Οι ΗΠΑ και το Ιράν, μαζί με τους μεσολαβητές από το Πακιστάν και το Κατάρ, αναμένεται να πραγματοποιήσουν τηλεδιάσκεψη σημερα, Κυριακή (14/6) και να υπογράψουν ηλεκτρονικά ένα μνημόνιο κατανόησης που θα παρατείνει την κατάπαυση του πυρός κατά 60 ημέρες, θα ανοίξει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ και θα δρομολογήσει διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, σύμφωνα με δημοσίευμα του αμερικανικού ιστότοπου Axios.
Αμερικανοί αξιωματούχοι και πηγές στις χώρες που μεσολαβούν επιβεβαίωσαν ότι η υπογραφή θα πραγματοποιηθεί διαδικτυακά και ισχυρίστηκαν ότι αυτό οφείλεται κυρίως σε υλικοτεχνικούς λόγους.
Ένας από τους κύριους λόγους είναι ότι ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος ηγείται της αμερικανικής διαπραγματευτικής ομάδας, δεν θα είχε τη δυνατότητα να επιστρέψει στις ΗΠΑ πριν ο πρόεδρος Τραμπ αναχωρήσει για τη σύνοδο κορυφής της G7 στη Γαλλία τη Δευτέρα το πρωί, ανέφεραν οι πηγές.
Ο Λευκός Οίκος επιθυμούσε μια δημόσια τελετή στη Γενεύη, ενώ το Πακιστάν την ήθελε στο Ισλαμαμπάντ, αλλά σύμφωνα με πληροφορίες οι Ιρανοί δεν ήθελαν καμία από τις δύο επιλογές.
Το ίδιο το μνημόνιο δεν θεωρείται ότι επιλύει άμεσα κανέναν από τους στόχους του πολέμου — την αποτροπή της απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν, τον περιορισμό του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων του, τον τερματισμό της υποστήριξής του προς τους αντιπροσώπους του στην περιοχή και ομάδων όπως η Χαμάς, η Χεζμπολάχ και οι Χούθι, καθώς και τη δημιουργία των συνθηκών για την πτώση του καθεστώτος.
Η επικείμενη εξ αποστάσεως υπογραφή είναι αποτέλεσμα σχεδόν τριών μηνών διαπραγματεύσεων μεταξύ των ΗΠΑ και του ιρανικού καθεστώτος, με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, του Κατάρ, της Αιγύπτου και της Τουρκίας.
Το μνημόνιο κατανόησης αναμένεται να τερματίσει τον πόλεμο στην περιοχή και ενδεχομένως να σταθεροποιήσει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
«Είμαστε πιο κοντά από ποτέ σε μια ειρηνευτική συμφωνία. Με την οριστικοποίηση να αναμένεται πιθανώς μέσα στις επόμενες 24 ώρες, το Πακιστάν προετοιμάζεται για την ηλεκτρονική υπογραφή της ειρηνευτικής συμφωνίας αμέσως μετά, ακολουθούμενη από συνομιλίες σε τεχνικό επίπεδο την επόμενη εβδομάδα», έγραψε ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεμπάζ Σαρίφ στο X το Σάββατο.
«Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν για την αδιάλειπτη δέσμευσή τους κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων και εκφράζουμε την ειλικρινή μας ευγνωμοσύνη στους αδελφούς μας στην περιοχή για την υποστήριξή τους. Είμαστε βέβαιοι ότι αυτή η ιστορική συμφωνία ειρήνης θα αποτελέσει μια ισχυρή βάση για μια διαρκή ειρήνη», προσεθεσε.
Λίγο αργότερα, το υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν επιβεβαίωσε ότι η τελετή υπογραφής μέσω τηλεδιάσκεψης έχει προγραμματιστεί για την Κυριακή.
«Η συμφωνία έχει προγραμματιστεί να υπογραφεί αύριο, και αμέσως μετά την υπογραφή της, τα Στενά του Ορμούζ θα είναι ΑΝΟΙΧΤΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ. Η σχέση μας με το Ιράν είναι πολύ διαφορετική και καλύτερη από ό,τι είχαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις», ανέφερε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social.
Την Τρίτη, ο Αμερικανός πρόεδρος θα πραγματοποιήσει συνάντηση στη Γαλλία με τους ηγέτες της G7, καθώς και με τους ηγέτες της Αιγύπτου, του Κατάρ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, όπως ανέφεραν Αμερικανοί αξιωματούχοι σε ενημέρωση προς τους δημοσιογράφους.
