Όταν ο Βλαντίμιρ Πούτιν καταγράφηκε από ένα ανοιχτό μικρόφωνο να λέει στον Σι Τζινπίνγκ ότι οι άνθρωποι θα μπορούσαν να επιτύχουν την αθανασία αντικαθιστώντας τα όργανά τους, ορισμένοι απέδωσαν αυτή την ανταλλαγή απόψεων ως μια εκκεντρική κουβεντούλα μεταξύ γηραιών αυταρχικών ηγετών, αναφέρει η Wall Street Journal.

Στην πραγματικότητα, κατά τη διάρκεια της συνομιλίας τους σε στρατιωτική παρέλαση στο Πεκίνο τον περασμένο Σεπτέμβριο, ο Πούτιν φαινόταν να περιγράφει μια πρωτοβουλία για τη μακροζωία που υποστηρίζεται από το Κρεμλίνο και έχει εξελιχθεί σε ένα από τα εμβληματικά επιστημονικά προγράμματα της Ρωσίας.

Όπως και οι δισεκατομμυριούχοι της Σίλικον Βάλεϊ, συμπεριλαμβανομένων των Τζέφ Μπέζος, Σαμ Άλτμαν και Πίτερ Θιλ, ο Πούτιν έχει από καιρό γοητευτεί από την έρευνα κατά της γήρανσης. Όμως στη Ρωσία, η προσπάθεια του Πούτιν να αποτρέψει τη φθορά του οργανισμού αποτελεί πλέον κρατική προτεραιότητα.

Τον περασμένο μήνα, η ρωσική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι επιστήμονες αναπτύσσουν μια θεραπεία γονιδιακής θεραπείας με στόχο την επιβράδυνση της κυτταρικής γήρανσης, στο πλαίσιο των «Νέων Τεχνολογιών Διατήρησης της Υγείας», της πρωτοβουλίας του Πούτιν για τη μακροζωία, ύψους 26 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Η εκτύπωση ανθρώπινων οργάνων και τα «μίνι γουρούνια»

«Το φάρμακο αυτό αποτελεί μία από τις πιο ελπιδοφόρες κατευθύνσεις στον αγώνα κατά της γήρανσης», δήλωσε στις 23 Απριλίου ο αναπληρωτής υπουργός Επιστημών Ντένις Σεκιρίνσκι.

Μια άλλη πολλά υποσχόμενη κατεύθυνση είναι η δημιουργία ανθρώπινων οργάνων σε εργαστήριο για μεταμόσχευση, μία από τις καινοτομίες που παρατείνουν τη διάρκεια ζωής και για τις οποίες μίλησε επίσης ο Πούτιν στο Πεκίνο.

Όλες αυτές οι προσπάθειες αποτελούν μέρος της εθνικής πρωτοβουλίας για τη μακροζωία που παρουσίασε το 2024, η οποία υπόσχεται να σώσει 175.000 ζωές μέχρι το τέλος της δεκαετίας (ο αριθμός αυτός είχε μια αμήχανη πολεμική χροιά, καθώς αντιστοιχούσε περίπου στις ανεξάρτητες εκτιμήσεις για τις απώλειες των ρωσικών στρατευμάτων στην εισβολή στην Ουκρανία, όπως σημείωσαν οι επικριτές εκείνη την εποχή).

Οι Ρώσοι κρατικοί επιστήμονες που διορίστηκαν από τον Πούτιν έχουν επικεντρωθεί σε δύο βασικές τεχνολογίες: τη βιοεκτύπωση, ή 3D εκτύπωση ζωντανού ιστού, και την ξενομεταμόσχευση, ή την καλλιέργεια ανθρώπινων οργάνων μέσα σε μίνι-γουρούνια, μια φυλή γουρουνιών που θεωρείται γενετικά συμβατή με τον άνθρωπο.

Ρώσοι επιστήμονες που συνεργάζονται με κυβερνητικές υπηρεσίες ισχυρίζονται ότι έχουν βιοεκτυπώσει ανθρώπινο χόνδρο και θυρεοειδή αδένα ποντικού, με στόχο την αντικατάσταση ανθρώπινων οργάνων έως το 2030. Ένα παρόμοιο χρονοδιάγραμμα έχει συζητηθεί για την καλλιέργεια οργάνων μέσα σε γουρούνια.

«Στη Ρωσική Ομοσπονδία, βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες για μια ολόκληρη σειρά επιστημονικών προγραμμάτων σε αυτόν τον τομέα», ανέφερε η υπηρεσία Τύπου του Κρεμλίνου σε ένα email. «Αυτά τα έργα υποστηρίζονται από το κράτος και πολλά επιστημονικά και ερευνητικά ιδρύματα συμμετέχουν σε αυτά».

Ο ρόλος της κόρης του Πούτιν

Κεντρικό ρόλο στο πρόγραμμα έχει η κόρη του Ρώσου προέδρου, Μαρία Βορόντσοβα, ενδοκρινολόγος και επικεφαλής κρατικών προγραμμάτων γενετικής έρευνας.

Δίπλα της βρίσκεται ο φυσικός Μιχαήλ Κοβάλτσουκ επικεφαλής του ιστορικού Ινστιτούτου Κουρτσάτοφ και ένας από τους στενότερους διανοητικούς συνομιλητές του Πούτιν.

