Σύμφωνα με προβλέψεις της Eurostat, η Ευρώπη εισέρχεται σε μια περίοδο έντονης δημογραφικής συρρίκνωσης και γήρανσης, η οποία αναμένεται να διαμορφώσει βαθιά το κοινωνικό και οικονομικό της μοντέλο μέχρι το τέλος του αιώνα.
Ο συνολικός πληθυσμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκτιμάται ότι θα μειωθεί από περίπου 451 εκατομμύρια σήμερα σε περίπου 398 εκατομμύρια έως το 2100. Ταυτόχρονα, η ηλικιακή δομή αλλάζει σημαντικά: το ποσοστό των παιδιών και νέων (0–19 ετών), που σήμερα βρίσκεται γύρω στο 20%, αναμένεται να υποχωρήσει στο 17%, ενώ ο πληθυσμός μεγαλύτερης ηλικίας θα αυξηθεί αισθητά, ενισχύοντας το φαινόμενο της γήρανσης.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η μείωση του πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας (20–64 ετών), ο οποίος από 58% σήμερα προβλέπεται να πέσει περίπου στο 50% έως το 2100. Αυτό σημαίνει μικρότερη βάση εργατικού δυναμικού και μεγαλύτερη πίεση στα ασφαλιστικά και κοινωνικά συστήματα, καθώς λιγότεροι εργαζόμενοι θα στηρίζουν περισσότερους συνταξιούχους.
Η βασική αιτία αυτής της τάσης είναι η επίμονη δημογραφική ανισορροπία μεταξύ γεννήσεων και θανάτων. Για την περίοδο 2025-2099, εκτιμάται ότι οι θάνατοι θα ξεπεράσουν σημαντικά τις γεννήσεις, δημιουργώντας ένα έλλειμμα περίπου 5 εκατομμυρίων ανθρώπων, το οποίο η μετανάστευση δεν φαίνεται να μπορεί να καλύψει πλήρως.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, και η Ελλάδα ακολουθεί αντίστοιχη πορεία έντονης γήρανσης και μείωσης πληθυσμού. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι μέχρι το 2100 ο πληθυσμός της χώρας θα περιοριστεί περίπου στα 7,2 εκατομμύρια κατοίκους — επίπεδο αντίστοιχο με εκείνο της δεκαετίας του 1940.
