Μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη σημειώθηκε στο ζήτημα της καύσης απορριμματογενών καυσίμων από την ΑΓΕΤ Ηρακλής στον Βόλο, καθώς η Περιφέρεια Θεσσαλίας κατέθεσε αίτηση ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά της νέας περιβαλλοντικής άδειας της τσιμεντοβιομηχανίας. Η Περιφέρεια έχει διατυπώσει σοβαρές ενστάσεις για την επάρκεια των περιβαλλοντικών μελετών, τις εκπομπές ρύπων και την αξιολόγηση των πιθανών επιπτώσεων στη δημόσια υγεία.
Τους λόγους της προσφυγής και τις επόμενες νομικές κινήσεις εξήγησε ο καθηγητής Περιβαλλοντικού Δικαίου του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου και νομικός εκπρόσωπος της Περιφέρειας Θεσσαλίας, Γιώργος Μπάλιας, μιλώντας την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου στην ΕΡΤ Βόλου και στη ραδιοφωνική εκπομπή του Γιάννη Ξυνόπουλου.
Οι βασικοί λόγοι της προσφυγής στο ΣτΕ
Αναλύοντας τις διατάξεις της νέας περιβαλλοντικής άδειας που αμφισβητεί η Περιφέρεια, ο κ. Μπάλιας ξεκαθάρισε ότι η προσφυγή δεν αποτελεί συνολική αντίθεση στη λειτουργία της ΑΓΕΤ, αλλά αφορά την υποχρέωση τήρησης της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Όπως εξήγησε, η εντολή που έλαβε από τον περιφερειάρχη Δημήτρη Κουρέτα αφορά σοβαρές ελλείψεις στη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, κυρίως ως προς την εκτίμηση των επικίνδυνων ατμοσφαιρικών ρύπων. Σύμφωνα με τον καθηγητή, απουσιάζει επαρκής επιστημονική αξιολόγηση της φύσης και της ποσότητας εκπομπών, όπως τα οξείδια του αζώτου και του θείου, το μονοξείδιο του άνθρακα, οι οργανικές ενώσεις και τα αιωρούμενα μικροσωματίδια.
Υποστήριξε ότι η νομοθεσία απαιτεί εκτίμηση των εκπομπών πριν από την αδειοδότηση και όχι απλώς ετήσια παρακολούθησή τους. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σωρευτική ατμοσφαιρική επιβάρυνση από άλλες δραστηριότητες της περιοχής, όπως η χαλυβουργία, τα λατομεία και οι εγκαταστάσεις διαχείρισης αποβλήτων, επισημαίνοντας την ανάγκη συνολικής αξιολόγησης των επιπτώσεων.
Η προηγούμενη απόφαση του ΣτΕ και το αυξημένο όριο TOC
Σχετικά με την προηγούμενη δικαστική απόφαση που ακύρωσε εν μέρει παλαιότερους περιβαλλοντικούς όρους της ΑΓΕΤ, ο κ. Μπάλιας υποστήριξε ότι η νέα αδειοδότηση επαναφέρει ρυθμίσεις χωρίς την απαιτούμενη αιτιολόγηση. Επικεντρώθηκε στον ολικό οργανικό άνθρακα (TOC), επισημαίνοντας ότι το σχετικό όριο αυξήθηκε από 10 σε 20 mg/Nm³, ενώ η εταιρεία είχε ζητήσει 35 mg/Nm³.
Κατά την εκτίμησή του, η παρέκκλιση δεν συνοδεύεται από την αναγκαία επιστημονική τεκμηρίωση για την προστασία της ανθρώπινης υγείας. Όπως ανέφερε, η αιτιολόγηση συνδέεται με τη δυνατότητα χρήσης αργίλου από κοντινές περιοχές, ώστε να περιορίζεται το παραγωγικό κόστος. Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η οικονομική ανταγωνιστικότητα δεν μπορεί να αποτελεί επαρκή λόγο παρέκκλισης από περιβαλλοντικούς περιορισμούς χωρίς την προβλεπόμενη επιστημονική αξιολόγηση.
