Μπλόκο σε όσους είναι στρατηγικοί κακοπληρωτές στην ενέργεια και αλλάζουν πάροχο αφήνοντας χρέη στον προηγούμενο βάζει υπουργική απόφαση με την οποία τροποποιούνται έξι άρθρα του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας.

Από τη μία, απαγορεύεται σε κάποιον να αλλάξει εκ νέου πάροχο, εάν έχει επισημανθεί ήδη από τρεις προμηθευτές για ληξιπρόσθεσμες οφειλές. Σύμφωνα με την εφημερίδα «Καθημερινή» οι επισημάνσεις γίνονται σε μια βάση δεδομένων για κακοπληρωτές, στα πρότυπα του τραπεζικού «Τειρεσία». Από την άλλη, ο προμηθευτής μπορεί να αρνηθεί να κάνει σύμβαση σε καταναλωτή εάν διαπιστώσει ότι κατά το παρελθόν έχει επιδείξει ασυνέπεια.

Πότε μπλοκάρεται η αλλαγή παρόχου

Αυτό δεν ενεργοποιείται με την πρώτη οφειλή, αλλά όταν υπάρχει εντολή απενεργοποίησης του μετρητή ή όταν ο ίδιος πελάτης έχει συγκεντρώσει ενεργές επισημάνσεις από τουλάχιστον τρεις διαφορετικούς προμηθευτές. Επίσης θεσπίζονται συγκεκριμένες προθεσμίες για την ενημέρωση του καταναλωτή και την πρόταση διακανονισμού, ενώ οι εταιρείες αποκτούν πρόσβαση σε περισσότερα στοιχεία για το ιστορικό των υποψηφίων πελατών τους.

Συγκεκριμένα εάν ένας λογαριασμός δεν εξοφληθεί εμπρόθεσμα, το ληξιπρόθεσμο ποσό, μαζί τους προβλεπόμενους τόκους υπερημερίας, πρέπει να εμφανίζεται διακριτά στον αμέσως επόμενο λογαριασμό. Εφόσον παρέλθει χωρίς πληρωμή και η δεύτερη προθεσμία, ο προμηθευτές οφείλει, μέσα σε πέντε ημέρες, να επικοινωνήσει με τον πελάτη, να του υπενθυμίσει την οφειλή και να του προτείνει διακανονισμό σε δόσεις.

Ο καταναλωτής έχει στη διάθεσή του άλλες πέντε ημέρες για να απαντήσει. Οι όροι της ρύθμισης πρέπει να βασίζονται σε εύλογα, διαφανή και αναλογικά κριτήρια. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η κατηγορία του πελάτη, το ύψος της οφειλής και της κατανάλωσης, το ενδεχόμενο επιτόκιο και η συνολική επιβάρυνση που συνεπάγεται η καταβολή του ποσού σε δόσεις.

Μόνο εάν ο πελάτης απορρίψει την πρόταση ή αποδεχθεί τον διακανονισμό και στη συνέχεια δεν τον τηρήσει, ο προμηθευτές μπορεί να καταχωρίσει εντολή επισήμανσης του πελάτη ως υπερήμερου. Ταυτόχρονα εκδίδει εντολή απενεργοποίησης του μετρητή και ενημερώσει εγγράφως τον καταναλωτή.

Η γραπτή ενημέρωση μπορεί να γίνεται είτε σε έντυπη είτε σε ηλεκτρονική μορφή. Εάν περάσουν δέκα ημέρες από την ενημέρωση για την εντολή απενεργοποίηση και η ληξιπρόθεσμη οφειλή δεν έχει εξοφληθεί ή διακανονιστεί ο προμηθευτής μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση. Για τον σκοπό αυτό υποβάλλει στον αρμόδιο Διαχειριστή δήλωση παύσης εκπροσώπησης και ενημερώνει σχετικά τον πελάτη. Αν αντιθέτως η οφειλή εξοφληθεί ή ρυθμιστεί η εταιρεία υποχρεούται να ζητήσει την άρση τόσο της επισήμανσης όσο και της εντολής απενεργοποίησης.

