Τα συμβατικά πολεμικά πλοία του ναυτικού του Ιράν μπορεί να έχουν πληγεί σε μεγάλο βαθμό, αλλά οι αναλυτές λένε ότι η πραγματική του ναυτική δύναμη δεν βρισκόταν ποτέ εκεί.

Η ικανότητα της χώρας να απειλεί συστηματικά τα εμπορικά πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ οφείλεται στην πραγματικότητα στα πολλά επίπεδα φθηνών και μη συμβατικών συστημάτων πολέμου που χρησιμοποιεί: drones, νάρκες και έναν στόλο μικρών επιθετικών σκαφών, που είναι πιο δύσκολο να εντοπιστούν από τα παραδοσιακά ναυτικά μέσα.

Όλα αυτά τα ασύμμετρα πολεμικά μέσα – που ονομάστηκαν «στόλος κουνουπιών» από στρατιωτικούς αναλυτές – και κυρίως οι πύραυλοι και τα άλλα όπλα που μπορούν να φέρουν αυτά τα σκάφη, αποτελούν μια τεράστια στρατηγική πρόκληση για τον στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών για τον μετριασμό των απειλών σε μια τεράστια θαλάσσια περιοχή.

Ουσιαστικά πρόκειται για ανταρτοπόλεμο στο νερό, με τη γεωγραφία να ευνοεί το Ιράν, αφού δεν υπάρχει εναλλακτική διαδρομή για τα πλοία που χρειάζεται να περάσουν από το στενό σημείο διέλευσης του Ορμούζ.

«Ο αριθμός των πολεμικών πλοίων που θα ήταν απαραίτητος για την παροχή προστασίας στην εμπορική ναυτιλία στο Ορμούζ θα ήταν αρκετά σημαντικός», δήλωσε ο Σίντχαρτ Καουσάλ, ανώτερος ερευνητής για τη θαλάσσια ισχύ στη δεξαμενή σκέψης Royal United Services Institute for Defence (RUSI), επισημαίνοντας παράλληλα ότι «αυτό μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά απαιτητικό σε πόρους».

Η χρήση μικρών σκαφών από τους Φρουρούς της Επανάστασης χρονολογείται δεκαετίες πριν, ιδιαίτερα από τη στιγμή που ο αμερικανικός στρατός απέδειξε ότι μπορούσε να αποδεκατίσει το παραδοσιακό ναυτικό του Ιράν κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων στον Περσικό Κόλπο το 1988.

Έκτοτε, «το τακτικό Ιρανικό Ναυτικό ήταν πάντα κάτι σαν δύναμη παρελάσεων, ενώ τα ασύμμετρα πολεμικά στοιχεία ήταν πάντα πιο σημαντικά από στρατηγική άποψη», σχολιάζει ο Καουσάλ.

Αυτά τα μικρά σκάφη με πλήρωμα και τα θαλάσσια drones είναι «αρκετά χαμηλού προφίλ» λόγω της εγγύτητάς τους στην ίσαλο γραμμή, επομένως τα συστήματα ραντάρ συχνά καταφέρνουν να τα εντοπίσουν πολύ αργά. Για να παρακολουθούν αποτελεσματικά αυτές τις απειλές, οι ΗΠΑ θα πρέπει να αναπτύξουν μέσα όπως ελικόπτερα και μη επανδρωμένα σκάφη.

Το ιρανικό ναυτικό αναπτύσσει επίσης επαναχρησιμοποιούμενα σκάφη πολιτικής χρήσης, όπως αλιευτικά, για μυστικές δραστηριότητες όπως η ναρκοθέτηση, προσθέτοντας πολυπλοκότητα σε οποιαδήποτε επιχείρηση παρακολούθησης, σύμφωνα με έκθεση του Ινστιτούτου Hudson της Ουάσινγκτον, που συνεχίζει αναφέροντας ότι «αυτή η συνολική αρχιτεκτονική έχει σχεδιαστεί για να επιβάλλει τριβές και φθορά και όχι να επιδιώξει τη νίκη σε μια αποφασιστική ναυτική εμπλοκή».

