Επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα άτομα που έκαναν θετικές σκέψεις αμέσως μετά τον εμβολιασμό, παρήγαγαν περισσότερα προστατευτικά αντισώματα στο αίμα τους. Τα ευρήματα της μελέτης τους υποδηλώνουν ότι η θετική σκέψη μπορεί να βοηθήσει τον εγκέφαλο να υποστηρίξει το ανοσοποιητικό σύστημα με μη επεμβατικό τρόπο.

Προγενέστερες έρευνες σε ζωικά μοντέλα έχουν δείξει ότι το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου- το οποίο ρυθμίζει το κίνητρο και τις προσδοκίες- μπορεί να επηρεάζει την ανοσολογική απόκριση. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν ήταν σαφές αν αυτή η αλληλεπίδραση μεταξύ εγκεφάλου και ανοσίας ισχύει και στον άνθρωπο.

Οι ερευνητές έχουν διατυπώσει τη θεωρία ότι ένα τέτοιο δίκτυο εγκεφάλου θα μπορούσε επίσης να βρίσκεται πίσω από το φαινόμενο placebo – όταν ένα άτομο πιστεύει ότι ένα πλασματικό φάρμακο χωρίς φαρμακολογική δράση είναι αποτελεσματικό και το θεραπεύει αληθινά. Η βαθύτερη κατανόηση αυτής της βιολογικής διεργασίας θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέες στρατηγικές ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας των εμβολίων.

Στη μελέτη, 85 υγιείς εθελοντές συμμετείχαν σε συνεδρίες «εκπαίδευσης» του εγκεφάλου, κατά τις οποίες εφάρμοσαν διαφορετικές νοητικές στρατηγικές- όπως η ανάκληση ενός προηγούμενου ταξιδιού- με στόχο την αύξηση της δραστηριότητας σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου, ενώ η δραστηριότητα της κοιλιακής καλυπτρικής περιοχής (VTA) καταγραφόταν ταυτόχρονα μέσω λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας.

Οι ερευνητές ενημέρωσαν τους συμμετέχοντες σε πραγματικό χρόνο σχετικά με την αποτελεσματικότητα της νοητικής τους στρατηγικής, επιτρέποντάς τους να αλλάξουν τις σκέψεις τους ώστε να αυξήσουν τη δραστηριότητα της VTA. Στη συνέχεια, οι ερευνητές χορήγησαν στους συμμετέχοντες εμβόλιο κατά της ηπατίτιδας Β και συνέλεξαν δείγματα αίματος πριν από τον εμβολιασμό και έως τέσσερις εβδομάδες μετά τη χορήγηση της δόσης.

Ευρήματα της μελέτης και μελλοντικές προοπτικές

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα που έμαθαν να διατηρούν υψηλότερη δραστηριότητα της VTA παρουσίασαν μεγαλύτερη αύξηση στα επίπεδα των προστατευτικών αντισωμάτων στο πλάσμα του αίματος μετά τον εμβολιασμό. Διαπιστώθηκε επίσης ότι, για να διατηρήσουν υψηλή δραστηριότητα της VTA, οι συμμετέχοντες χρησιμοποιούσαν νοητικές στρατηγικές που βασίζονταν σε θετικές προσδοκίες-  ένα χαρακτηριστικό του φαινομένου placebo.

Τα ευρήματα υποδηλώνουν μια πιθανή σύνδεση μεταξύ της δραστηριότητας συγκεκριμένων εγκεφαλικών οδών και του ανοσοποιητικού συστήματος, η οποία θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για τον εντοπισμό στόχων που σχετίζονται με το placebo στον άνθρωπο και για μελλοντικές θεραπείες. Ωστόσο, η μελέτη μέτρησε μόνο τα επίπεδα αντισωμάτων και δεν είχε σχεδιαστεί για να αξιολογήσει την κλινική αποτελεσματικότητα του εμβολίου.

Επιπλέον, τα αυξημένα επίπεδα αντισωμάτων που παρατηρήθηκαν συσχετίστηκαν μόνο με τη δραστηριότητα της VTA και δεν διέφεραν σημαντικά μεταξύ των ομάδων. Απαιτούνται μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές και περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί αν η εστίαση στις θετικές προσδοκίες και στη δραστηριότητα της VTA μπορεί να βελτιώσει με αξιόπιστο τρόπο την ανοσολογική υγεία.

Τα ευρήματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Medicine.