Ο Κοβάλτσουκ υποστηρίζει εδώ και χρόνια ότι η επιστήμη θα επιτρέψει κάποια στιγμή τη διαρκή αντικατάσταση φθαρμένων μελών του ανθρώπινου σώματος. Η αθανασία μπορεί να είναι μακριά, λέει, αλλά η «επισκευή του ανθρώπου» είναι πλέον ορατή.

Το πρόβλημα είναι ότι μεγάλο μέρος των ρωσικών ισχυρισμών δεν συνοδεύεται από δημοσιεύσεις σε κορυφαία διεθνή επιστημονικά περιοδικά.

Αρκετοί επιστήμονες αντιμετωπίζουν τις εξαγγελίες με σκεπτικισμό, θεωρώντας ότι η διεθνής απομόνωση της Ρωσίας μετά την εισβολή στην Ουκρανία έχει περιορίσει σοβαρά τις δυνατότητες έρευνας και συνεργασίας. Κάποιοι μάλιστα υποστηρίζουν ότι οι ερευνητές λένε στον Πούτιν αυτό που θέλει να ακούσει, ώστε να συνεχίσουν να εξασφαλίζουν κρατική χρηματοδότηση.

Κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης στο Κρεμλίνο το 2018, ο Πούτιν συνέστησε στον τότε Αυστριακό καγκελάριο Σεμπάστιαν Κουρτς να δοκιμάσει έναν θάλαμο κρυοθεραπείας — ένα είδος αντίστροφης σάουνας όπου το σώμα εκτίθεται σε θερμοκρασίες που φτάνουν έως και τους -170 βαθμούς Φαρενάιτ. Ο Κουρτς αναφέρθηκε αργότερα στην έκπληξή του όταν ο Πούτιν του εξήγησε με ενθουσιασμό τα οφέλη του να στέκεται κανείς τακτικά γυμνός μέσα στον θάλαμο κατάψυξης.

Ο Πούτιν, που είναι 73 ετών, έχει περάσει δεκαετίες καλλιεργώντας μια εικόνα σωματικής δύναμης μέσω σκηνοθετημένων επιδείξεων αρρενωπότητας — κυνηγώντας χωρίς μπλούζα, παίζοντας χόκεϊ και οδηγώντας μοτοσικλέτες Harley-Davidson με στενά μαύρα ρούχα για να προβάλλει την αντοχή ενός αιώνιου ισχυρού άνδρα.

Όμως, πίσω από την επιδειξιακή ανδρική δύναμη κρύβεται ένας ηγέτης ασυνήθιστα απασχολημένος με τη σωματική παρακμή. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας του Covid, ο Πούτιν επέβαλε περίπλοκα πρωτόκολλα καραντίνας, συμπεριλαμβανομένων σηράγγων απολύμανσης και απαιτήσεων μακράς απομόνωσης για τους επισκέπτες. Τα περίφημα μακριά τραπέζια του έγιναν σύμβολα τόσο πολιτικής απόστασης όσο και μικροβιοφοβίας.

Η στάση του Κρεμλίνου

Τα ρωσικά και δυτικά ΜΜΕ έχουν επίσης διατυπώσει εικασίες σχετικά με αισθητικές επεμβάσεις, καθώς η εμφάνιση του Πούτιν έχει γίνει ορατά πιο λεία με την πάροδο του χρόνου.

Οι περισσότεροι από τους στενότερους συνεργάτες και συμμάχους του Πούτιν είναι επίσης 70άρηδες, συμπεριλαμβανομένων των Κοβάλτσουκ, καθώς και προσωπικοτήτων κεντρικής σημασίας για το κράτος, όπως ο Γιούρι Ουσάκοφ, ο Σεργκέι Τσεμέζοφ και ο Νικολάι Πατρούσεφ. Η προσπάθεια του Πούτιν να ξεφύγει από τη φθορά του χρόνου και η ανοιχτή στάση του απέναντι στην ανορθόδοξη επιστήμη αντανακλούν μια πολύ παλαιότερη παράδοση μεταξύ των ρωσικών αυταρχικών ηγετών.

Στη δεκαετία του 1920, τα πειράματα του σοβιετικού πολυμαθούς Αλεξάντερ Μπογκντάνοφ με αναζωογονητικές μεταγγίσεις αίματος προσέλκυσαν την προσοχή του Κρεμλίνου — πριν πεθάνει ως συνέπεια των αυτοεπιβαλλόμενων θεραπειών του, σε ηλικία 55 ετών. Μια δεκαετία αργότερα, ο γιατρός Ολεξάντρ Μπογκομόλετς οργάνωσε το πρώτο συνέδριο μακροζωίας στον κόσμο και κέρδισε τον έπαινο του Ιωσήφ Στάλιν για την έρευνα που ισχυριζόταν ότι οι άνθρωποι μπορούσαν να ζήσουν μέχρι τα 150. Ο Μπογκομόλετς πέθανε στα 65 του.

Η Ρωσία εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από μερικά από τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας στον ανεπτυγμένο κόσμο. Σύμφωνα με επίσημες στατιστικές, ο μέσος όρος προσδόκιμου ζωής των ανδρών στη Ρωσία σήμερα είναι περίπου 68 έτη, σε σύγκριση με περίπου 76 στις ΗΠΑ και πάνω από 80 σε μεγάλο μέρος της Δυτικής Ευρώπης.

Ο θάνατος, σε αντίθεση με τις εκλογές, παραμένει δύσκολο να διαχειριστεί ακόμη και για το Κρεμλίνο.