Ένα ακόμη σημαντικό βήμα για την ενίσχυση των συστημάτων ασφαλείας στον σιδηρόδρομο γίνεται με επίκεντρο τη Λάρισα, καθώς η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων ενέκρινε τη θέση σε λειτουργία του ETCS στο τμήμα Λάρισα – Πλατύ.

Με την απόφαση 67/2026 της 1ης Σεπτεμβρίου, η ΡΑΣ έδωσε την απαιτούμενη έγκριση για τη σταθερή εγκατάσταση του ευρωπαϊκού συστήματος ελέγχου αμαξοστοιχιών σε περίπου 119 χιλιόμετρα του βασικού σιδηροδρομικού άξονα Αθήνας – Θεσσαλονίκης.

Η εγκατάσταση αφορά ETCS επιπέδου 1 και ανοίγει τον δρόμο ώστε το σύστημα της γραμμής να συνεργάζεται με τον αντίστοιχο εξοπλισμό των τρένων. Στην πράξη, το ETCS παρακολουθεί την κίνηση και την ταχύτητα της αμαξοστοιχίας σε σχέση με τις ενδείξεις της σηματοδότησης και μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες συνθήκες, να παρέμβει ακόμη και με αυτόματη πέδηση όταν διαπιστώνεται παραβίαση των δεδομένων ασφαλούς πορείας.

Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική λεπτομέρεια για τη Λάρισα: ο ίδιος ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Λάρισας δεν περιλαμβάνεται στην έγκριση, όπως δεν περιλαμβάνεται και ο σταθμός του Πλατέως. Η άδεια αφορά το τμήμα μεταξύ των δύο σταθμών.

Παράλληλα, παραμένει εκτός πλήρους λειτουργίας των σύγχρονων συστημάτων και το τμήμα Αχάρες – Παλαιοφάρσαλος, μήκους περίπου 22 χιλιομέτρων, όπου δεν λειτουργούν σηματοδότηση και τηλεδιοίκηση.

Το ETCS λειτουργεί, αλλά με τρία σημαντικά κενά

Η ίδια η ΡΑΣ, παρά το πράσινο φως, καταγράφει στην απόφασή της τρεις κινδύνους που εξακολουθούν να απαιτούν ανθρώπινη διαχείριση.

Πρώτον, το σύστημα στην παρούσα μορφή του δεν ενσωματώνει τους προσωρινούς περιορισμούς ταχύτητας, τις γνωστές βραδυπορίες. Αυτές εξακολουθούν να δίνονται και να εφαρμόζονται μέσω χειρωνακτικών διαδικασιών. Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση υπέρβασης μιας προσωρινής βραδυπορίας δεν είναι εξασφαλισμένη η αυτόματη επέμβαση του συστήματος με πέδηση.

Δεύτερον, το ETCS δεν μπορεί να εντοπίσει μια σπασμένη σιδηροτροχιά, καθώς η ανίχνευση των συρμών γίνεται με μετρητές αξόνων και όχι με κυκλώματα τροχιάς.

Τρίτον, δεν παρέχεται μέσω της συγκεκριμένης σχεδίασης η δυνατότητα αυτόματου αποκλεισμού μιας γραμμής όταν εκτελούνται εργασίες και βρίσκεται προσωπικό πάνω ή κοντά στις σιδηροτροχιές.

Για τον λόγο αυτό η ΡΑΣ, μαζί με την έγκριση, ζητά από τους «Σιδηροδρόμους Ελλάδος» να εξετάσουν μελλοντική αναβάθμιση του συστήματος, ώστε οι συγκεκριμένοι κίνδυνοι να μην εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται αποκλειστικά με χειρωνακτικές διαδικασίες.

Η εξέλιξη είναι σημαντική για τη Λάρισα και συνολικά για τον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα. Το ETCS αποτελεί ένα επιπλέον και κρίσιμο επίπεδο προστασίας απέναντι στο ανθρώπινο λάθος. Η απόφαση της ΡΑΣ, όμως, δείχνει ταυτόχρονα ότι η εγκατάστασή του δεν σημαίνει πως όλα τα κενά ασφαλείας του δικτύου έχουν πλέον κλείσει.