«Οι Φρουροί της Επανάστασης σχεδιάζουν και κατασκευάζουν σκάφη που είναι οικονομικά προσιτά, έτσι ώστε να αποφεύγουν τις κυρώσεις και να μπορούν να αντικατασταθούν εύκολα σε καιρό πολέμου», αναφέρει η έκθεση.

Αυτή η προσέγγιση επιτρέπει στο Ιράν να θέτει σε κίνδυνο τα σκάφη άλλων χωρών με σχετικά χαμηλό κόστος, θέτοντας παράλληλα σε κίνδυνο τα υψηλής αξίας περιουσιακά στοιχεία ετουνός αντιπάλου, αλλά και την παγκόσμια ναυτιλιακή οικονομία.

Πάντως, ορισμένες από τις ασύμμετρες απειλές του Ιράν, όπως οι νάρκες και τα λεγόμενα «υποβρύχια-νάνοι», μπορούν να αντιμετωπιστούν πιο εύκολα από το Ναυτικό των ΗΠΑ. Αυτά τα μίνι-υποβρύχια τείνουν να επιχειρούν από γνωστά ιρανικά λιμάνια, γεγονός που καθιστά ευκολότερο για τις ΗΠΑ να τα στοχεύσουν εάν το επιλέξουν, λέει ο Καουσάλ.

Επιπλέον, οι αμερικανικές δυνάμεις διαθέτουν μη επανδρωμένα υποθαλάσσια σκάφη που μπορούν να σαρώνουν τον πυθμένα της θάλασσας και να εντοπίζουν νάρκες, δήλωσε ο Μπράιαν Κλαρκ, ανώτερος συνεργάτης στο Ινστιτούτο Hudson, όμως επισήμανε ότι η εξασφάλιση ότι μια ολόκληρη ναυτιλιακή διαδρομή είναι απαλλαγμένη από νάρκες είναι μια επίπονη διαδικασία που απαιτεί χρόνο.

Εν τω μεταξύ, η πολυεπίπεδη στρατηγική του Ιράν σημαίνει επίσης ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ πρέπει να προστατεύεται και από εκτοξευτές πυραύλων κατά πλοίων, οι οποίοι είναι κρυμμένοι σε χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα βραχώδους, ορεινού εδάφους στις νότιες ακτές της χώρας. Αυτές οι συστοιχίες πυραύλων είναι κινητές, γεγονός που καθιστά πιο δύσκολο να εξαλειφθούν, λένε οι αναλυτές, ενώ η μεγάλη ακτογραμμή του Κόλπου σημαίνει ότι το Ιράν μπορεί να επιτεθεί πολύ πέρα ​​από το ίδιο το Ορμούζ.

«Αυτό το μείγμα δυνατοτήτων και πολυπλοκότητας δημιουργεί έναν σημαντικό βαθμό προβλημάτων», δήλωσε ο Νικ Τσάιλντς, ανώτερος συνεργάτης για την ασφάλεια στη θάλασσα στο Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών. Το πρόβλημα που θέτει ένας «στόλος κουνουπιών» είναι ότι δεν μπορείς ποτέ να είσαι απόλυτα σίγουρος ότι κάτι μπορεί να μην περάσει.

Είκοσι έξι πλοία στα Στενά του Ορμούζ και στον Περσικό Κόλπο έχουν δεχθεί επιθέσεις από το Ιράν από την έναρξη του πολέμου, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Κέντρου Ναυτιλιακών Εμπορικών Επιχειρήσεων του Ηνωμένου Βασιλείου (UKMTO).

«Οι Ιρανοί στην πραγματικότητα δεν χρειάζονται να πετύχουν πολλά χτυπήματα. Αρκεί να πετύχουν αρκετά χτυπήματα στη ναυτιλία για να πείσουν τις ασφαλιστικές εταιρείες και τους πλοιοκτήτες ότι δεν θέλουν να διακινδυνεύσουν τη ζωή των πληρωμάτων και την ασφάλεια των φορτίων», λέει ο Καουσάλ.