Ένας Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι είχε προσκληθεί και ο πρίγκιπας της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν, ο οποίος όμως δεν θα μπορέσει να παραστεί για λόγους προγραμματισμού. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επίσης δεν αναμένεται να παραστεί, πρόσθεσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Ο Τραμπ θα πραγματοποιήσει επίσης ξεχωριστές διμερείς συναντήσεις με τους τρεις Άραβες ηγέτες στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της G7. Ο Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η συνάντηση αναμένεται να επικεντρωθεί στη συμφωνία με το Ιράν και στις ευκαιρίες στην περιοχή μετά το τέλος του πολέμου.
Ένα άλλο θέμα που αναμένεται να συζητηθεί είναι τα Στενά του Ορμούζ, καθώς και η διεθνής συμμαχία στην οποία εργάζονται το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία για την αποναρκοθέτηση των Στενών, ανέφερε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Υπενθυμίζεται ότι ο Ντόναλντ Τραμπ συνομίλησε τηλεφωνικά με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου την Πέμπτη και τον ενημέρωσε για τη συμφωνία, όπως ανέφερε το ισραηλινό Κανάλι 12. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, ο Τραμπ είπε στον Νετανιάχου: «Αυτή είναι η συμφωνία. Είναι μια εξαιρετική συμφωνία και έχει ως στόχο να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο».
Παρόλο που οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι αντιτίθενται έντονα στους όρους του μνημονίου κατανόησης που έχουν δημοσιοποιηθεί, ο Νετανιάχου δεν προσπάθησε να διαφωνήσει κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής συνομιλίας, σύμφωνα με τα λεγόμενα του Αμερικανού αξιωματούχου: «Ο Μπίμπι δεν μίλησε πολύ κατά τη διάρκεια της συνομιλίας. Προφανώς, κατάλαβε ότι θα υπάρξει συμφωνία και ότι δεν μπορεί να την εμποδίσει».
Ανώτατοι Iσραηλινοί αξιωματούχοι: Οι ΗΠΑ δέχτηκαν τους «βασικούς όρους» του Ιράν, ενώ οι ανησυχίες του Ισραήλ παρέμειναν ανεπίλυτες
Ανώτεροι Iσραηλινοί αξιωματούχοι, τους οποίους επικαλείται ρεπορτάζ του Καναλιού 12, ανέφεραν ότι η αναμενόμενη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν υποδηλώνει ότι η Ουάσιγκτον έχει αποδεχτεί τους «βασικούς όρους» της Τεχεράνης, προσθέτοντας ότι «οι Ιρανοί δεν συμφωνούν σε αυτό χωρίς αντάλλαγμα».
Το Ιράν «πληρώνει με πίστωση» με αυτό το πλαίσιο, ανέφεραν οι αξιωματούχοι, με την Τεχεράνη να συμφωνεί να συζητήσει το πυρηνικό της πρόγραμμα μόνο όταν ο πόλεμος τελειώσει επίσημα και εκπληρωθούν ορισμένοι άλλοι όροι, συμπεριλαμβανομένης της αποδέσμευσης των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.
«Αυτό είναι το ίδιο πλαίσιο με τη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα», είπε ένας αξιωματούχος στο Κανάλι 12. «Ρωτήστε τον εαυτό σας τι έχει συμβεί από τότε με τη δέσμευση για τον αφοπλισμό της Χαμάς; Ποια θα είναι η ουσιαστική πίεση των Αμερικανών εάν, μετά από 60 ημέρες κατάπαυσης του πυρός, οι Ιρανοί δεν αρχίσουν τα βήματα που απαιτούνται από αυτούς;», διερωτήθηκε.
«Η εξαγωγή του ουρανίου έχει μετατραπεί σε αραίωση ουρανίου και το πυραυλικό σύστημα δεν αποτελεί καθόλου μέρος της συμφωνίας», ανέφερε ακόμα ο αξιωματούχος, σημειώνοντας ότι τα κύρια ζητήματα που το Ισραήλ ήλπιζε να αντιμετωπίσει κατά τη διάρκεια του πολέμου παραμένουν ανεπίλυτα.
«Όλοι οι στόχοι που έθεσε το Ισραήλ δεν αντιμετωπίζονται άμεσα στη συμφωνία. Όχι μόνο το Ιράν δεν υποχρεούται να σταματήσει να υποστηρίζει τους αντιπροσώπους του, αλλά και επανασυνδέεται με τη Χεζμπολάχ μέσω της συμφωνίας», προσέθεσε ο αξιωματούχος.
