Η νέα ρύθμιση για το 13ωρο εργασίας είναι μία από τις 6 βασικές ρυθμίσεις του πρόσφατου εργασιακού νόμου που πρόκειται να ενεργοποιηθούν σήμερα 16 Φεβρουαρίου οπότε και θα τεθεί επισήμως σε λειτουργία το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
Ειδικότερα, οι 6 βασικές ρυθμίσεις που θα ενεργοποιηθούν, είναι οι παρακάτω :
Το 13ωρο εργασίας αναμένεται να εφαρμοστεί κυρίως σε εποχικούς κλάδους όπως ο τουρισμός και η εστίαση, κάτι που εφαρμοζόταν ήδη, με τη διαφορά ότι ενέπιπτε στη «μαύρη» οικονομία. Επομένως, οι επιπλέον ώρες θα αμείβονται με προσαύξηση 40% και οι εισφορές θα ενισχύουν τα Ταμεία του ΕΦΚΑ. Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, οι 13 ώρες εργασίας στον ίδιο εργοδότη (εκ των οποίων υπερωρία θα είναι η 10η έως τη 13η ώρα) αφενός δεν παραβιάζουν την υποχρέωση ημερήσιας 11ωρης ανάπαυσης (13+11=24), αφετέρου δεν μπορούν να πραγματοποιούνται κάθε μέρα – είτε πρόκειται για πενθήμερη είτε εξαήμερη απασχόληση – διότι ισχύουν τα ανώτατα όρια εβδομαδιαίας εργασίας (48 ώρες ανά περίοδο το πολύ 4 μηνών, συμπεριλαμβανομένων της υπερεργασίας και της υπερωρίας). Συνολικά: μέχρι 37 ημέρες τον χρόνο, δηλαδή κατά προσέγγιση τρεις ημέρες ανά μήνα. Παράδειγμα:Παρασκευή και Σάββατο υφίσταται ανάγκη υπερωριακής απασχόλησης. Ο εργαζόμενος, εφόσον συμφωνεί, μπορεί να εργαστεί 13 ώρες την Παρασκευή και 13 ώρες το Σάββατο. Για την 9η ώρα (υπερεργασία) θα αμειφθεί με 20% προσαύξηση στο καταβαλλόμενο ωρομίσθιο, και για τη 10η-13η ώρα (υπερωρία) θα αμειφθεί με 40% προσαύξηση για κάθε ώρα (σύνολο 4 ώρες υπερωρίας). Εχοντας απασχοληθεί ήδη 26 ώρες, απομένουν 22 ώρες για τη συμπλήρωση του νόμιμου εβδομαδιαίου χρόνου, συμπεριλαμβανομένης της υπερεργασίας/υπερωρίας (48 ώρες με τον περιορισμό του μέγιστου ορίου των 4 μηνών). Συνεπώς, τις ημέρες Δευτέρα έως Πέμπτη ο εργαζόμενος θα απασχοληθεί με μειωμένο ωράριο 5½ ωρών. Επισημαίνεται ότι ο χρόνος εργασίας σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί πεδίο ελεύθερης διαμόρφωσης από τον εργοδότη, καθότι η νομοθεσία μας θέτει σαφή όρια στη δυνατότητα υπέρβασης του ημερήσιου και εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας. 40 ώρες εβδομαδιαίας εργασίας σε πενθήμερο ή εξαήμερο σύστημα απασχόλησης και 48 ώρες, συμπεριλαμβανομένης της υπερεργασίας ή της υπερωρίας, το πολύ ανά περίοδο 4 μηνών. Επιπλέον, σε ετήσιο επίπεδο, το ανώτατο όριο υπερωριακής απασχόλησης δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 150 ώρες. Η άρνηση υπερωρίας και διευθέτησης προστατεύεται με ειδικές νομοθετικές διατάξεις – στο πλαίσιο της καλής πίστης – και δεν μπορεί να επιφέρει καμία βλαπτική μεταβολή, δυσμενή διάκριση ή απόλυση του εργαζομένου.
Μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2026. δηλαδή έως 31 Μαρτίου, οι μισθωτοί θα πρέπει να έχουν λάβει το υπόλοιπο της άδειάς τους τού προηγούμενου έτους, σύμφωνα με τον νόμο. Διαφορετικά ο εργοδότης οφείλει να καταβάλει στον εργαζόμενο τις αντίστοιχες αποδοχές των ημερών της άδειας αυξημένες κατά 100%, δηλαδή στο διπλάσιο. Το υπουργείο Εργασίας θα προβεί σε υπενθύμιση της υποχρέωσης των εργοδοτών να χορηγήσουν το υπόλοιπο αδείας αναψυχής έως το τέλος Μαρτίου, καθώς το 2026 θα αλλάξει το τοπίο με την εφαρμογή του δικαιώματος της σπαστής άδειας. Υπενθυμίζουμε ότι η σπαστή άδεια κατ’ ελάχιστον 5 ημέρες παρέχει περισσότερη αυτονομία και ελευθερία στον εργαζόμενο να κατανείμει την ετήσια άδεια αναψυχής του όπως ο ίδιος επιθυμεί ύστερα από συνεννόηση με τον εργοδότη.
Οικειοθελής αποχώρηση με ένα κλικ: Στο ίδιο πλαίσιο μείωσης της γραφειοκρατίας εντάσσεται και η οικειοθελής δήλωση αποχώρησης με ένα κλικ. Με το ισχύον καθεστώς όταν μια σύμβαση λήγει οικειοθελώς από τον εργαζόμενο, ο εργοδότης δεν μπορεί να προσλάβει άμεσα άλλον εργαζόμενο, αλλά θα πρέπει να παρέλθει ένα 10ήμερο, διαφορετικά ο εργαζόμενος μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση για απόλυση. Με τις προσλήψεις και αποχωρήσεις fast track η πρόσληψη εργαζομένων σε αντικατάσταση των οικειοθελώς αποχωρούντων θα γίνεται άμεσα χωρίς να απαιτείται να παρέλθει ένα 10ήμερο για να μη χαρακτηριστεί η οικειοθελής αποχώρηση ως απόλυση.
Μισθολογική προσαύξηση λόγω υπερωριών: Για παράδειγμα, εργαζόμενος ο οποίος απασχολείται σε δύο εργοδότες και αμείβεται με 8 ευρώ την ώρα, εφόσον απασχοληθεί 13 ώρες σε δύο εργοδότες θα αμειφθεί με ημερομίσθιο ύψους 104 ευρώ. Εάν απασχοληθεί τις αντίστοιχες ώρες σε έναν και μόνο εργοδότη, θα λάβει 119 ευρώ.
Διευθέτηση χρόνου εργασίας: Εισάγεται η δυνατότητα τετραήμερης εργασίας καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους (και όχι μόνο για ένα εξάμηνο), δίνοντας ανάσα κυρίως σε εργαζόμενους γονείς και άτομα με αυξημένες οικογενειακές υποχρεώσεις. Η διευθέτηση μπορεί να γίνει σε εβδομαδιαία, μηνιαία έως και σε ετήσια βάση, παρέχοντας ευελιξία σε κάθε εργαζόμενο να προγραμματίσει τον ελεύθερο χρόνο του. Π.χ., παρέχει τη δυνατότητα σε έναν εργαζόμενο γονέα να εργάζεται 4 ημέρες την εβδομάδα και να είναι με το παιδί του την 5η ημέρα για όλο τον χρόνο και όχι μόνο για ένα εξάμηνο που ισχύει σήμερα. Προσοχή, για την όποια μετατροπή στο ωράριο απασχόλησης απαιτείται υποχρεωτικά η συναίνεση των εργαζομένων.
Δικαίωμα για υπερωρίες στην εκ περιτροπής εργασία: Με τη νέα ρύθμιση οι εκ περιτροπής απασχολούμενοι θα έχουν δικαίωμα να εργαστούν επιπλέον του οκταώρου τους, λαμβάνοντας την αντίστοιχη προσαύξηση 40% για κάθε ώρα υπερωριακής απασχόλησης, εφόσον το επιθυμούν. Για παράδειγμα, κάποιος που δουλεύει σε εστιατόριο το οποίο λειτουργεί Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή, θα μπορεί να συμπληρώνει το εισόδημά του και με υπερωριακή απασχόληση εφόσον το επιθυμεί.
Aπό το ρεπορτάζ του Ηλία Γεωργάκη στα ΝΕΑ
