Ακόμα κι αν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή τελειώσει αύριο, οι αεροπορικές εταιρείες και οι ταξιδιώτες της Ευρώπης προετοιμάζονται για ένα ταραγμένο καλοκαίρι.

Οι τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων αναμένεται να παραμείνουν υψηλές και τα κέρδη των αεροπορικών εταιρειών υπό πίεση, καθώς το συνεχιζόμενο κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ αυξάνει το κόστος και τον κίνδυνο ελλείψεων σε καύσιμα, ακριβώς την ώρα που ξεκινά η περίοδος αιχμής των αεροπορικών ταξιδιών.

Η ΕΕ δεν παράγει αρκετά καύσιμα αεριωθούμενων για να καλύψει την εσωτερική ζήτηση. Η δυναμικότητά της σε διύλιση μπορεί να καλύψει το πολύ το 70% των αναγκών των προγραμματισμένων αεροπορικών δρομολογίων. Οποιαδήποτε παρατεταμένη διακοπή της διέλευσης των δεξαμενόπλοιων μέσω του Ορμούζ θα μπορούσε να προκαλέσει στις αεροπορικές εταιρείες έναν υψηλό βαθμό ανησυχίας για ανεφοδιασμό.

Το πόσο σοβαρές θα γίνουν οι επιπτώσεις θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα θα επιστρέψει η ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού στην κανονικότητα.

Το «καλό» σενάριο: Ο πόλεμος τελειώνει, το Στενό ανοίγει

Ένα γρήγορο τέλος του πολέμου και το άνοιγμα του Ορμούζ δεν θα έλυνε την κρίση των καυσίμων των αεροσκαφών από τη μια μέρα στην άλλη, καθώς τα δεξαμενόπλοια χρειάζονται περισσότερο από 30 ημέρες για να φτάσουν στην Ευρώπη από τον Κόλπο.

Ο Γουίλι Γουόλς, γενικός διευθυντής της Διεθνούς Ένωσης Αερομεταφορών (IATA), έχει επισημάνει ότι ακόμη και σε ένα τέτοιο σενάριο, θα χρειαστούν μήνες για να επιστρέψουμε σε επίπεδα κάλυψης της ζήτησης.

Η έλλειψη καυσίμων για τα αεροσκάφη σημαίνει ότι οι τιμές των εισιτηρίων πιθανότατα θα παραμείνουν υψηλές καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού. Ωστόσο, μια ταχεία επίλυση της σύγκρουσης θα μπορούσε να αποτρέψει εκτεταμένες ακυρώσεις πτήσεων ή πολιτικά μέτρα για τον περιορισμό της ζήτησης ταξιδιών.

Ο Φρεντερίκ Ντελό, αντιπρόεδρος Ευρώπης στη Διεθνή Ομοσπονδία Ενώσεων Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας, προειδοποίησε ότι ακόμη και σε αυτό το βέλτιστο σενάριο που δεν υφίστανται μεγάλης κλίμακας ελλείψεις στα αεροδρόμια, «η Ευρώπη πιθανότατα θα εξακολουθήσει να αντιμετωπίζει αυξημένες τιμές καυσίμων καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, καθώς δεν θα είναι θέμα τιμής· θα είναι θέμα προσφοράς και ζήτησης».

Το «κακό» σενάριο: Μερική αποκατάσταση της κυκλοφορίας

Το πιο πιθανό άμεσο αποτέλεσμα, σύμφωνα με πολλούς ειδικούς, είναι η μερική επίλυση της σύγκρουσης μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού, με την επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας μέσω του Ορμούζ κατά διαστήματα.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι τιμές των καυσίμων των αεροπλάνων θα παρέμεναν υψηλές και η προσφορά θα ήταν αβέβαιη, πράγμα που σημαίνει ότι «πτήσεις με χαμηλές επιδόσεις θα μπορούσαν να ακυρωθούν και ορισμένα αεροδρόμια θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν περιοδικούς περιορισμούς καυσίμων», έγραψε ο Ντελό σε μια ανάλυση, προσθέτοντας ότι πρώτες απ’ όλες θα επηρεαστούν οι πτήσεις αναψυχής μεγάλων αποστάσεων και οι λιγότερο δημοφιλείς περιφερειακές διαδρομές.

Η Lufthansa έχει ήδη δηλώσει ότι θα ακυρώσει 20.000 πτήσεις τους επόμενους μήνες για να μειώσει την κατανάλωση καυσίμων. Άλλες αεροπορικές εταιρείες έχουν δηλώσει ότι οι αυξήσεις τιμών θα μετακυλιστούν στους καταναλωτές. «Είμαστε υποχρεωμένοι να το κάνουμε, γιατί διαφορετικά απλώς θα χρεοκοπήσουμε σε λίγους μήνες», δήλωσε ο ανώτερος αντιπρόεδρος της Air France-KLM, Σεμπαστιέν Ζουστούμ, σε πρόσφατη εκδήλωση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Το «πολύ άσχημο» σενάριο: Ο πόλεμος συνεχίζεται

Εάν η διακοπή της θαλάσσιας κυκλοφορίας μέσω του Στενού του Ορμούζ συνεχιστεί καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, τα ευρωπαϊκά αποθέματα καυσίμων αεριωθούμενων κινδυνεύουν να παραβιάσουν τα λειτουργικά ελάχιστα όρια.

Σε εκείνο το σημείο, η αντίδραση της αγοράς καυσίμων αεριωθούμενων θα φέρει ακόμη και «δελτία» στις προμήθειες.

Αν αυτό κλιμακωθεί ακόμη περισσότερο, οι ελλείψεις καυσίμων μπορούν να αλλάξουν εντελώς το τοπίο ως προς την κατανομή καυσίμων στην Ευρώπη και την Ασία, όπου υπάρχει μεγάλη εξάρτηση από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής.

Η Κομισιόν απορρίπτει το πιο καταστροφικό σενάριο έλλειψης καυσίμων αεροσκαφών στα αεροδρόμια της ΕΕ, εντούτοις καταρτίζει σχέδια έκτακτης ανάγκης.

Ο Επίτροπος Μεταφορών Απόστολος Τζιτζικώστας προειδοποίησε νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα ότι οι χώρες ενδέχεται να χρειαστεί να μοιραστούν τα αποθέματα καυσίμων έκτακτης ανάγκης που διαθέτουν σε περίπτωση που προκύψουν ελλείψεις.

Ο Ντελό τόνισε ότι οι αερομεταφορείς χαμηλού κόστους θα μπορούσαν να βρεθούν ιδιαίτερα εκτεθειμένοι, καθώς βασίζονται στην υψηλή αξιοποίηση των αεροσκαφών, τα πυκνά δρομολόγια και τη ζήτηση που είναι ευαίσθητη στις τιμές.

Επίσης, ανέφερε μια σειρά από δευτερογενείς επιπτώσεις σε ολόκληρη την αεροπορική βιομηχανία: αν οι ακυρώσεις υπερβούν το 10% των κανονικών επιπέδων κυκλοφορίας, όχι μόνο οι αεροπορικές εταιρείες θα πρέπει να αντισταθμίσουν τις απώλειες, αλλά και οι πάροχοι ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας θα αντιμετωπίσουν μείωση των εσόδων.