Οι σχετικές εντολές υποβάλλονται την ημέρα της πληρωμής ή της σύναψης του διακανονισμού και πρέπει να εκτελούνται την ίδια μέρα. Η επισήμανση, συνεπώς δεν αποτελεί μόνιμη καταχώριση. Παραμένει ενεργή μόνο όσο η αντίστοιχη οφειλή δεν έχει εξοφληθεί ή ρυθμιστεί. Η ίδια διαδικασία εφαρμόζεται και στην περίπτωση που ο καταναλωτής έφυγε από κάποιον προμηθευτή και άφησε απλήρωτο τον τελευταίο λογαριασμό. Σε αυτή την περίπτωση, ο παλαιός πάροχος δεν μπορεί να ζητήσει διακοπή ηλεκτροδότησης, αλλά οφείλει να επισημάνει την οφειλή στον ενεργειακό «Τειρεσία».

Δεν προβλέπεται, ωστόσο, να ζητήσει απενεργοποίηση του μετρητή, καθώς η συγκεκριμένη παροχή εκπροσωπείται πλέον από άλλη εταιρεία. Εφόσον η παλαιά οφειλή εξοφληθεί ή διακανονιστεί, η επισήμανση πρέπει να αρθεί την ίδια μέρα.

Πότε δεν επιτρέπεται η αλλαγή

Η αλλαγή δεν επιτρέπεται όταν:

• Έχει υποβληθεί στον αρμόδιο Διαχειριστή εντολή απενεργοποίησης του μετρητή λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών.
• Υπάρχουν ενεργές εντολές επισήμανσης του ίδιου πελάτη από τρεις ή περισσότερους διαφορετικούς προμηθευτές.

Η αλλαγή παρόχου δεν απαλλάσσει, σε καμία περίπτωση, τον καταναλωτή από τις υποχρεώσεις του προς την προηγούμενη εταιρεία, η οποία διατηρεί το δικαίωμα να διεκδικήσει την εξόφληση της οφειλής με κάθε νόμιμο μέσο.

Πότε γίνεται απόρριψη ενός νέου πελάτη

Ως προς την άρνηση ενός προμηθευτή να συνάψει σύμβαση με κάποιον καταναλωτή, ο Κώδικας την επιτρέπει στις εξής περιπτώσεις:

• Όταν υπάρχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές του προς την ίδια ή προς άλλη εταιρεία
• Όταν υπάρχει έστω και μία ενεργή εντολή επισήμανσής του ως υπερήμερου. Δηλαδή φτάνει να έχει αφήσει κάποιος απλήρωτο λογαριασμό σε έναν προμηθευτή και ο τελευταίος να τον έχει καταγγείλει στον ενεργειακό «Τειρεσία» για να μην βρίσκεται άλλον πάροχο να τον ηλεκτροδοτήσει.
• Όταν έχουν υποβληθεί τουλάχιστον δύο εντολές διακοπής ηλεκτροδότησής του λόγω χρεών μέσα στους δώδεκα μήνες πριν από την αίτηση.

Με άλλα λόγια οι συστηματικοί κακοπληρωτές όχι μόνο θα απαγορεύεται να αλλάξουν πάνω από τρεις φόρες πάροχο αφήνοντας χρέη, αλλά κυρίως δύσκολα θα βρίσκουν προμηθευτή πρόθυμο να τους ηλεκτροδοτήσει, εάν έχουν επιδείξει ασυνέπεια και απροθυμία να ρυθμίσουν την οφειλή τους έστω και σε μία εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας. Σημειώνεται πώς οι ληξιπρόθεσμες οφειλές από λογαριασμούς ρεύματος φτάνουν τα 3 δισ. ευρώ και τα μισά από αυτά είναι καταναλωτών που έχουν αλλάξει πάροχο.