Όταν κάποιος σκέφτεται τα χιλιάδες διάσπαρτα νησιά στον ωκεανό, αυτόματα έρχονται στον νου εικόνες από μαγευτικές παραλίες, καθαρά νερά, ροζ ηλιοβασιλέματα και τροπικούς προορισμούς διακοπών. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τον πραγματικό αριθμό αυτών των μικρών χερσαίων παραδείσων που φαίνεται να επιπλέουν στο νερό, αλλά σίγουρα ανέρχεται σε εκατοντάδες χιλιάδες. Οι ερευνητές μόλις ανακάλυψαν ένα ακόμα, ωστόσο είναι πολύ πιο τρομακτικό από τα υπόλοιπα και σίγουρα δεν αποτελεί τον ιδανικότερο υποψήφιο για θέρετρο αναψυχής.
Ανακαλύπτουμε ακόμη και σήμερα νέα νησιά καθώς εξερευνούμε τους ωκεανούς, θα αναρωτιέστε εύλογα, καθώς έχουμε χαρτογραφήσει σχεδόν όλες τις χερσαίες μάζες μέσω δορυφόρου και της προηγμένης πλέον τεχνολογίας… Αλλά έχουμε εξερευνήσει φυσικά ολόκληρο τον πλανήτη μας; Δεν βρισκόμαστε καν κοντά, είναι η αλήθεια. Όταν μάλιστα πρόκειται για τον ωκεανό, είμαστε ακόμα πιο πίσω. Ναι, οι δορυφόροι μας έχουν χαρτογραφήσει επίσης το μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειας του ωκεανού, αλλά τι γίνεται βαθύτερα από αυτό;
Δεν έχουμε καταφέρει να εντοπίσουμε όλα αυτά τα νησιά μόνο με τη δορυφορική τεχνολογία. Οι πρώτοι ναυτικοί θα ανακάλυπταν κάποια από αυτά κατά λάθος, διαδίδοντας την πληροφορία με βασικούς χάρτες και ημερολόγια. Στη συνέχεια, η σπουδαία εποχή της εξερεύνησης και της ναυτικής χαρτογράφησης άνοιξε τον δρόμο, πριν εφευρεθούν τα αεροπλάνα για εναέριες έρευνες, και τελικά, τώρα, έχουμε ανακαλύψει εκατοντάδες χιλιάδες νησιά, με μήκος από λίγα μίλια έως λίγο πάνω από 0,1 km² (0,0386 τετραγωνικά μίλια).
Κάτι πολύ ενδιαφέρον είναι ότι ο αριθμός των νησιών δεν είναι σταθερός. Τα νησιά μπορούν να αναδυθούν λόγω ηφαιστειακής δραστηριότητας ή να εξαφανιστούν λόγω της ανόδου της στάθμης της θάλασσας. Μερικά «νέα» νησιά εμφανίζονται τώρα, μόνο και μόνο επειδή δεν είχαμε την τεχνολογία να τα εντοπίσουμε πριν.
Υπάρχει μάλιστα ένα νησί που ανακαλύψαμε πρόσφατα, το οποίο γνωρίζουμε με βεβαιότητα ότι δεν θα έπρεπε να υπάρχει. Και ο λόγος της ύπαρξής του είναι πραγματικά φρικτός, καθώς εμείς ως άνθρωποι δημιουργήσαμε ένα νησί που καταστρέφει τον πλανήτη.
Πλέει στον Ειρηνικό Ωκεανό, και η αποκρουστική εικόνα του έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα όμορφα και φυσικά νησιά που έχουν δημιουργηθεί εδώ και εκατομμύρια χρόνια. Πρόκειται για το καθόλου τουριστικό “Great Pacific Garbage Patch”, ένα τεράστιο συσσωμάτωμα απορριμμάτων που λειτουργεί πλέον σαν ένα αυτόνομο αφύσικο οικοσύστημα – «νησί» που δεν θα έπρεπε ποτέ να έχει δημιουργηθεί.
Οι περισσότεροι ειδικοί το περιγράφουν ως ένα πραγματικό πλωτό νησί σκουπιδιών, αλλά αυτό δεν ανταποκρίνεται πλήρως στην πραγματικότητα.
Μοιάζει περισσότερο με μια γιγαντιαία συσσώρευση πλαστικών σκουπιδιών, που αποτελείται κυρίως από μικροπλαστικά, παρά από τεράστια κομμάτια σκουπιδιών.
Αυτή η συσσώρευση σκουπιδιών δεν επιπλέει απλά αδρανής στο νερό. Νέα έρευνα έδειξε ότι αυτά τα σκουπίδια στην πραγματικότητα είναι μικρά οικοσυστήματα παράκτιων ειδών, τα οποία έχουν επιπλεύσει με τα ρεύματα για να φτάσουν στο συγκεκριμένο κομμάτι του ωκεανού. Αυτά τα είδη συνήθως δεν απαντώνται στη θάλασσα, αλλά έχουν προσκολληθεί σε κομμάτια πλαστικού και τα χρησιμοποιούν ως σπίτι τους.
Τα είδη αυτά προσκολλώνται στα πλαστικά και μεταφέρονται σε μεγάλες αποστάσεις, δημιουργώντας αφύσικες κοινότητες.
Και μπορεί αυτό να μην ακούγεται τόσο επιβλαβές, ωστόσο αυτές οι αφύσικες κοινότητες δεν προορίζονται για να υπάρχουν εκεί. Όταν αυτά τα σκουπίδια ξεβράζονται σε ακτές, τα συγκεκριμένα είδη μπορούν να εισβάλουν σε άλλα οικοσυστήματα, να εξαπλωθούν και ουσιαστικά να τα καταλάβουν.
Η εξάπλωση των παράξενων ειδών σε νέα περιβάλλοντα μπορεί να επιφέρει σοβαρά προβλήματα.
Εκεί έξω, σε αυτά τα μικροσκοπικά κομμάτια πλαστικού, τα παράκτια και ωκεάνια είδη συγχωνεύονται και σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτό μπορεί να μην είναι καλό. Ορισμένα είδη μπορεί να αναπαραχθούν και να επικρατήσουν έναντι άλλων, ακόμη και σε νέα περιβάλλοντα, διαταράσσοντας την ισορροπία της τροφικής αλυσίδας με επιπτώσεις που δεν μπορούμε καν να φανταστούμε.
«Η έρευνα που κάνουμε εδώ προσθέτει ένα πολύ διαφορετικό είδος επίδρασης που έχουν τα πλαστικά, το οποίο προηγουμένως δεν λαμβανόταν πραγματικά υπόψη», αναφέρει χαρακτηριστικά η Linsey Haram, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης που διερεύνησε αυτά τα είδη.
Ο σπάταλος τρόπος ζωής μας έχει πολύ μεγαλύτερες συνέπειες από ό,τι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε, μερικές από τις οποίες μπορεί να φαίνονται μικρές, όπως τα παράκτια είδη που επιπλέουν πολύ μακριά μας στη θάλασσα, ωστόσο θα μπορούσαν να είναι καταστροφικές.
Οι συνέπειες των ανθρώπινων απορριμμάτων δεν περιορίζονται μόνο στην αισθητική ή στη ρύπανση των θαλασσών, αλλά επεκτείνονται στη βιολογία και τη λειτουργία ολόκληρων οικοσυστημάτων, αφήνοντας ένα βαθύ και επικίνδυνο αποτύπωμα, όπως είναι το αφύσικο, αλλά ολοζώντανο «νησί» σκουπιδιών στον Ειρηνικό.
