Eχουν οι πιο φτωχές χώρες υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας; Παρότι κάτι τέτοιο μπορεί να μοιάζει αντιφατικό, τα ευρήματα μιας νέας έρευνας αναδεικνύουν ακριβώς αυτό, με τις χώρες με χαμηλό εισόδημα να καταγράφουν αυξημένα επίπεδα παχυσαρκίας. Oπως αναφέρει η γαλλική εφημερίδα Le Monde, τα συνολικά επίπεδα παχυσαρκίας προκαλούν ανησυχία καθώς ένας στους οκτώ ανθρώπους παγκοσμίως επηρεάζεται από αυτήν. Ωστόσο, το εισόδημα φαίνεται να έχει ρόλο καταλύτη, αφού πλουσιότερες χώρες σημειώνουν σταθεροποίηση στους αριθμούς των ατόμων με την πάθηση.
Τις παγκόσμιες τάσεις της παχυσαρκίας ανέλυσε πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, φέρνοντας στο φως το εισόδημα ως παράγοντα στην εμφάνιση της πάθησης. Σύμφωνα με αυτήν, χώρες με υψηλά εισοδήματα όπως η Γαλλία, οι ΗΠΑ ή και ορισμένες χώρες της Μέσης Ανατολής είδαν σταθεροποίηση στην αύξηση της παχυσαρκίας ή ακόμη και μείωση των ποσοστών. Αντιθέτως, χώρες με χαμηλότερα εισοδήματα συνεχίζουν να σημειώνουν ποσοστά που αυξάνονται με ραγδαίους ρυθμούς.
Τα ευρήματα της έρευνας είναι ενθαρρυντικά, όμως δεν πρέπει να καθησυχάζουν, όπως σημειώνει η γαλλική εφημερίδα. «Ακόμη και σε ορισμένες από αυτές τις χώρες, όπως οι ΗΠΑ, τα επίπεδα εξακολουθούν να είναι πολύ υψηλά. Δεν πρέπει να εφησυχάζουμε όταν βλέπουμε τέτοιες αυξήσεις, ειδικά σε παιδιά και εφήβους», ανέφερε στη Le Monde η Τζένιφερ Μπέικερ, επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Eνωσης για τη Μελέτη της Παχυσαρκίας, η οποία ήταν μέλος της ερευνητικής ομάδας.
Η μελέτη, που διεξήχθη από το NCD Risk Factor Collaboration (ένα διεθνές δίκτυο που ειδικεύεται σε μη μεταδοτικές ασθένειες) με τη συμμετοχή πάνω από 1.900 ερευνητών, ανέλυσε δεδομένα από 200 χώρες μεταξύ 1980 και 2024, αποτελώντας την πλέον ολοκληρωμένη μελέτη γύρω από τις τάσεις της παχυσαρκίας έως σήμερα.
Σε χώρες όπου οι κάτοικοι έχουν υψηλότερα εισοδήματα παρατηρείται μείωση της τάσης πρώτα σε παιδιά και εφήβους και έπειτα σε ενηλίκους.
Μια άλλη έρευνα του 2024 από το ίδιο δίκτυο, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet, ανέδειξε ότι περισσότεροι από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι ή ένα στα οκτώ άτομα επηρεάζονται σήμερα από την παχυσαρκία. Το 2022 υπήρχαν 879 εκατομμύρια παχύσαρκοι ενήλικοι και 159 εκατομμύρια παιδιά και έφηβοι, σε σύγκριση με 195 εκατομμύρια και 31 εκατομμύρια, αντίστοιχα, το 1990. Η πάθηση, η οποία σχετίζεται με διάφορες νόσους –όπως ο διαβήτης τύπου 2, οι καρδιακές παθήσεις, η υψηλή αρτηριακή πίεση και ορισμένοι καρκίνοι–, αποτελεί μαζί με το υπερβολικό βάρος την πέμπτη κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως.
Πρωτιά για τη Δανία
Στις πιο πλούσιες χώρες, η αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας άρχισε να επιβραδύνεται γύρω στις αρχές της δεκαετίας του 2000, με τη Δανία να είναι η πρώτη που κατέγραψε τέτοια τάση ήδη από το 1990. Οι συγγραφείς εντόπισαν ότι οι βελτιώσεις στις τάσεις παρατηρήθηκαν πρώτα στα παιδιά και στους εφήβους, και στη συνέχεια στους ενηλίκους περίπου μία δεκαετία αργότερα. Τα θετικά ευρήματα ορισμένων χωρών δεν αφορούν χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, όπως στην Αφρική, στην Ασία, στη Λατινική Αμερική και στην Καραϊβική, όπου η παχυσαρκία συνεχίζει να αυξάνεται κατακόρυφα.
Τα επίπεδα σταθεροποίησης της πάθησης ποικίλλουν σημαντικά ανά χώρα: στη Δυτική Ευρώπη ή στην Ιαπωνία η συχνότητα εμφάνισης στα παιδιά είναι κάτω από 10%, ενώ στις ΗΠΑ υπερβαίνει το 20%.
Οπως σημειώνει η Le Monde, οι ερευνητές εικάζουν πως σημαντικό ρόλο σε αυτά τα μοτίβα παίζει η ανισότητα στην πρόσβαση σε υγιεινά τρόφιμα, σε χώρες όπως οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και η πληθώρα σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά και ζάχαρη. Οι ίδιοι σημειώνουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα ώστε αυτά τα μοτίβα να γίνουν πλήρως κατανοητά, αλλά και για επανεξέταση των μακροπρόθεσμων τάσεων της παχυσαρκίας.
Καθημερινή
