Οι ευρωπαϊκές χώρες κατασκευάζουν πολλά όπλα, όμως χρειάζονται τις ΗΠΑ για να συντονίσουν αυτή την ισχύ πυρός, δυσχεραίνοντας κατά συνέπεια τον σχεδιασμό μιας κοινής αμυντικής προσπάθειας χωρίς την Αμερική του Ντόναλντ Τραμπ.
Ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, είχε χλευάσει δημόσια την ιδέα μιας Ευρώπης να αμύνεται χωρίς τις ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι η Γηραιά Ήπειρος είναι αβοήθητη χωρίς αμερικάνικη βοήθεια. Σ’ αυτή τη γραμμή, διπλωμάτες και αναλυτές εξηγούν ότι η βιομηχανική βάση της Ευρώπης μπορεί να κατασκευάζει όπλα, αεροσκάφη, άρματα μάχης και πυραύλους, όμως εξακολουθεί να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο Πεντάγωνο για πληροφορίες, υλικοτεχνική υποστήριξη, επικοινωνίες και τη ραχοκοκαλιά διοίκησης και ελέγχου που συνδέει τα πάντα. Χωρίς αυτές τις δυνατότητες, η Ευρώπη έχει ελάχιστες ελπίδες να αποτρέψει τις εξωτερικές απειλές.
Βήμα προς τον απογαλακτισμό
«Πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αντικαταστήσουμε τους αμερικανικούς στρατηγικούς παράγοντες με τους δικούς μας ευρωπαϊκούς. Αυτή θα πρέπει να είναι η στρατηγική μας προτεραιότητα», δήλωσε αυτή την εβδομάδα ο Επίτροπος Άμυνας Άντριους Κουμπίλιους, αποκαλώντας το «ένα πρώτο βήμα προς την ανεξαρτησία μας».
Όμως η αποχώρηση από τις ΗΠΑ θα είναι χρονοβόρα και δαπανηρή. «Καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν μπορεί, εξ ορισμού, να αντικαταστήσει τις ΗΠΑ», δήλωσε ο Ολιβιέ Σμιτ, επικεφαλής έρευνας στο Ινστιτούτο Στρατιωτικών Επιχειρήσεων στο Βασιλικό Κολλέγιο Άμυνας της Δανίας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση γνωρίζει αυτά τα κενά. Υιοθέτησε μια Στρατηγική Πυξίδα και ένα σχέδιο Ετοιμότητας 2030, με στόχο τον μετριασμό των κινδύνων αποδέσμευσης από τις ΗΠΑ. Αλλά αυτά τα έργα απέχουν ακόμη πολύ.
Επίσης, αναλυτές επισημαίνουν ότι αυτό που υπονομεύει σε σημαντικό βαθμό την προσπάθεια της Ευρώπης να βασίζεται λιγότερο στις ΗΠΑ είναι η περίπλοκη πολιτική της ίδιας της ηπείρου, η οποία συχνά παρεμποδίζεται από την ανάγκη για ομοφωνία.
Σε περίπτωση διαζυγίου με τις ΗΠΑ, το κόστος θα ήταν απίστευτα ακριβό. Ο Ρούτε εκτιμά ότι θα ανερχόταν στο 10% του ΑΕΠ, διπλάσιο από αυτό που έχουν δεσμευτεί σήμερα να δαπανήσουν οι χώρες του ΝΑΤΟ για την άμυνα.
Το κόστος θα μπορούσε να φτάσει το 1 τρισ. δολάρια, σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, μια δεξαμενή σκέψης με έδρα στο Ηνωμένο Βασίλειο, που σε έκθεσή της σχολιάζει ότι «οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι όχι μόνο θα χρειαστεί να αντικαταστήσουν τις μεγάλες στρατιωτικές πλατφόρμες και το ανθρώπινο δυναμικό των ΗΠΑ, αλλά και να αντιμετωπίσουν τις ελλείψεις σε όλα τα πεδία πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης».
Οι εναλλακτικές λύσεις
Ωστόσο, η Ευρώπη δεν ξεκινά από το μηδέν. Σε πολλούς τομείς, η ΕΕ έχει ήδη καλές εναλλακτικές λύσεις, δήλωσε η Καμίλ Γκραντ, γενική γραμματέας του αμυντικού λόμπι του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Βιομηχανιών Αεροδιαστημικής, Ασφάλειας και Άμυνας. «Νομίζω ότι στο 98% των περιπτώσεων υπάρχει κάποια ευρωπαϊκή λύση».
Όμως για να μπορέσουν οι ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν δράση, θα πρέπει να ενοποιήσουν τις αμυντικές τους αγορές, να μειώσουν την επικάλυψη οπλικών συστημάτων, να αγοράσουν από κοινού όπλα και να επενδύσουν πολύ περισσότερα στην άμυνα.
«Το πρόβλημα της Ευρώπης δεν είναι ότι της λείπουν χρήματα. Είναι ότι της λείπει η συνοχή», επισημαίνει ο Τομ Τούγκενχαντ , πρώην Βρετανός υπουργός Ασφαλείας.