Η θαλάσσια μεταφορά απορριμματογενών καυσίμων
Για τη δυνατότητα θαλάσσιας μεταφοράς SRF στις λιμενικές εγκαταστάσεις της τσιμεντοβιομηχανίας, ο κ. Μπάλιας διευκρίνισε ότι το βασικό ζήτημα δεν είναι η χρησιμοποίηση πλοίων. Όπως εξήγησε, η Περιφέρεια αμφισβητεί την επάρκεια της εκτίμησης των πρόσθετων ατμοσφαιρικών εκπομπών από την κίνηση των πλοίων, τη λειτουργία των γερανών και τις εργασίες εκφόρτωσης. Υποστήριξε ότι οι συγκεκριμένες δραστηριότητες μπορούν να προκαλέσουν πρόσθετη επιβάρυνση, η οποία πρέπει να αξιολογηθεί πριν από την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων.
Το SRF και οι προδιαγραφές των καυσίμων
Αναφερόμενος στη νομιμότητα χρήσης του SRF και στη συμβολή του στην ενεργειακή μετάβαση, ο καθηγητής αναγνώρισε ότι η αξιοποίηση απορριμματογενών καυσίμων μπορεί να λειτουργήσει θετικά, όταν υποκαθιστά φυσικούς πόρους. Ωστόσο, επισήμανε ότι, σύμφωνα με τις ενστάσεις της Περιφέρειας, δεν υπάρχει επαρκής πληροφόρηση για την προέλευση των συγκεκριμένων καυσίμων, τις επιχειρήσεις παραγωγής τους και την περιβαλλοντική αδειοδότησή τους.
Κατά τον ίδιο, η ΑΓΕΤ οφείλει να διασφαλίζει ότι τα καύσιμα που προμηθεύεται πληρούν τις απαραίτητες προδιαγραφές και να διαθέτει τα σχετικά στοιχεία. «Εάν έχουν προδιαγραφές, δεν το γνωρίζουμε αυτό», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η αβεβαιότητα αυτή δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα.
Οι πιθανές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία
Για τη δυνατότητα επιστημονικής εκτίμησης των πραγματικών κινδύνων για τους κατοίκους του Βόλου, ο Γιώργος Μπάλιας επανέλαβε τρεις βασικές ελλείψεις που, κατά την εκτίμησή του, χαρακτηρίζουν τη μελέτη. Πρόκειται για την ανεπαρκή εκτίμηση των επικίνδυνων αέριων ρύπων, την απουσία επιστημονικής αιτιολόγησης για την αύξηση του ορίου TOC και την έλλειψη επαρκούς αξιολόγησης των πιθανών επιπτώσεων από τη χρήση SRF. Επικαλέστηκε τη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία για τους ενδεχόμενους κινδύνους ορισμένων εκπεμπόμενων ουσιών, χαρακτηρίζοντας τη μελέτη «κάκιστη» από επιστημονική άποψη.
Εξετάζεται και αίτηση αναστολής της άδειας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η απάντησή του για το ενδεχόμενο προσωρινής δικαστικής προστασίας μέχρι την εκδίκαση της προσφυγής. «Θα το εξετάσουμε. Βεβαίως», δήλωσε, διευκρινίζοντας ότι οι αποφάσεις θα ληφθούν τις επόμενες ημέρες. Όπως εξήγησε, προτεραιότητα αποτελεί η υποβολή αιτήματος προτίμησης στο Συμβούλιο της Επικρατείας, προκειμένου η υπόθεση να συζητηθεί το συντομότερο δυνατό.
Παράλληλα, προανήγγειλε αίτημα προς την ΑΓΕΤ και το αρμόδιο υπουργείο για την παροχή στοιχείων σχετικά με την προέλευση και τις προδιαγραφές των απορριμματογενών καυσίμων που χρησιμοποιούνται. «Εάν κάνουμε αυτή την αίτηση προς την εταιρεία και προς το Υπουργείο και δεν μας δώσουν απάντηση, είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε και την αίτηση αναστολής», ανέφερε.
Η συγκεκριμένη διαδικασία δεν έχει ακόμη κινηθεί, σύμφωνα με όσα δήλωσε, και θα εξαρτηθεί από τα στοιχεία που θα συγκεντρωθούν και την ανταπόκριση των εμπλεκομένων.
