Στον Περσικό Κόλπο, πολλές χώρες εκφράζουν ανησυχίες για το ενδεχόμενο πληγμάτων από πολιτοφυλακές και ένοπλες οργανώσεις της ευρύτερης περιοχής που υποστηρίζονται από το Ιράν, τα οποία θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν τα καθεστώτα τους και να κλιμακώσουν τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Σε κοινή δήλωση αυτή την εβδομάδα, το Κατάρ, το Κουβέιτ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), το Μπαχρέιν, η Σαουδική Αραβία και η Ιορδανία καταδίκασαν τις ιρανικές επιθέσεις στο έδαφός τους, τόσο ως επιθέσεις που πραγματοποιήθηκαν απευθείας από το Ιράν, όσο και «μέσω των πληρεξουσίων τους και των ένοπλων παρατάξεων που υποστηρίζει το Ιράν στην περιοχή».

Την Τετάρτη, το Κουβέιτ ανακοίνωσε ότι απέτρεψε σχέδιο δολοφονίας ανώτατων αξιωματούχων του κράτους και συνέλαβε έξι υπόπτους που πιστεύεται ότι συνδέονται με την πιο ισχυρή ομάδα-πληρεξούσιο του Ιράν, τη Χεζμπολάχ.

Επί δεκαετίες, το Ιράν χρησιμοποιεί φιλικές πολιτοφυλακές σε άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής ως πυλώνα της εξωτερικής του πολιτικής και της πολιτικής ασφαλείας του, ως μέσο για την εξαγωγή της ισλαμικής επανάστασης, την επέκταση της περιφερειακής επιρροής του και την αποσταθεροποίηση εχθρικών χωρών.

Τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η Χεζμπολάχ στον Λίβανο και οι Χούθι στην Υεμένη, όμως και άλλες ισχυρές πολιτοφυλακές έχουν σχηματιστεί επίσης στο Ιράκ και τη Συρία.

Καθώς οι σχέσεις του Ιράν με χώρες όπως τα ΗΑΕ, η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ είχαν σχετικά εξομαλυνθεί τα τελευταία χρόνια, αυτές οι οργανώσεις παρέμεναν σε μεγάλο βαθμό αδρανείς στον Κόλπο, αποφεύγοντας τις εσωτερικές αναταραχές.

Ωστόσο, από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ άρχισαν να βομβαρδίζουν το Ιράν πριν από ένα μήνα, το κύριο βάρος των αντιποίνων του Ιράν έχει εξαπολυθεί εναντίον χωρών του Κόλπου, οι οποίες διατηρούν στενούς δεσμούς με την Ουάσινγκτον και φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις.

Εκτός από την επίθεση χιλιάδων πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών που εκτοξεύτηκαν από το Ιράν, στην ευρύτερη περιοχή έχει επίσης σημειωθεί αυξημένος αριθμός εσωτερικών περιστατικών που συνδέονται με αυτές τις ένοπλες ομάδες και πολιτοφυλακές, πυροδοτώντας φόβους ότι το Ιράν μπορεί να έχει αρχίσει να ενεργοποιεί αδρανείς πυρήνες στον Κόλπο.

Η απειλή αυτών των ομάδων θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητική για χώρες όπως το Μπαχρέιν και η Σαουδική Αραβία, η οποία διαθέτει ιστορικό βίαιων επιθέσεων από την υποστηριζόμενη από το Ιράν πολιτοφυλακή Χεζμπολάχ αλ-Χετζάζ.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η παρουσία και ο κίνδυνος ιρανικών πληρεξουσίων οργανώσεων στον Κόλπο δεν έχει φτάσει στα επίπεδα που ήταν κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ τη δεκαετία του 1980, όταν μαχητικοί σιιτικοί πυρήνες επιτέθηκαν στο Κουβέιτ και δραστηριοποιήθηκαν στη Σαουδική Αραβία, αλλά προειδοποιούν ότι η απειλή γίνεται όλο και μεγαλύτερη εφόσον συνεχίζει η σύγκρουση με το Ιράν.

Ο Μπιλ Σαάμπ, ανώτερος διευθύνων σύμβουλος της δεξαμενής σκέψης Trends US και πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου είναι ξεκάθαρος: «Αν αυτός ο πόλεμος κλιμακωθεί, το χειρότερο σενάριο για τις χώρες του Κόλπου είναι το Ιράν να ενεργοποιήσει τους αδρανείς πυρήνες του και τα κινήματα σιιτικών πολιτοφυλακών στην περιοχή».

Ο Σαάμπ σημειώνει ότι οι ανησυχίες για την ενεργοποίηση αυτών των δικτύων από τους Φρουρούς της Επανάστασης είναι μια βασική παράμετρος ασφαλείας για τις χώρες του Κόλπου, καθώς εξετάζουν το ενδεχόμενο να υιοθετήσουν μια πιο επιθετική προσέγγιση απέναντι στις επιθέσεις του Ιράν, κάτι που ενέχει τον κίνδυνο να προκαλέσει ακόμη πιο σφοδρές αντιδράσεις από το καθεστώς της Τεχεράνης.

Ο μεγαλύτερος φόβος μεταξύ των ηγετών στον Περσικό είναι να προκληθεί μια κατάσταση παρόμοια με το Ιράκ, όπου οι οργανώσεις πληρεξουσίων του Ιράν έχουν γίνει πλέον τόσο ισχυρές που λειτουργούν ουσιαστικά ως «κράτος εν κράτει».