως, η ιρανική πλευρά είχε ήδη προειδοποιήσει ότι δεν πρόκειται να ανεχθεί τη διέλευση πλοίων από διαδρόμους που δεν έχουν εγκριθεί από την εγχώρια αρχή του Στενού, θεωρώντας ότι οι αμερικανικές κινήσεις υπονομεύουν τα κυριαρχικά της δικαιώματα.

Αντίποινα από τους Φρουρούς της Επανάστασης

Η απάντηση της Τεχεράνης δεν άργησε να εκδηλωθεί, περιπλέκοντας ακόμα περισσότερο την κατάσταση. Το Σάββατο, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσαν ότι εξαπέλυσαν πλήγματα εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών θέσεων στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου, χαρακτηρίζοντας την ενέργειά τους ως άμεση απάντηση στη νέα αμερικανική επιθετικότητα. Αν και στην επίσημη τοποθέτησή τους, που μεταδόθηκε από την ιρανική κρατική τηλεόραση, δεν δόθηκαν συγκεκριμένες λεπτομέρειες για τις τοποθεσίες που στοχοποιήθηκαν ή για το μέγεθος των καταστροφών, η στρατιωτική ηγεσία προειδοποίησε ότι τυχόν επανάληψη της αμερικανικής δράσης θα οδηγήσει σε ακόμα ευρύτερη και σκληρότερη απάντηση.

Νωρίτερα, το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων ISNA είχε μεταδώσει μια ανακοίνωση που έκανε λόγο για «γρήγορη και αποφασιστική» απάντηση, η οποία ωστόσο διαγράφηκε λίγο αργότερα χωρίς εξηγήσεις, ενώ παράλληλα αναφέρθηκε ότι αμερικανικά βλήματα έπληξαν περιοχή κοντά στην πόλη Σιρίκ. Σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές από το Ιράν, οι δυνάμεις τους είχαν καταγράψει κινήσεις πλοίων που παραβίαζαν τα καθορισμένα όρια ναυσιπλοΐας, γεγονός που οδήγησε και στη ρίψη προειδοποιητικών πυρών πριν από τη γενίκευση των συγκρούσεων.

Σε κίνδυνο η διεθνής ναυσιπλοΐα

Η νέα αυτή ανάφλεξη προκαλεί τεράστια ανησυχία στη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα και παγώνει τις προσπάθειες σταθεροποίησης. Όπως ανακοινώθηκε, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) αναγκάστηκε να αναστείλει προσωρινά την επιχείρηση απομάκρυνσης χιλιάδων εγκλωβισμένων ναυτικών από την περιοχή, η οποία είχε ξεκινήσει με επιτυχία τις προηγούμενες ημέρες. Ο επικεφαλής του οργανισμού, Αρσένιο Ντομίνγκεζ, επιβεβαίωσε ότι περίπου 2.500 ναυτικοί είχαν καταφέρει να αποχωρήσουν με ασφάλεια, όμως η επίθεση στο M/V Ever Lovely ανατρέπει τα δεδομένα ασφαλείας, καθώς το πλοίο δεν ακολουθούσε το επίσημο πλαίσιο εκκένωσης αλλά τον νότιο διάδρομο κοντά στο Ομάν.

Η CENTCOM από την πλευρά της επιμένει ότι ο αμερικανικός στρατός θα συνεχίσει να παρέχει συντονισμό και προστασία στα εμπορικά σκάφη, παραμένοντας σε πλήρη ετοιμότητα. Η ουσία της αντιπαράθεσης πάντως κρύβεται στο γεγονός ότι η πρόσφατη διμερής συμφωνία άφησε ασαφές το καθεστώς ελέγχου και την επιβολή τελών στο Στενό του Ορμούζ. Η κατάσταση στην περιοχή παραμένει εξαιρετικά έκρυθμη, με τις διεθνείς αγορές ενέργειας να παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα τις στρατιωτικές κινήσεις των δύο πλευρών, οι οποίες απειλούν να τινάξουν στον αέρα τις διπλωματικές προσπάθειες των τελευταίων μηνών.