Σε υποχρεωτική σήμανση προϊόντων με μειωμένη ποσότητα, με πρόστιμα που μπορεί να φτάνουν έως και τα 2 εκατ. ευρώ και με δημοσιοποίηση των παραβατών, οδηγεί το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Παράλληλα, εισάγεται νέο ψηφιακό εργαλείο καταγγελιών από τους καταναλωτές, μεταβάλλοντας τον τρόπο με τον οποίο ενεργοποιούνται και κατευθύνονται οι έλεγχοι στην αγορά.

Ο χρονισμός των παρεμβάσεων, οι οποίες είχαν προ πολλού προαναγγελθεί, μόνο τυχαίος δεν είναι, καθώς έρχονται σε μια περίοδο όπου ο πληθωρισμός των τροφίμων εμφανίζει εκ νέου ανοδικές τάσεις, επαναφέροντας στο προσκήνιο ζητήματα διαφάνειας τιμών και εμπορικών πρακτικών.

Υποχρεωτική σήμανση στο shrinkflation

Κεντρική ρύθμιση του νομοσχεδίου αποτελεί η υποχρεωτική ειδική σήμανση σε συσκευασμένα προϊόντα των οποίων η ποσότητα έχει μειωθεί χωρίς αντίστοιχη μείωση της τιμής ή της τιμής μονάδας. Η σήμανση θα πρέπει να διατηρείται για τουλάχιστον δύο μήνες από τη διάθεση του προϊόντος με μειωμένη ποσότητα στην αγορά, καθώς και για δύο μήνες από τη διάθεσή του από κάθε επιχείρηση λιανικού εμπορίου ξεχωριστά.

Αν και το κόστος κατασκευής και διατήρησης της σήμανσης βαρύνει τους προμηθευτές –παραγωγούς ή εισαγωγείς–, την ευθύνη τοποθέτησης και διατήρησής της στο ράφι φέρουν οι επιχειρήσεις λιανικής, μεταφέροντας το βάρος συμμόρφωσης στο τελικό σημείο πώλησης.

Τι είναι το shrinkflation και γιατί μπαίνει στο στόχαστρο

Το φαινόμενο του shrinkflation αφορά πρακτικές κατά τις οποίες η ποσότητα ενός προϊόντος μειώνεται, ενώ η τιμή παραμένει ίδια ή αυξάνεται, με αποτέλεσμα ο καταναλωτής να πληρώνει ακριβότερα ανά μονάδα χωρίς αυτό να είναι πάντα εύκολα αντιληπτό. Συνήθεις μορφές του φαινομένου είναι η μείωση βάρους ή όγκου, η αλλαγή διαστάσεων της συσκευασίας ή η διατήρηση της ίδιας εξωτερικής εικόνας, ώστε η μεταβολή να περνά απαρατήρητη στο ράφι.

Μέχρι σήμερα, η πρακτική αυτή κινούνταν σε μια γκρίζα ζώνη μεταξύ εμπορικής πολιτικής και παραπλανητικής πρακτικής. Με τη νέα ρύθμιση, το shrinkflation αντιμετωπίζεται πλέον ως ζήτημα διαφάνειας τιμών, με ρητή υποχρέωση ενημέρωσης του καταναλωτή.

Πρόστιμα έως 2 εκατ. ευρώ και «name & shame»

Ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης, η αρμόδια αρχή μπορεί να προχωρά από σύσταση και προθεσμία συμμόρφωσης έως επιβολή προστίμων από 5.000 ευρώ έως και 2 εκατ. ευρώ.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη ότι σε περιπτώσεις προστίμων άνω των 50.000 ευρώ, η επωνυμία της παραβάτριας επιχείρησης δημοσιοποιείται, εισάγοντας σαφές στοιχείο reputational risk και μετατρέποντας τη μη συμμόρφωση σε πραγματικό επιχειρηματικό κόστος.